Marmara Kapalı Cezaevinde bulunan mahkumların sağlık haklarının ihlal edildiği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Çiçek Otlu (DEM Parti), 8 Temmuz 2024 tarihinde 7/13672 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 137 gün sonra, 22 Kasım 2024).
Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul). “Marmara Kapalı Cezaevinde bulunan mahkumların sağlık haklarının ihlal edildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13672, 8 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13672-marmara-kapali-cezaevinde-bulunan-mahkumlarin-saglik-haklarinin-ihlal-edildigi-iddiasina-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/13c4b5f4-2b31-4d8e-a66d-01909643d2d0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 137 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98. ve
İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
G.gkv Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özgürlük İçin Hukukçular Derneği İstanbul Şubesi'nin yaptığı açıklamaya göre; 3 Temmuz 2024 tarihinde Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Kampüsü'nde bulunan farklı cezaevlerinde kalan çok sayıda tutukluda ishal, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, halsizlik gibi şikayetler görülmüştür. 28 Haziran 2024 tarihinde idare tarafından dağıtılan yemekte tavuk ciğeri olduğu, yemeğin renginin değişik ve tadının bozuk olduğu, aynı gece çok sayıda tutukluda şikayetlerin ortaya çıktığı belirtilmiştir. Tutukluların bir kısmı şikayetleri nedeniyle hastaneye sevk edilmiş bir kısmı ise ısrarlarına rağmen hastaneye sevk edilmeyerek revirlerde tedavi edilmeye çalışılmıştır. 28 Haziran 2024 tarihinde hastaneye sevk edilen bir tutuklu 40*ar kişilik gruplar halinde hastaneye götürüldüklerini aynı şikayetlerle gelen en az 250 tutuklu olduğunu belirtmiştir. Tutukluların bazılarında 28 Haziran 2024 tarihinden sonra da aynı şikayetlerin ortaya çıkması genel bir salgın hastalık şüphesini de oluşturmuştur.
Ceza infaz kurumlarında yaşanan hak ihlallerinin biri de tutukluların sağlıklı ve dengeli beslenmelerini sağlayacak gıdaya ve temiz içme suyuna erişim haklarının engellenmesidir. Sağlıklı ve yeterli beslenme koşullarının olmadığı, yeterli temiz içme suyunun bulunmadığı sıklıkla gündeme gelmektedir. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 25. Maddesi beslenme hakkını en temel insan hakkı olarak belirlemiştir. Devlet, tutukluya Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dini ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin vermekle ve içme suyu sağlamakla yükümlüdür. İnsan Hakları Derneği, cezaevlerinde sağlıklı gıdaya adil erişim hakkı ihlallerini belirli dönemlerde tespit etmiştir. Buna göre; ceza infaz kurumlarında sağlıklı gıdaya erişim kapsamında gıda güvenliği sorunları bulunmaktadır. Kahvaltıya gelen malzemeler az ve çoğu zaman tarihi geçmiş malzemelerdir. Birçok cezaevinde menüye ulaşım mümkün değildir. Yemeklerin yetersiz gelmesi sebebiyle tutuklular kendi imkanlarıyla semaver ve su ısıtıcıda yemek yapmaya çalışmaktadır. Yemekler hijyenik değildir. Yemeklerin içinden çivi, el 138612. pansumanı, kum, böcek, saç kılı gibi yabancı maddeler çıkmaktadır. Devletin verdiği menüde günlük meyve tüketimine rastlanmamıştır. Et ve süt ürünleri gibi protein kaynaklarının, sebzelerin, ekmeğin ve yemeklerin miktarı yetersizdir. Hastalıklara uygun beslenmeye erişim imkansızdır. Diyet menüleri tüm hastalıklar için tek çeşittir. D vitamini dışında gıda takviyelerine ulaşılamamaktadır. Özellikle çölyak hastaları için cezaevi koşulları çok zordur.
Yemeklerin yapılma koşulları, gıdaların saklanması, hangi markaların kullanıldığı, denetimlerin yapılıp yapılmadığına dair bilgilendirme yetersizdir. Kantinlerde hasta tutuklulara özel ve çocukların gereksinimlerine uygun gıda tedariki yapılamamaktadır. Ayrıca kantin fiyatları çok fahiştir. Bazı ceza infaz kurumlarında vejetaryen ve vegan beslenmeye erişim olmamaktadır. Hasta tutuklular ve çocuklar başta olmak üzere tüm tutukluların sağlıklı, güvenilir gıdaya erişebilmeleri için etkin çözüm üretilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Marmara Ceza İnfaz Kurumunda kalan tutukluların yaşadıkları sağlık sorunları ve sağlığa erişim haklarının engellendiği Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?
Marmara Ceza İnfaz Kurumunda kalmakta olan tutukluların sağlık sorununun idare tarafından dağıtılan yemekten kaynaklandığı iddiası araştırılmakta mıdır? Araştırma sonuca kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Tutukluların sağlık sorunları dağıtılan yemekten kaynaklandıysa bu konuda ihmali bulunanlar tespit edilip, sorumlular hakkında işlem yapılacak mıdır?
Tutukluların şikayetlerinin sudan kaynaklanabileceği de ifade edilmektedir. Bu konuda gerekli incelemeler yapılmış mıdır? Salgını önlemeye yönelik tedbirler alınmış mıdır?
Yasalar ve uluslararası sözleşmelerde tanımlanan tutukluların dengeli, sağlıklı ve güvenilir gıdaya erişim hakları neden engellenmektedir?
Tutukluların sağlıklı gıdalarla dengeli beslenmelerinin sağlanması, çölyak gibi kronik hastalığı olan kişilerin beslenme düzenlerinin kişiye göre ayarlanması için Bakanlığınızın çalışması var mıdır?
Hasta tutuklular için doktorların belirlediği besinler verilmekte midir?
Ceza infaz kurumlarında tutukluların içme suyu sağlık ve miktar yönünden yeterli midir?
Ceza İnfaz Kurumlarında, gıdaların alımı, saklanması, pişirilmesi aşamasında gerekli denetimler yapılmakta mıdır? Gıdaların alımı, saklanması, pişirilmesi ve dağıtımı aşamasında görevini ihmal eden sorumlular hakkında idari işlem yapılmakta mıdır?
TAR.
— 10-Annesiyle birlikte kalan çocuklara ve süt emziren annelere durumlarına uygun, yeterli besin tedarikinin Bakanlığınız tarafından karşılanmadığı iddiasına ilişkin açıklamanız var mıdır? 11-Kantin fiyatlarının pahalı olduğu, tutukluların kantinden gıdaları temin edemedikleri sıklıkla dile getirilmektedir. Tutukluların alım gücüne göre kantinlerde fiyat ayarlaması neden yapılmamaktadır?
Türkiye genelinde ceza infaz kurumlarında kaç diyetisyen ve kaç gıda mühendisi görev yapmaktadır?
Son beş yılda hangi ceza infaz kurumlarında kaç tutuklu besin zehirlenmesi geçirmiştir? Kaç sudan kaynaklı salgın yaşanmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1456730 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Çiçek Otlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/13672 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.pov.tr adresinden hNiCbwuf - aON EGKU - yMMvbwa - / HVKGA- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-866-4807/6745 Konu : Yazılı soru önergesi 21./1Â /2024
Sayın Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/13672 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
M- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün beslenmesi" kenar başlıklı 72. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlüye Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dini ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin verileceği ve içme suyu sağlanacağı,
B) Hükümlü ve Tutuklular ile Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliğinin;
1. "Devlet tarafından iaşe edilecek kişiler" kenar başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, görevi başında bulunan personelin, hükümlü ve tutuklu ile aynı şekilde iaşe edileceği, personel için özel yemek veya tabldot çıkarılamayacağı, günlük olarak mahkeme veya hastaneye sevk olan hükümlü ve tutuklular ile sevkte görevli memurların, kurumda bulunmadığı öğünler için kumanya verileceği; dördüncü fıkrasında, görev başında bulunan personel, kurumlara staj için gelenler, eğitim-öğretim, kültürel ve sportif faaliyetler ile görevlendirilen görevliler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından görevlendirilen personel, eğitim merkezlerinde eğitim görenler ya da ceza infaz kurumunda mevcut olan hükümlü ve tutukluların, hangi öğünlerde kurumda hazırsa o öğüne ait iaşe miktarından yararlanacakları, ancak, günlük iaşe miktarının içinde kalmak koşulu ile gece vardiyasında görev yapan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden ME12G8b - kigfLai - 4-A/2f5/ - z/0tV0- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü personele kumanya verileceği; yedinci fıkrasında, çocuk hükümlü ve tutuklular ile kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara, süt emziren anneler ve hamilelere durumlarına uygun ve Bakanlıkça belirlenen tutarda gıda verileceği,
2. "Günlük iaşe miktarı" kenar başlıklı 5. maddesinde, günlük iaşe miktarının, Sağlık Bakanlığı ile birlikte belirlenen günlük kalori ihtiyacı ve bütçe imkânları da değerlendirilerek saptanan tutar olduğu,
3. "Hastaların iaşe edilmesi" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, hasta hükümlü ve tutukluya, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinlerin verileceği; ikinci fıkrasında, inancı gereği veya vegan, vejeteryan türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların taleplerinin, iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı,
Hükümlerinin yer aldığı malâümlarıdır.
Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir kişi için günlük kalori ihtiyacı
" ortalama 2300 kalori olarak belirlendiğinden, hasta hükümlü ve tutuklulara, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinler bu ölçülerde verilmektedir. Öte yandan, inancı gereği veya vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri de azami ölçüde karşılanmaktadır.
