Diyarbakır Kampüs Ceza İnfaz Kurumlarında yaşanan gıda zehirlenmesi olayına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 25 Haziran 2024 tarihinde 7/13242 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 8 Kasım 2024).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır Kampüs Ceza İnfaz Kurumlarında yaşanan gıda zehirlenmesi olayına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13242, 25 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13242-diyarbakir-kampus-ceza-infaz-kurumlarinda-yasanan-gida-zehirlenmesi-olayina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5f40986e-b392-49c2-86f3-01905368d4dc
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 136 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili
ÖHD Diyarbakır Şubesi bugün (24 Haziran 2024) X adlı platformdaki hesabından yaptığı açıklamada 23 Haziran 2024 tarihinde, Diyarbakır Kampüs Hapishanesinde tutulan mahpusların gıda zehirlenmesi yaşadığını, bu bilginin kendilerine ulaşmasından hemen sonra Diyarbakır Barosu, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği ve İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesinden oluşan bir heyetle saat 23.30'da cezaevine ziyaret gerçekleştirdiklerini belirtmektedirler. Ziyaret sırasında mahpuslarla yapılan görüşmelerde, bayram sebebiyle yaklaşık 10 gündür yemeklerde sorun olduğu, bu süre içerisinde ishal vakalarında artış olduğu; 23 Haziran tarihinde verilen yemekten (şnitzel tavuk) koku geldiği, su kesintilerinin sıklıkla olduğu ve suyun geldiği vakitlerde kirli aktığı belirtilmiştir. Yapılan açıklamada ayrıca 32 mahpusun kusma ve bulantı gibi şikayetlerle hastaneye kaldırıldığı, aynı cezaevinde 14 Mayıs tarihinde de zehirlenme vakalarının yaşandığını, bu açıdan değerlendirildiğinde cezaevinde iaşe ve besin değeri yetersizliği ile hijyen koşullarının bulunmadığının görüldüğü belirtilmektedir. Beslenme sorunun derhal çözüme kavuşturulması ve mahpusların en temel insani haklarından olan gıda ve sağlığa erişim haklarının güvenceye alınması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
I- Diyarbakır Kampüs Hapishanesi'nde 23 Haziran 2024 tarihinde yaşanan gıda zehirlenmesi olayıyla ilgili Adalet Bakanlığı olarak soruşturma başlattınız mı?
SORULAR
Zehirlenme vakalarıyla ilgili olarak hasta olan mahpusların sağlık durumu ne aşamadadır? Hastaneye kaldırılan mahpusların tedavi süreçleri hakkında bilgi verebilir misiniz?
Diyarbakır Kampüs Hapishanesi'nde beslenme koşulları ve hijyen standartlarıyla ilgili olarak daha önce yapılmış olan denetimler sonucunda ortaya çıkan tespitler nelerdir? Bu tespitler doğrultusunda alınması gereken önlemler alınmış mıdır?
İlgili cezaevinde mahpuslara sunulan yemeklerin besin değeri ve güvenilirliği ile ilgili olarak hangi standartlar ve denetim mekanizmaları uygulanmaktadır?
Bakanlığınız ve bakanlığınıza bağlı birimlerce, hapishane koşulları ve mahpusların temel insani hakları (özellikle gıda ve sağlık hakkı) konusunda yapılan denetimler ve bu denetimlerin sonuçları nelerdir?
14 Mayıs'ta yaşanan zehirlenmeye ilişkin başlatılmış bir soruşturma var mıydı? Varsa bu soruşturmanın sonucu nedir? Yok ise bugüne kadar neden soruşturma başlatılmamıştır?
Diyarbakır cezaevinin yemekleri nerede hazırlanmaktadır? Yemekler ihale mantığı bir şirkete mi verilmiştir? Yoksa doğrudan cezaevi içinde mi hazırlanmaktadır?
İlgili cezaevinde neden sıklıkla sular kesilmektedir?
