Ülke genelinde maden ruhsatı verilen alanların yüzölçümü ile yabancılık unsuru oranına dair verilere ilişkin
Kaynak göster
Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 28 Haziran 2024 tarihinde 7/13412 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 15 Ağustos 2024).
Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Ülke genelinde maden ruhsatı verilen alanların yüzölçümü ile yabancılık unsuru oranına dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13412, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13412-ulke-genelinde-maden-ruhsati-verilen-alanlarin-yuzolcumu-ile-yabancilik-unsuru-oranina-dai (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fad1525-3f5e-4b30-aa85-01906d156283
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafındafi yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 24.06.2024 /
Çeşitli çevre STK'ları ve maden araştırma kurumları tarafından Türkiye'nin yüzölçümünün yaklaşık yüzde 60'ının maden alanı olarak ruhsatlandırıldığı ifade edilmektedir. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün (MAPEG) verilerine göre özellikle 2008 yılından sonra artış gösteren maden ruhsatı sayısı 400 bine ulaşmıştır. Son 10 yılda ise 109 bin 884 hektar orman alanı madencilik faaliyetine açılmıştır. Kaz Dağlarının yüzde 79'u, ormanların yüzde 80'i, koruma alanlarının yüzde 55*i önemli doğa alanlarının yüzde 98'i ve tarım alanlarının yüzde 75'i ruhsatlandırılmıştır.
MAPEG istatistiklerine göre en son güncellenen 2 Kasım 2020 verileriyle Türkiye'de 5 bin 3759i arama ve 9 bin 947'si işletme ruhsatı olmak üzere toplam 15 bin 332 aktif ruhsat bulunmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan "Sürdürülebilir Kalkınma için Maden Yönetimi Raporu'nda; madencilik yapılan alanın bir daha geri getirilemeyeceği belirtilmiştir. Bu rapora göre madencilik yapılan alanlar hiçbir şekilde restorasyon projesi ile geri dönmesi mümkün değildir.
Ayrıca maden ruhsatları haritalandırma çalışmasına göre; 3 binden fazla endemik canlı türü madencilik faaliyet alanında kalmaktadır. Türkiye?de endemik tür sayısı 3 binden fazla ve endemizm oranı yüzde 34,tür. Bu oran Türkiye ile aynı iklim kuşağında yer alan Yunanistan'da yüzde 14.9, Fransa'da yüzde 2.9dur. Buna rağmen Avrupa Birliği yüz ölçümünün ortalama yüzde 30?u korunan alan olarak koruma altındayken Türkiye'de bu oran sadece yüzde $,7'dir. Ne yazık ki ortalamaların oldukça altında olan korunan alanların Türkiye?de madencilik faaliyetlerinden korunamadığı görülmektedir.
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;
I) Türkiye'de verilen maden ruhsatı sayısı Haziran 2024 yılı itibariyle kaçtır? Bu ruhsat verilen alanların toplam yüzölçümü ne kadardır?
SORULAR
Türkiye'de faaliyet gösteren ve ruhsat alan yabancı maden firması sayısı kaçtır? Yerli firmaların kaçı yabancı ortaklıdır? Yabancıların ruhsat aldığı maden alanlarının yüzölçümü ne kadardır?
— Tel: (0312)420 28 18 -19 © Faks: (0312)420 2029 e-posta; lutfuturkkan &tbmm. gowtr Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA
İklim değişikliği de göz önüne alındığında orman ve tarım alanlarındaki maden ruhsatlandırma oranlarında doğa ve Türkiye'de tarımın geleceği neden göz ardı edilmiştir? Su havzalarının maden ruhsat alanlarından korunması için Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yapılması düşünülmekte midir? Niçin maden ruhsatı. verilirken Türkiye'nin yakın gelecekte yaşayacağı su sorunu dikkate alınmamaktadır?
İşletme ruhsatları en fazla 49 yıllığına verilmektedir. Bu ruhsat ile toprağın altındaki maden, ruhsat sahibine ait olmaktadır. İşletme ruhsatı, kendi içinde büyük bir ekonomik değere sahip olduğu için şirketlerden şirketlere satılabilmektedir. Bu satışlar bakanlığınız tarafından takip edilmekte midir? Yabancı firmaların bu ruhsatlara kolayca sahip olmasının önüne geçebilmek için herhangi bir mevzuat ve düzenleme Bakanlığınız planlanmakta mıdır? Planlanmamaktaysa bu durum ülke çıkarlarına aykırı değil midir? i
Bakanlığız tarafından verilen ruhsatlarda, ruhsat sahibi Tarım ve Orman Bakanlığı, ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin belgesi almaktadır. Alınan ruhsata izin belgesi toplamak sadece prosedürü yerine getirmek için gerçekleştirilmektedir. Bakanlığınızın ruhsat verme süreciyle ilgili izin belgeleri vermeleri dışında diğer ilgili bakanlıkların ruhsat verilmesiyle ilgili neden yetki ve sorumluluğu bulunmamaktadır?
