20 Haziran 2024 tarihinde Diyarbakır'ın Çınar ilçesi ile Mardin'in Mazıdağı ilçesi arasındaki arazide meydana gelen yangına ilişkin
Kaynak göster
Adalet Kaya (DEM Parti), 24 Haziran 2024 tarihinde 7/13275 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 20 Ağustos 2024).
Adalet Kaya (DEM Parti, Diyarbakır). “20 Haziran 2024 tarihinde Diyarbakır'ın Çınar ilçesi ile Mardin'in Mazıdağı ilçesi arasındaki arazide meydana gelen yangına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13275, 24 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13275-20-haziran-2024-tarihinde-diyarbakir-in-cinar-ilcesi-ile-mardin-in-mazidagi-ilcesi-arasind (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e0239b9b-bbab-4bdf-9ee0-01904f3237a1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla dilerim.
L | Kaş, Adalet KAYA
20 Haziran 2024 gecesi Diyarbakır İli Çınar İlçesi ve Mardin İli Mazıdağı İlçesi arasında çıkan, 15 insanın yaşamını yitirdiği, çok sayıda yaralının bulunduğu ve yüzlerce hayvanın can verdiği yangının çıkış sebebi tartışmalara konu olmuştur. Görgü tanıklarının elektrik tellerinden çıktığını ifade ettiği yangın ilk resmi açıklamalarda anız yangını olarak yer almıştır.
Gerekçenin tamamını göster (18 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş (DEDAŞ), henüz bilirkişi raporu hazırlanmamışken yangının elektrik tellerinden çıktığını duyuran görgü tanığı İbrahim Eren hakkında "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçlamasıyla" suç duyurusunda bulunmuştur. Ancak Elektrik Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi'nin hazırladığı raporda ve Savcılık ön raporunda da Eren'in iddiası doğrulanmaktadır.
Elektrik Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi'nin yaptığı incelemedeki tespitler aşağıda sıralanmıştır.
• Yangının çıktığı yerin ekili olduğu, anızın olmadığı görülmüştür.
• İletim hatlarında birçok noktada eklerin ve liflenmelerin olduğu tespit edilmiştir.
• Direkteki OG (yüksek gerilim hatlarının, transformatörlerin kondansatörlerin ve anahtarlama cihazlarının aşırı akımlardan korunması için kullanılırlar) sigortalarının yerinde olmadığı, bunun yerine iletkenlerle bypass edildiği ve bu bağlantıların gevşeklikten dolayı arka sebebiyet verebileceği tespiti yapılmıştır.
• Birçok direkte kırık izolatörlerin olduğu bu durumun atlamalara sebebiyet verebileceği teknik açıdan bir veridir.
• OG (Orta Gerilim) hatlarda ekili tarım alanlarında ağaç direkleri mevcudiyeti görüldü. Bu ağaç direklerin kullanılması uygun görülmemektedir.
• Hatların geçtiği güzergahlarda direklerin etrafında yangına karşı bir önlem alınmadığı gözlemlenmiştir. (Direk diplerindeki otların mevcudiyeti vs.) Direk diplerinde süs betonu olmadığı, otların direk dibinde biçilmediği tespiti yapılmıştır.
• OG hatlarının dibindeki ağaçların atlamaya sebebiyet verebileceği gözlemlenmiştir.
• İzolatörlerdeki gevşek ve sıkı bağların tekniğine uygun yapılmadığı gözlemlenmiştir.
• Şebekelerin bakım onarımı yapılmadığı teknik işletme sorumluluğu hizmetlerden yararlanılmadığı gözlemlenmiştir.
• Parafudr olmayışı aşırı gerilimlerin oluşmasına dolayısıyla ark oluşumuna sebebiyet vermektedir. (Hat başlarında hat sonlarında ve Trafo girişlerinde mutlaka parafudr kullanılmalıdır)
Raporda yer alan tespitler DEDAŞ'ın çıkan yangında ihmal ve sorumluluğu olduğunu göstermesine karşın, görgü tanığı hakkında aceleyle yapılan suç duyurusu, yine ilgili kurumun hemen yangının çıktığı günün ertesinde direkleri değiştirme ve onarımın yapılması ile delilleri karartma çabası DEDAŞ'ın kendi ihmal ve sorumluluğunu örtme şüphesi uyandırmaktadır.
Bu bağlamda;
2)
3)
0)
5)
SORULAR
Elektrik dağıtım şirketlerinin dağıtım hatlarında bakım onarım yapıp yapmadıklarını Bakanlık tarafından denetlenmekte midir? Denetleme yapılmışsa hatların en son bakım ve onarım tarihleri ne zamandır?