Mahpusların Beslenme sorunun derhal çözüme kavuşturulması ve mahpusların en temel insani haklarından olan gıda ve sağlığa erişim haklarının güvenceye alınması için ne tür çalışmalar yapmaktasınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1451476 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/13242 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
YER A TC. (1 0€ "
Ez; " ADALET BAKANLIĞI mr a — Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-800-5405/7460 Konu : Yazılı soru önergesi 05/41 /2024
Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/13242 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün beslenmesi" kenar başlıklı 72. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlüye Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dini ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin verileceği ve içme suyu sağlanacağı,
B) Hükümlü ve Tutuklular ile Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliğinin;
I- "Devlet tarafından iaşe edilecek kişiler" kenar başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, görevi başında bulunan personelin, hükümlü ve tutuklu ile aynı şekilde iaşe edileceği, personel için özel yemek veya tabldot çıkarılamayacağı, günlük olarak mahkeme veya hastaneye sevk olan hükümlü ve tutuklular ile sevkte görevli memurların, kurumda bulunmadığı öğünler için kumanya verileceği; dördüncü fıkrasında, görev başında bulunan personel, kurumlara staj için gelenler, eğitim-öğretim, kültürel ve sportif faaliyetler ile görevlendirilen görevliler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından görevlendirilen personel, eğitim merkezlerinde eğitim görenler ya da ceza infaz kurumunda mevcut olan hükümlü ve tutukluların, hangi öğünlerde kurumda hazırsa o öğüne ait iaşe miktarından yararlanacakları, ancak, günlük iaşe miktarının içinde kalmak koşulu ile gece vardiyasında görev yapan personele kumanya verileceği; yedinci fıkrasında, çocuk hükümlü ve tutuklular ile kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara, süt emziren anneler ve hamilelere durumlarına uygun ve Bakanlıkça belirlenen tutarda gıda verileceği,
2- "Günlük iaşe miktarı" kenar başlıklı 5. maddesinde, günlük iaşe miktarının, Sağlık
Bakanlığı ile birlikte belirlenen günlük kalori ihtiyacı ve bütçe imkânları da değerlendirilerek saptanan tutar olduğu,
3- "Hastaların iaşe edilmesi" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, hasta hükümlü ve tutukluya, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinlerin verileceği; ikinci fıkrasında, inancı gereği veya vegan, vejeteryan türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların taleplerinin, iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir kişi için günlük kalori ihtiyacı ortalama 2300 kalori olarak belirlendiğinden, hasta hükümlü ve tutuklulara, diyetisyen veya
ADALET BAKANLIĞI rn na Mevzuat Genel Müdürlüğü hekimlerin belirleyeceği besinler bu ölçülerde verilmektedir. Öte yandan, inancı gereği veya vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri de azami ölçüde karşılanmaktadır.
1i- Uluslararası mevzuat ve standartlar dikkate alınarak 2005 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin "İzleme, Dezenfeksiyon ve Analiz Özellikleri" kenar başlıklı 10. maddesinde, Yönetmeliğe ek Tablo B1'e atıf yapıldığı, buna göre bir kişinin insani amaçlı tüketeceği su miktarının 200 litre/gün olarak varsayıldığı, Ülkemiz ceza infaz kurumlarında kullanıma sunulan su miktarının bu standardın üzerinde olduğu ve suyun belirli bir miktarının (yaklaşık üçte biri) sıcak su olarak verildiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararına ek olarak yayınladığı kararın "Hijyen" başlığı altındaki 19. maddesinde belirtilen "Genel hijyenin sağlanması için her mahpusun, iklime uygun sıcaklıkta ve mümkünse her gün, değilse haftada en az 2 kez (veya gerekiyorsa daha sık olarak) banyo veya duş yapabilmesi için uygun tesisler sağlanmalıdır." hükmü gereğince, bu imkân ceza infaz kurumlarındaki hükümlü ve tutuklulara sağlanmaktadır.
NI- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
IV- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
V- Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 17/07/2024 tarihli cevapta;
A) Diyarbakır Kampüs Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesinde barındırılan hükümlü ve tutuklulara yemeklerin, koğuşlarda bulunan kişi sayısına göre görevli memurlar gözetiminde günlük iaşe oranına uygun miktarda dağıtıldığı, yemeklerin pişirilmesi sırasında ceza infaz kurumu mutfağında hijyen kurallarına riayet edildiği, hükümlü ve tutuklular ile görevi başında bulunan personelin aynı yemekten yediği,
JET
2 ADALET BAKANLIĞI TME AE RM — Mevzuat Genel Müdürlüğü
B) Kurumda 13/05/2024 tarihinde bazı hükümlüler ile görevli personelin yemekten rahatsızlanması üzerine hastaneye sevklerinin sağlandığı, yapılan muayene, tetkik ve tedavileri sonucunda bütün hükümlüler ile personelin taburcu edildikleri, bahsi geçen olayla ilgili olarak başlatılan adli soruşturmanın devam ettiği,
Ayrıca Kurumda 23/06/2024 tarihinde ishal, kusma ve bulantı gibi şikâyetlerle hükümlü ve tutuklulardan bir kısmının hastaneye sevkinin sağladığı, yapılan muayene ve testler sonucunda olumsuz bir duruma rastlanılmadığı, hükümlü ve tutukluların genel sağlık durumunun iyi olduğunun tespit edildiği,
C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan