Diyanet İşleri Başkanlığının organizasyonu dışında Mekke'ye giden vatandaşların karşılaştıkları olumsuz durumlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Tarafıma iletilen bilgide "Babamın annemin de içinde olduğu 10 kişilik bir grup merkezi Bitlis'te bulunan bir şirket ile Bitlis'ten İstanbul'a, İstanbul'dan 7 Mayıs Salı günü hacca gittiler. Orada bir otelde konaklayarak hac için dini vazifelerini yerine getirdiler. Ancak geçtiğimiz hafta polis oteli basarak babamın da içerisinde olduğu grubun bir kısmını, yaklaşık 1,5 saatlik bir mesafeye götürerek bir köyde bırakılmışlar. Aynı gün şirket araç göndererek otele geri getirmiştir. Ancak dönüş yolu oldukça zorlu olmuştur. Çünkü bu yol yamaç ve oldukça tehlikeli bir yolmuş. Otele vardıktan iki gün son gece yarısı otel bir kez daha polis tarafından basılmıştır. Şiddet yoluyla hepsi bir kez daha gözaltına alınmıştır. Kapıları geç açanların otel odalarının kapıları kırılmıştır. Bu esnada hepsi tartaklanma gibi fiziksel şiddete varan bir muameleye maruz kalmışlar. Nitekim annem yere düştüğü için otelde bırakılmıştır. Diğer 9 kişi araca bindirilerek Cidde'ye bağlı oldukları ileri sürülen bir yere götürülmüşlerdir. Hepsi yaşlı, sağlık sorunları olan ve ilaç kullanan kişilerdir. Ancak ilaçlarını dahi yanlarına alamamışlardır. Babam şeker hastası olduğu, her sabah ve akşam iğne yaptığı halde bugün itibarıyla üç gündür (6 seanstır) ilacını alamamış ve iğnesini yapamamaktadır. Ulaştığımız şirket yetkilisi yıllardır bu şekilde şirket yoluyla hacı götürdüklerini ilk defa bu muameleye maruz kaldıklarını

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara aktarmıştır. Halihazırdı götürülen yerde tutulmaktadırlar. Ne annem, babam ne de giden akrabalarımız, bu muameleye neden maruz kaldıklarını bilmektedir. Şirket de benzer şekilde net bilgi vermemektedir. Etraftan duyduğumuz kadarıyla turistik vize sahibi olmuş olmaları (Şirket gidene kadar pasaportları aldığı için bundan da emin değiliz) buna gerekçe gösterilebilir denilmektedir. Turistik vize almış olmaları dolayısıyla bu şiddet meşru gösterilemez. Nitekim turist vizesiyle hac mümkün değilse şirket neden turist vizesi almıştır? Yine eğer bu tarihte orada bulunmaları yasaksa neden kendilerine vize verilmiştir. Şirket ne anneme-babama ne de gruptaki hiçbirine turistik vize olduğu için başınıza bunlar gelebilir şeklinde bir bilgi vermemiştir. Hiçbir aşamada ne şirket ne de Arabistan'dan bir yetkili anneme, babama ve diğer akrabalarımıza bu konuda bilgi vermemiştir. En büyük hayalleri hacı olmak olan bu yaşlı ve çoğu kronik hastası olan insanların sağlık sorunlarıyla beraber halihazırda en büyük korkuları cuma akşamı Arafat dağına çıkamamak ve hacı olamamaktır. Dilini bilmedikleri, tanımadıkları, beslenme, uyku düzenlerinin bozulduğu; ilaçlarını dahi alamadıkları bir ülkede başlarına ne geleceğini bilmeyecek halde korku ve kaygı içinde yardım beklemekteler. Hac yapmak üzere çıktıkları yolda hacı olmadan geri gelme tehlikesiyle karşı karşıyadırlar. Ayrıca götürüldükleri yerde internet olmadığı için anneme ve babama ulaşamıyoruz. İlaçlarını almaları, güvenli bir yerde kalmaları ve 36 gündür hacı olmak için gittikleri kutsal topraklarda haclarını yaparak dönmeleri için acil önlem alınması amacıyla gereğinin yapılmasını talep ediyoruz. Suudi Arabistan'da hac vazifesi için acenteler tarafından alınan turistik vize ile giden 200 bin vatandaş Suudi yetkililer tarafından hac vizesi alınmadığı için hac görevlerini yerine getirmemektedir." ifadeleri yer almıştır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Suudi Arabistan'a turistik vize ile giden Türk vatandaşlarının hac görevini yerine getirmek için uygun olmadıkları belirtilmiş. Bu durumda, bu kişilere neden turistik vize verilmiştir ve bu vize türü ile hac yapılması mümkün olmadığı hakkında vatandaşlar yeterince bilgilendirilmiş midir?

2. İddialara göre, Türk vatandaşlarını hac için Suudi Arabistan'a götüren şirket, vatandaşları turistik vize ile göndermiş ve bu durumun yasal zeminini sağlamlaştırmamış olabilir. Bakanlık olarak bu konuda şirketlerin sorumlulukları ve denetim mekanizmaları hakkında nasıl bir yaklaşım izlenmektedir?

3. İddialara göre, Suudi Arabistan'da bulunan Türk vatandaşları arasında sağlık sorunları yaşayanlar bulunmaktadır ve ilaçlarını yanlarına alamamışlardır. Bu kişiler için acil sağlık yardımı ve güvenli konaklama sağlanması konusunda Bakanlık olarak ne tür önlemler alınmaktadır?

4. Gözaltına alınan vatandaşlar arasında iletişim kopukluğu yaşayanlar olduğu belirtilmiştir. Bu kişilere erişim sağlanması ve durumlarıyla ilgili ailelerine bilgilendirme yapılması için Bakanlık ne gibi adımlar atmaktadır?

5. Türk vatandaşlarının hac gibi dini bir ibadeti yerine getirebilmeleri için Bakanlık olarak Suudi Arabistan'da gerçekleşen organizasyonları nasıl denetliyorsunuz? Vatandaşların haklarının korunması ve güvenliğinin sağlanması için alınan önlemler nelerdir?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara