21 Temmuz 2024 tarihinde Gabar Dağı'nda bulunan bir petrol sahasındaki sondaj kulesinin çökmesine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti), 24 Temmuz 2024 tarihinde 7/14375 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 26 Kasım 2024).
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak). “21 Temmuz 2024 tarihinde Gabar Dağı'nda bulunan bir petrol sahasındaki sondaj kulesinin çökmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14375, 24 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14375-21-temmuz-2024-tarihinde-gabar-dagi-nda-bulunan-bir-petrol-sahasindaki-sondaj-kulesinin-co (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/51bbd4af-2f90-48e3-826a-0190e9b86c8e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 125 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Mehmet Zeki İRMEZ Şırnak Milletvekili
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından 2022 yılından bu yana Şırnak'ta petrol arama ve sondaj çalışmaları yapılmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bugün 44 kuyudan günlük yaklaşık 40 ila 45 bin varil petrol üretimi gerçekleştirilen Şırnak'taki petrol sahası, Şırnak Valiliği tarafından "Geçici Özel Güvenlik Bölgeleri" ilan edilen alanlarda bulunmaktadır. Bu nedenle söz konusu bölgelerde meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve bağımsız araştırmacılar tarafından inceleme yapılamamakta, petrol arama ve çıkarma faaliyetlerinin usule uygun olup olmadığı, çevreye olan etkileri ile halk sağlığına olan zararları ise tam olarak bilinmemektedir.
Ancak tarafımıza ulaşan bilgilere göre; bu sahalarda yapılan çalışmaların ciddi bir ekolojik tahribata yol açtığı ve işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerinin alınmadığı yönündedir. Petrol üretiminin arttırılması adına işçilerin günlük 12 saatlik vardiyalar şeklinde yoğun stresi ve mobbing altında çalıştırıldığı, mühendislerin ise 20-25 gün boyunca kulede kaldığı, yeri geldiğinde 24 saatten fazla aralıksız çalıştırıldığı belirtilmektedir.
21 Temmuz 2024 tarihinde yani dün, Gabar Dağı'nda faaliyet gösteren 27"Nolu petrol sahasındaki petrol sondaj kulesinin çökmesi ile iki işçi yaralanmış, petrol ve doğalgaz mühendisi Mehmet İrfan Güler ise yaşamını yitirmiştir.
Bu olay, petrol arama ve çıkarma faaliyetlerindeki usulsüzlükler, çevreye olan etkileri ve çalışanların can güvenliği gibi hususların bir kez daha gündeme gelmesine neden olmuştur. Bu bağlamda;
SORULAR
Sondaj kulesi neden yıkılmıştır?
Mevcut Lokasyon ve Cellar Havuzu'nun yapımını hangi firmalar üstlenmiştir?
Yıkılan sondaj kulesinde bu firmaların sorumluluğu var mıdır?
Sondaj yapan kule ekipmanları hangi aralıklarla muayene edilmekte, kontrolden geçirilmektedir?
Son kontrol ne zaman yapılmıştır? Bu kontrolde tesiste, kulelerde herhangi bir eksiklik tespit edilmiş midir?
Günlük 100 bin varil hedefi doğrultusunda mühendisler ve işçilerin gece gündüz çalıştırıldığı, mühendislerin 24 saatin üzerinde çalışmalarla yoğun stres altında çalıştırıldığı doğru mudur?
Cellar Havuzu'nun çökmesi sonucu içinde bulunan kimyasal atıkların toprağa ve yeraltı suyuna karıştığı iddiaları doğru mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 282 O: 714375
Sondaj faaliyetlerinin tüm aşamalarında teknik ekipman, iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma denetimleri yapılmakta ve her kulede İş Güvenliği Uzmanı sürekli olarak çalışmaktadır.
Öte yandan Bakanlığımız madencilik ve petrol faaliyetleri kapsamında; önce insan, sonra çevre ve daha sonra katma değerli üretim şiarıyla hareket etmekte olup, bu şiar doğrultusunda Bakanlığımızca meri mevzuatta yer alan ve çevre ve insan sağlığına yönelik tedbirleri içeren tüm düzenlemeler hassasiyetle tatbik edilerek yürütülen faaliyetlerin takip ve denetimi gerçekleştirilmektedir.
Bu çerçevede Türk Petrol Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 40'ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "Pefrol hakkı sahibi ve yüklenicileri tarafından yürütülen petrol işlemleri her safhasında Genel Müdürlük personeli tarafından izleme ve yerinde denetime tabi tutulabilir." hükmü gereğince hem petrol hakkı sahiplerinden alınan haftalık, aylık ve yıllık raporlar üzerinden faaliyetler izlenmekte, hem de mahallinde yapılan denetimlerle gerçekleştirilen tüm faaliyetler denetlenmektedir.
Petrol araştırma, arama ve sondaj faaliyetleri "Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik" kapsamında gerçekleştirilmekte ve sondaj kulelerindeki çalışmalar vardiyalı olarak yürütülmektedir. Dolayısıyla mevzuatta yer alan süreler dışında çalışma yapılması söz konusu değildir.
Petrol sondajları sırasında yüzey su zonları tamamıyla geçilene kadar yüzey koruma borusu indirilip etrafı çimentolanmakta, kuyu derinlere ilerlediğinde ve hedef zona ulaştığında ise dış koruma borusunun içine daha dar çaplı ikinci ve ihtiyaca göre üçüncü bir koruma borusu daha indirilerek bu boruların etrafı da ilk borunun içine kadar ulaşacak şekilde çimentolanmaktadır. Bu sayede sondaj faaliyetleri esnasında kullanılan sondaj çamurunun kuyu çeperiyle ve dolayısıyla yüzey sularının yer aldığı bölgelerle irtibatı kesilmektedir. Bununla birlikte kazanın olduğu casing operasyonu sırasında herhangi bir kimyasal kullanımı söz konusu olmadığından yer altı suyuna ve toprağa herhangi bir sızıntı olması söz konusu değildir.
Bununla birlikte Önergeye konu kaza adli ve idari soruşturmalara konu edilmiş olup, bu soruşturmalar neticesinde yapılacak hukuki tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda kazanın sebep ve sorumlularına ilişkin belirlemeler yapılacaktır.