Kimsesiz hastaların refakatçi ihtiyacını karşılamak üzere yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi (o :31.07.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1467248 sayılı yazınız.

Manisa Milletvekili Sayın Selma Aliye KAVAF tarafından verilen "Kimsesiz hastaların refakatçi ihtiyacını karşılamak üzere yapılan çalışmalara ilişkin" 7/14426 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Prof. Dr. Kemal ĞLU Ek-Önerge Cevabı Çankaya/Ankara 06800

Telefon No: 03125651000

Manisa Milletvekili Sayın Selma Aliye KAVAF tarafından verilen "Kimsesiz hastaların refakatçi ihtiyacını karşılamak üzere yapılan çalışmalara ilişkin" 7/14426 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabıdır.

Kimsesiz hastalar, toplumumuzun en kırılgan kesimlerinden biridir ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi zorluklar yaşamaktadırlar. Refakatçi ihtiyacı, hastaların tedavi süreçlerinde kritik bir rol oynamakta olup, bu ihtiyacın karşılanamaması hastaların sağlık durumlarını olumsuz etkilemektedir. TÜİK ve Sağlık Bakanlığı verilerine göre, kimsesiz hastaların sağlık hizmetlerine erişiminde ve tedavi süreçlerinde ciddi sorunlar yaşandığı görülmektedir. Örneğin, 2023 yılı verilerine göre, hastanelerde yatan hastaların yaklaşık *65'i refakatçi bulmakta zorlanmaktadır. Bu oran, özellikle yaşlı ve engelli kimsesiz hastalarda daha da yüksek olup "415'e kadar çıkabilmektedir. Sağlık Bakanlığı'nın raporlarına göre, refakatçi desteği olmayan hastaların tedavi süreçleri 9620 daha uzun sürmekte ve komplikasyon riskleri 9030 oranında artmaktadır. (OAyrıca, kimsesiz hastaların psikolojik destek ihtiyaçtan da yeterince karşılanamamaktadır.

Bu bağlamda, kimsesiz hastaların refakatçi sorunlarının daha iyi anlaşılması ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla aşağıdaki soruların yanıtlanması büyük önem taşımaktadır;

SORULAR:

SORU 1- Ülkemizde hastanelerde yatan kimsesiz hastaların sayısı nedir? Bu hastaların yaş gruplarına ve hastalık türlerine göre dağılımı nasıldır?

SORU 2- Kimsesiz hastaların tedavi süreçlerinde refakatçi ihtiyacını karşılamak amacıyla Bakanlığınız tarafından hangi önlemler alınmıştır? Bu önlemler kapsamında kaç kişiye hizmet verilmiştir? i

SORU 3- Refakatçi desteği bulunmayan hastaların tedavi süreçlerinde yaşadığı zorluklar nelerdir? Bu zorlukların giderilmesi için hangi adımlar atılmaktadır?

SORU 4- Refakatçi desteği olmayan hastaların tedavi süreçlerinin uzaması ve komplikasyon risklerinin artması ile ilgili Bakanlığınızın elinde hangi veriler bulunmaktadır? Bu sorunların çözümü için hangi çalışmalar yapılmaktadır?

SORU 5- Kimsesiz hastaların psikolojik destek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla hangi hizmetler sunulmaktadır? Bu hizmetlerden yararlanan kişi sayısı nedir ve bu hizmetlerin etkinliği nasıl değerlendirilmektedir?

SORU 6- Kimsesiz hastaların sağlık hizmetlerine erişimlerini kolaylaştırmak amacıyla Bakanlığınız tarafından ne tür projeler ve programlar yürütülmektedir? Bu projelerin ve programların başarı oranları nedir?

SORU 7- Kimsesiz hastaların refakatçi ihtiyaçlarını karşılamak için sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerle iş birliği yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa, bu iş birliklerinin kapsamı ve sonuçları nelerdir?

SORU 8- Refakatçi hizmetlerinin daha etkin ve yaygın bir şekilde sunulabilmesi için gelecekte ne tür politikalar ve stratejiler planlanmaktadır?

CEVAPLAR: 1,8.

Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde; hemşirenin görev ve yetkileri, Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte; hemşire yardımcısının görev ve yetkileri, sağlık bakım teknisyeninin görev ve yetkileri belirlenmiştir. Bununla birlikte şehir hastanelerimizde klinik destek elemanı unvanı ile sürekli işçiler de ilgili mevzuat kapsamında bakım hizmeti gerçekleştirmektedir.

Bakanlığımıza bağlı sağlık kurum ve kuruluşları tarafından sunulan evde sağlık hizmetleri ise 02.06.2023 tarihli ve 32209 sayılı "Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik" kapsamında yürütülmektedir. Yönetmeliğin Hizmet sunumu başlıklı 22nci maddesinin onikinci fıkrasında; "Ev ziyareti sırasında bakıma ihtiyacı olduğu tespit edilen kimsesiz, ihtiyaç sahibi veya ihmal ya da istismar riski altında olduğu değerlendirilen bireyler hakkında aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğüne bildirimde bulunulur." hükmü yer almaktadır.

Ayrıca Bakanlığımızca 30.03.2023 tarihinde yayımlanan 2023/5 sayılı "Sağlıklı Yaş Alma

Merkezleri" (YAŞAM) Genelgesi kapsamında söz konusu merkezler ülke genelinde açılmaya başlanmış olup genelge ile merkezlere ait genel esaslar, hizmet sunum esasları ve merkezlerin işleyiş usulleri belirlenmiştir. Söz konusu Genelgenin; Yaşam Ekibi Üyelerinin Görev Ve Sorumlulukları başlığı altında yer alan Yaşlı Bakım veya sağlık bakım teknisyeni/teknikeri başlıklı 8. Maddesinin b fıkrasında "Yalnız yaşayan ve/veya yanında herhangi bir yakını bulunmayan yaşlı bireyin günlük yaşama yardımcı faaliyetler kapsamında destek sağlanması açısından yaşlı bireyin evden hastaneye, hastaneden eve nakil edilmesi görevinde hastaya refakat eder." ifadesi yer almaktadır.

Sağlık tesislerimizde tedavi gören kimsesiz hastalar tespit edildiğinde; kurumlar arası sistemlerin çalışması, hastanın yüksek yararının korunması için başhekimliğe bağlı olarak çalışan Tıbbi Sosyal Hizmet Birimlerine yönlendirilmektedir. Gerekli tüm işlemler ilgili mevzuat kapsamında yürütülmektedir.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.