Savcılık ön raporunda elektrik tellerinden çıktığı tespit edilen Çınar-Mazıdağı yangını hakkında DEDAŞ'a soruşturma başlatılmış mıdır ya da başlatılacak mıdır?
Yangının hem mağduru hem görgü tanığı olan İbrahim Eren için suç duyurusunda bulunma kararı alan DEDAŞ yetkilileri hakkında soruşturma başlatılacak mıdır? Yetkili Elektrik Dağıtım Şirketi DEDAŞ'ın sorumluluğunda olan Enerji Nakil Hatları ve Trafolar Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine uygun olup olmadığı ve aynı yönetmeliğin 60. Maddesi gereğince Dağıtım Bölgesinde bulunan tüm YG Tesisleri ve Hatlarında YG Tesisleri İşletme Sorumluluğu yürütülüp yürütülmediği Bakanlık tarafından denetlenmekte midir?
Yıllardır bölgede iletim hatlarının yenilenmemesinden ve altyapı çalışmalarının yapılmamasından kaynaklı yaşanan elektrik kesintilerine, elektrik tellerinden kaynaklı çıkan yangınlar nedeniyle ilgili kuruma bugüne kadar bir cezai işlem uygulanmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İlgi (o : 01/07/2024 tarihli ve E-43452547-120.07-1451476 sayılı yazınız. Diyarbakır Milletvekili Sayın Adalet KAYA'nın tarafıma tevcih ettiği 7/13275 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Telefon No:(312) 346 58 29
KAYA'NIN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN (o ; DOM , Be CEVAPLAR i i
Söz konusu yangın bölgesinin enerji hattı FI3 Kazıktepe hattı, Tilver KÖK binası Ağaçsever-Yazçiçeği çıkışından enerji almaktadır. İlgili çıkışın enerji aldığı mahallelerde bulunan tarımsal OG abone sayısı toplamı ise 112"dir.
Yangının çıktığı iddia edilen Diyarbakır İli Çınar İlçesi Köksalan 102 ada 59 nolu parselde bulunan 2396463 CBS numaralı direk ile bu direğin bulunduğu şebekemize en son 11.12.2023 tarihinde bakım işlemleri gerçekleştirilmiştir.
Köksalan mahallesinde 160 KVA gücünde 1 adet Kurum trafosu bulunmaktadır. Bu trafo üzerinde 20 abone bulunmakta olup, bu abone sayısı trafo kurulu gücüne göre yeterlidir
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili ikinci mevzuat çerçevesinde elektrik dağıtım şirketleri, dağıtım faaliyeti kapsamında dağıtım tesislerinin bakımlarını ve onarımlarını gerçekleştirmekle yükümlüdür. 18/11/2020 tarihli ve 31308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Planlı Bakım Harcamalarının Tarife Hesaplamalarında Dikkate Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslarda, planlı bakım faaliyetlerinin sınıflandırılması, bütçelendirilmesi ve bütçe kullanımının izlenmesine yönelik düzenlemeler tanımlanmıştır. Söz konusu Usul ve Esaslar çerçevesinde, 2021- 2025 uygulama döneminde yıllık planlı bakım bütçesini eksik kullanan şirketler için eksik kalan tutarlar katlı olarak şirketlerden tarife düzenlemelerinde geri alınmakta olup, şirketlerin planlı bakım faaliyetlerini aksatmadan yapmaları sağlanmaktadır.
Ayrıca elektrik dağıtım şirketleri uygulama dönemi bazında EPDK tarafından onaylanan yatırım planları çerçevesinde dağıtım şirketleri yatırımlarını yapmakla yükümlüdürler. Bu çerçevede ilgili elektrik dağıtım şirketinin 2013-2023 yıllarına ait yatırım harcamaları kapsamında beyan edilen yatırım harcama tutarı Haziran 2024 fiyatlarıyla 29.883.689.201 TL'dir.
Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) gönderilmektedir. Fatura şikayetlerine ilişkin hususlar da dahil olmak üzere söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Öte yanda; konuyla ilgili Cumhuriyet Savcılığı tarafından inceleme başlatılmış olup, bu incelemenin sonucuna göre gerekli işlemler tesis edilecektir. Ayrıca TEDAŞ'ın sahada yapacağı tespitlerin EPDK'ya ulaşması akabinde de EPDK tarafından gerekli idari incelemeler de gerçekleştirilecektir.