HI- 06/01/2020 tarihli ve "Ceza İnfaz Kurumlarında Barındırılanların Uluslararası Standartlarda İnsan Hakları Merkezli Sağlığa Erişimi ve Tedavileri, Tedavi Nedeniyle Nakilleri, Ceza Tehiri İşlemleri" konulu 172 nolu Genelgenin "Hükümlü ve Tutukluların Sağlığının Korunması" başlıklı Birinci Kısmının "Yemeklerin Hazırlanması, Dağıtımı ve Diyet Yemek Uygulamaları ile Kantinde Satılan Gıdaların Denetimi başlıklı Dördüncü Bölümünde yer alan "B-Diyet Yemek Uygulamaları" kenar başlıklı kısmında; geçici veya sürekli, özel bir beslenme programı uygulanması gereken başta çölyak, diyabet ve sindirim sistemi rahatsızlıkları gibi kronik ve metabolizma hastalıkları uzman hekim raporu ile belgelenen hükümlü ve tutuklulara buna uygun besinlerin verileceği, inancı gereği veya vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri kapsamındaki besinlerin iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı belirtilmiştir.
IV- Uluslararası mevzuat ve standartlar dikkate alınarak 2005 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin "İzleme, Dezenfeksiyon ve Analiz Özellikleri" kenar başlıklı 10. maddesinde, Yönetmeliğe ek Tablo B1'e atıf yapıldığı, buna göre bir kişinin insani amaçlı tüketeceği su miktarının 200 litre/gün olarak varsayıldığı, Ülkemiz ceza infaz kurumlarında kullanıma sunulan su miktarının bu standardın üzerinde olduğu ve suyun belirli bir miktarının (yaklaşık üçte biri) sıcak su olarak verildiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararına ek olarak yayınladığı kararın "Hijyen" başlığı altındaki 19. maddesinde belirtilen "Genel hijyenin sağlanması için her mahpusun, iklime uygun sıcaklıkta ve mümkünse her gün, değilse haftada en az 2 kez (veya gerekiyorsa daha sık olarak) banyo veya duş yapabilmesi için uygun tesisler sağlanmalıdır." hükmü gereğince, bu imkân ceza infaz kurumlarındaki hükümlü ve tutuklulara sağlanmaktadır.
V- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 24/07/2024 tarihli cevapta;
A) Marmara Kampüs Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesinde bulunan kapalı ve açık
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden MEI2G8b - kigflai - -*A/2f5/ - z/0t1VO ileerişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI nd ent Ev Mevzuat Genel Müdürlüğü ceza infaz kurumlarında 28/06/2024 tarihinde bazı hükümlü, tutuklu ve personelin rahatsızlanmaları üzerine Kurum revirine çıkartıldıkları, bunlardan bir kısım hükümlü ve tutuklu ile personelin en yakın sağlık kuruluşuna sevklerinin sağlandığı, gerçekleştirilen muayene, tetkik ve tedavileri sonucunda reçete edilen ilaçların kendilerine teslim edildiği ve taburcu edildikleri, sağlık durumlarının iyi olduğu,
Kurumlarda barındırılan hükümlü ve tutuklulara yemeklerin, koğuşlarda bulunan kişi sayısına göre görevli memurlar gözetiminde günlük iaşe oranına uygun miktarda dağıtıldığı, yemeklerin pişirilmesi sırasında ceza infaz kurumu mutfağında hijyen kurallarına riayet edildiği, hükümlü ve tutuklular ile görevi başında bulunan personelin aynı yemekten yediği,
Marmara Kampüs Ceza İnfaz Kurumları yerleşkesinde kullanıma sunulan sulardan belirli periyotlarda numunelerin alındığı, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen analiz raporunda hükümlü ve tutukluların kullanımına sunulan suların İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe uygun olduğunun belirtildiği,
Söz konusu iddialarla ilgili olarak başlatılan idari soruşturmanın devam ettiği,
B) Kurumlarda kantin için satın alınan ürün ve malzemelerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre şeffaf ve rekabetçi koşullarda temin edilerek Muayene Kabul Komisyonu tarafından tek tek incelendiği, hükümlü ve tutukluların belirlenen kantin günlerinde alışverişlerini yapabildikleri,
Ülkemizdeki tüm ceza infaz kurumlarında olduğu gibi anılan Kurumda da konsinye satış sisteminin uygulandığı, aynı ürün ya da ürün grubunda birden çok markanın satışa sunulabildiği, ürün fiyatlarının tüm kantinlerde aynı olduğu, kantinde bulunmayan ürünlerin talep edilmesi halinde ve uygun görüldüğü takdirde dış kantin aracılığıyla temin edilerek tutuklu veya hükümlülere teslim edildiği,
C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htto://vatandaş.uvan.zov.ir adresinden MEL2G8b - kiaflai - 4A/2f5/ - z/01V0- ileerisebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan