Bazı kişilerin halay çektikleri için tutuklandığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Çiçek Otlu (DEM Parti), 29 Temmuz 2024 tarihinde 7/15142 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 106 gün sonra, 12 Kasım 2024).
Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul). “Bazı kişilerin halay çektikleri için tutuklandığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15142, 29 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15142-bazi-kisilerin-halay-cektikleri-icin-tutuklandigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1adfcda5-2818-4b6a-9f31-019103a397bc
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 106 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 84 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98. TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz
G-.biv Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili ederim.
Kürt kültüründe, halayın, yerel kıyafetlerin ve Kürtçe müziğin önemli bir yeri vardır. Halay çektikleri ve Kürtçe müzik dinledikleri için birçok kişinin gözaltına alındığı ve tutuklandığı haberleri sıklıkla basında yer almaktadır. Farklı tarihlerde yapılan düğünlerde Kürtçe müzikler eşliğinde halay çektikleri gerekçesiyle İstanbul Bağcılar, Esenyurt, Sultangazi ve Gaziosmanpaşa ilçelerinde yapılan ev baskınlarında 18 kişi gözaltına alınmış ve 11 kişi tutuklanmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
21 Temmuz 2024 tarihinde bir grup gencin Kürtçe müzik eşliğinde halay çektiği görüntülerin sosyal medyada yayınlanmasının ve sosyal medya platformlarında gençleri hedef gösteren, hakaret ve tehdit içerikli paylaşımlar yapılmasının ardından 22 Temmuz 2024 günü evlerine yapılan baskınlarla gözaltına alınmışlardır. Sosyal medyada, kamuya açık alanda halay çeken gençler hakkında ayrımcı ve ırkçı paylaşımların yapıldığı, halka açık alanda halay çekmenin dahi yasaklanması gerektiği yönünde oldukça fazla yorum yapıldığı, X kullanıcısı bir hesabın gençlerin kimlik bilgilerini yayınladığı görülmüştür. Görüntülerin 2024 yılı Kurban Bayramı'nda çekildiği bilinmektedir. 22 Temmuz 2024 tarihinde gözaltı aracında ve emniyete götürülürken polislerce çekildiği ve sosyal medyaya servis edildiği anlaşılan görüntülerde, gençlerin ters kelepçeyle bel ve boyunlarından aşağıya doğru bastırılmak suretiyle aşırı derecede eğilmiş şekilde götürüldükleri, servis aracında yüksek sesle Ölürüm Türkiyem adlı şarkının çalındığı görülmektedir.
Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde bir düğünde yöresel kıyafet giyip çalınan Kürtçe müzik eşliğinde halay çeken 6 kişi gözaltına alınmıştır. 25 Temmuz 2024 tarihinde Siirt Kurtalan ilçesinde bir düğünde kadınların yöresel kıyafetler ile halay çektiği video hedef gösterilmiş, 26 Temmuz 2024 tarihinde Batman ve Siirt'te yapılan ev baskınlarında 6 kadın gözaltına alınmış 2'si çocuk 4 kişi tutuklanmış, 1 kişiye ev hapsi verilmiştir. Mahkeme tutuklama kararında trol hesap olduğu ifade edilen Ajans Muhbir adlı hesabın paylaşımını delil olarak ele almıştır.
Kürtçe müzik eşliğinde halay çekenlerin gözaltına alınması ve tutuklanmasına tepki gösteren Adıyaman, Ağrı, Batman, Bingöl, Bitlis, Barosu, Tunceli, Hakkari, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak Barosu ortak yaptığı açıklamada; birçok şehirde Kürtçe müzik eşliğinde halay çeken yurttaşların çalınan müzik parçası ve atıldığı belirtilen slogan içerikleri üzerinden hedef gösterildikleri, gözaltına alındıkları, gözaltında kötü muamele ile karşılaştıkları ve bazı kişilerin tutuklandıkları, Kürtler ve Kürt meselesi mevzubahis olduğunda devletin güvenlikçi politikaları ve yargısal tasarruflarının devreye girmesinin kabul edilemez olduğu, bu çerçevede halay videoları üzerinden gerçekleştirilen gözaltı ve tutuklama furyasının demokratik bir hukuk devletinde yerinin olmadığı, mevcut kırılgan İ toplumsal barışı zayıflatmaktan başkaca bir amaca hizmet etmeyen bu tasarruflardan vazgeçilmesi gerektiği, Kürtçe müzik eşliğinde halay çekmek, müzik içeriğinde yer alan ifadeler ile atılan sloganların ifade özgürlüğü kapsamında korunduğu belirtilerek, gözaltına alınan veya tutuklanan yurttaşların serbest bırakılması çağrısı yapılmıştır.