Ruhsatlı maden alanlarında çıkarılacak olan madenin ekonomik değeri hesaplanırken niçin çevreye verilen zarardan ötürü geri dönüşüm maliyeti hesaplanmamaktadır?
Adres: Halkla İlişkiler Biriası 2. Kat Oda No: E219 TBMM- -Çankaya/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Kocaeli Milletvekili Sayın Lütfü TÜRKKAN'ın tarafıma tevcih ettiği 7-13412 esas numaralı yazılı sotu önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim. i Alparsla BAYRAKTAR Bakan
KOCAELİMİLLETVEKİLİ SAYIN LÜTFÜ. ;
TÜRKKAN'IN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN : DÖNEM ; ESASNO CEVAPLAR 0 282 713412 |!
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından Bakanlığımıza gönderilen soru önergelerinin cevaplandırılması sürecinde TBMM'ye doğru, güncel ve detaydan arındırılmış net bilgiler arz edilmesi hususlarına dikkat edilmekte, bu çerçevede dinamik bir yapı arz eden ve bu yönleri sebebiyle de sürekli olarak yenilenmesi gereken verilerin en güncel hali, ilgili şirketler ile kurum/kuruluşlarımızın internet adreslerinde yayımlanmaktadır.
Bu çerçevede Ülkemizdeki madencilik faaliyetlerine ilişkin istatistiki bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün www.mapeg.gov.ir internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 6'ncı maddesinde yer alan; "Maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil T.C. vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzelkişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idarelerine verilir." şeklindeki hükmü gereği yabancı yatırımcıların Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurduğu .şirketlerin veya Ülkemizde açtıkları temsilciliklerinin Maden Kanunu'nda belirtilen şartlara göre maden ruhsatı almalarında herhangi bir sakınca bulunmâmaktadır.
Bununla birlikte Anayasamızın 168*inci maddesi "Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete gittin. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzelkişilere devredebilir." hükmüne amir olup, bu doğrultuda tabii servet ve kaynaklarımız her daim devletimize ait olmakta, şu kadar ki; sadece geçici bir süre için madenlerin aranması ve işletilmesi gerçek veya tüzel kişilere devredilebilmektedir.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun S*inci maddesinde; "Maden ruhsatları, görünür rezerv geliştirme hakkı ve buluculuk hakkı devredilebilir... Devir Bakanlık onayı ile gerçekleşir." hükmü yer almaktadır. Bu bağlamda Bakanlığımızın onay ve kontrolü olmadan maden ruhsatlarının gerçek ya da tüzel kişiler arasında devredilmesi söz konusu değildir.
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu çerçevede ÇED Belgesi süreçlerine ilişkin hususlar Çevre, Şehircilik ve İdim Değişikliği Bakanlığı'nın görev alanına girdiğinden konuyla ilgili bu Bakanlıktan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre hazırlanan maden işletme projelerinin V. bölümünde "Çevre İle Uyum Planı"nın nasıl yapılacağı projelendirilmekte, VI. bölümünde ise projenin mali boyutu hesaplanırken çevre ile uyum giderleri, işletme giderlerine dahil edilmektedir. Ayrıca Maden Kanunu'nun 13'üncü maddesine göre her yıl tahsil edilen ruhsat bedelinin 9630'u Çevre İle Uyum Bedeli olarak farklı bir hesapta muhafaza edilmekte olup, madencilik faaliyetlerinden sonra söz konusu alanın çevre ile uyumlu hale getirilmemesi halinde mezkur Kanun'un 32'nci maddede yer alan TÜRKKAN'IN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN | DÖNEM ; ESASNO CEVAPLAR i 282 o TA34Z
"Ruhsat sahibi yukarıda belirtilen tedbirleri en geç bir yıl içinde almak ve işletme faaliyetinde bulunulan alanı işletme projesi doğrultusunda çevreye uyumlu hale getirmek zorundadır. Verilen bu sürede çevre ile uyum planı çerçevesinde: gerekli güvenlik önlemlerinin ve çevresel önlemlerin alınmaması durumunda tedbir alınana kadar sorumluluk ruhsat sahibinin olması şartıyla, bu durum valiliğe bildirilir. Çevre ile uyum çalışması için gerekli tedbirler, çevreye uyum planına uygun olarak orman arazilerinde ilgili orman idaresi, diğer alanlarda il özel idareleri veya valilikler tarafindan; yerine getirilir. Orman idaresi, il özel idaresi veya valilik tarafından çevre ile uyum planına uygun olarak yapılan masraflar, ruhsat bedelinden çevre ile uyum planı çalışmaları için emanete yatırılan tutarlardan karşılanır. Teminatların yeterli olmaması durumunda çevre ile uyum planı çerçevesinde eksik kalan masrafların ödenmesi için ruhsat sahibine bir ây ödeme süresi verilir. Süresinde ödenmeyen ve Genel Müdürlük tarafından ilgili vergi dairesine bildirilen tutarlar 6183 sayılı Kanuna göre ruhsat sahiplerinden tahsil edilir." hükmü gereği ilgililer hakkında idari işlemler tesis edilmektedir.
Alparsla BAYRAKTARBakan