Kürtçe müzik eşliğinde halay çeken kişilerin gözaltına alınmaları ve tutuklanmaları; anayasada tanımlanan, masumiyet karinesine, kanun önünde eşitlik ilkesine, ifade özgürlüğüne, kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği kurallarına açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Bu bağlamda;
İ-Kürtçe müzik ile halay çekmek, Kürt kültürüne ait yerel kıyafet giymek neden suç olarak değerlendirilmektedir? Bunun hukuki dayanağı nedir?
SORULAR
Sosyal medyada Kürtçe müziğe ve Kürtlerin çektiği halaya karşı nefret saldırılarını engellemeye yönelik çalışmalarınız olacak mıdır?
Henüz ifadeleri dahi alınmamış olan gençleri insan haklarına ve yasalara aykırı şekilde gözaltına alan polisler hakkında açılmış bir soruşturma var mıdır?
Kürtçe halay çeken kişileri hedef gösteren provokatif paylaşımlar yapan, gençlerin kişisel bilgilerini yayınlayan hesaplar hakkında inceleme başlatılacak mıdır? Bu kişiler hakkında etkin soruşturma yürütülecek midir?
Temel görevlerinden biri anayasada belirtilen hak ve hürriyetleri korumak olan İçişleri Bakanı sosyal medya hesabında, gençlerin işkence ve kötü muamele olarak kabul edilen ters kelepçe takılarak gözaltına alındıkları ve araç içerisinde yüksek sesle çalınan ölürüm Türkiye Ni (5149. adlı şarkının dinletildiği görüntüleri neden yayınlamıştır? Gençlerin bu şekilde gözaltına alınmasının hukuki dayanağı nedir?
25 kişi Kürtçe müzik eşliğinde halay çektikleri için gözaltına alınırken, konu ile ilgili AİHM, AYM ve Yargıtay kararları neden göz ardı edilmiştir? Bu durumun hukuk devleti olmanın ilkeleri ile çelişmekte olduğu iddiasına ilişkin açıklamanız var mıdır?
Uluslararası sözleşmeler ve yasalarla tanımlanan ifade özgürlüğü koruma altına alınacak mıdır?
Son 5 yılda Kürtçe müzik ile halay çektikleri ve Kürt kültürüne ait yerel kıyafetler giydikleri için kaç kişi gözaltına alınmıştır? Kaç kişi tutuklanmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi yazı ekinde yer alan İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'ya ait 7/15142 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Polis; kişilerin can ve mal güvenliği ile toplum düzenini korumak amacıyla Anayasa, Kanun, Yönetmelik ve diğer düzenleyici hukuk normları çerçevesinde görevini yerine getirmektedir. Bu kapsamda, kamu düzenini bozacak her türlü eylemin önüne geçilmesi ve suçluların yakalanarak adalet önüne çıkarılması için gerekli her türlü tedbirleri almaktadır.
Bununla birlikte, vatandaşlarımızın huzurlu ve güvenli bir ortamda yaşamasını temin etmek için her türlü suç ve suçlu ile mücadele ederken hukuk devleti ilkelerine bağlı, insan haklarına saygılı, özgürlük ve güvenlik arasındaki hassas dengeyi gözeten anlayışı temel ilke olarak benimseyerek görev yapmakta ve tüm soruşturmalar güvenlik güçleri tarafından adli makamların emir ve talimatları doğrultusunda titizlikle yürütülmektedir
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Yakalanan veya tutuklanan kişilerin nakli" başlıklı 93'üncü maddesinde; "Yakalanan veya tutuklanarak bir yerden diğer bir yere nakledilen kişilere, kaçacaklarına ya da kendisi veya başkalarının hayat ve beden bütünlükleri bakımından tehlike arz ettiğine ilişkin belirtilerin varlığı hâllerinde kelepçe takılabilir" hükmü amirdir.
Ayrıca, Türk Ceza Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nda işkence suçuna yönelik cezalar artırılarak zaman aşımı kaldırılmıştır. 2016 yılında ise İçişleri Bakanlığı bünyesinde Kolluk Gözetim Komisyonu kurulmuştur. Polis merkezleri ve karakollar, insan hakları normlarına uygun hale getirilerek, kolluk personeline yönelik insan hakları eğitimlerine ağırlık verilmiştir. Ayrıca yakalama ve gözaltı işlemleri Yakalama, Gözaltına
Alma ve İfade Alma Yönetmeliği'ne uygun olarak gerçekleştirilmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen gözaltına alınan kişiler hakkında adli makamlardan alınan talimat doğrultusunda "Terör Örgütü Propagandası Yapma" suçundan adli soruşturma başlatılmıştır.
Ali YERLİKAYA Bakan
Adres : Konur Sokak No:42 Çankaya/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 25 79-80
Telefon/Fax: 0312 462 25 79-80
Ali YERLİKAYABakan