Merkez Bankası tarafından hazırlanan Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunda yer alan değişikliklere ilişkin
Kaynak göster
Faik Öztrak (CHP), 3 Temmuz 2023 tarihinde 7/1561 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).
Faik Öztrak (CHP, Tekirdağ). “Merkez Bankası tarafından hazırlanan Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunda yer alan değişikliklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1561, 3 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1561-merkez-bankasi-tarafindan-hazirlanan-uluslararasi-rezervler-ve-doviz-likiditesi-tablosunda (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b0ad6900-eca8-4808-81ee-01891fe0a6f6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bugün · cevap yok
TBMM kaydına göre cevaplanmadı (“Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”). Verilişinden bu yana 1.200 gün geçti.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda ifade edilen sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Saygılarımla. ekirdağ Milletvekili
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yürütülmekte olan Özel Veri Yayınlama Standartları çalışması çerçevesinde hazırlanan "Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi" tablosunu her hafta düzenli olarak hazırlayıp yayımlamakta ve açıklanan tablo geriye doğru 5 haftalık verileri de göstermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu tablonun "11.1. Döviz kredileri, menkul kıymetler ve mevduatlar" başlığı altında açıklanan verilerde, geçtiğimiz haftalara yönelik bazı değişiklikler yapıldığı dikkat çekmektedir.
Merkezi Yönetimin ve Merkez Bankası'nın dış yükümlülüklerinden bir yıl içerisinde ödenecek ana para ve faiz tutarları, Merkez Bankası'nın yurt için bankalarla yaptığı döviz karşılığı TL SWAP işlemleriyle ilgili veriler, devlet iç borçlanma senetlerine ilişkin anapara ve faiz tutarları gibi pek çok verinin toplamından oluşan bu kalemdeki 18 Mayıs 2023 verisi, ilk kez açıklandığı tarihte (-) 37 milyar 499 milyon dolar olarak görünürken, 8 Haziran 2023 tarihinde açıklanan verilerde (-) 44 milyar 129 milyon dolar olarak gösterilmektedir.
Bu kalemdeki eksi değerin, açıklandığı ilk haftada düşük görünmesi, bu veriler kullanılarak yapılan net rezerv hesaplarında 6 milyar 630 milyon dolarlık bir sapmaya neden olmuştur. Bu sapmanın 5 milyar 633 milyon dolarlık kısmının "anapara", 997 milyon dolarlık kısmının "faiz" alt kaleminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bunun, tam da
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turundan önce gerçekleşmesi ayrıca dikkat çekicidir.
Tablo: Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi Tablosunun İlgili Kalemindeki Değişiklik
18 Mayıs 2023 verisi 25 Mayıs 2023 8 Haziran 2023 Fark tarihinde açıklanan (1): tarihinde açıklanan (11)
(1.1. Döviz kredileri, menkul kıymetler ve mevduatlar -37.499 -44.129| (o -6.630 Ha Çıkışlar (-) -37.499 -44.129 -6.630 i.L.a.i Bir aya kadar -655 -677 -22 i.La.ii İki-üç ay arası -15.017 -15.039 -22 Lal Dört ay-bir yıl arası -21.827 -28.413 -6.586 11.1.a.1 Anapara -30.437 -36.070 -5.633 H.La.1L.i Bir aya kadar -498 -498 Ol i.1a.1.ii İki-üç ay arası -13.581 -13.581 0 ida. Dört ay-bir yıl arası -16.358 -21.991 -5.633 11.1.a.2 Faiz -7.062 -8.059 -997 li.1.a,2.i Bir aya kadar -157 -179 -22 H.1.a.2.ii İki-üç ay arası -1.436 -1.458 -22 i.1a.2.ii Dört ay-bir yıl arası -5,469: 6.4221 -953
Yine benzer şekilde, aynı tablonun para swaplarının gelecekteki bacağını da kapsayan "112. Yurt içi para karşılığında döviz forward ve future 'ların toplam kısa ve fazla pozisyon büyüklükleri" kaleminin 9 Haziran 2023 verisinde de, son açıklanan iki bülten arasında 2 milyar 464 milyon dolarlık fark vardır. Bu fark da net rezerv açığının olduğundan 2 milyar 464 milyon dolar düşük görünmesine neden olmuştur.
Tablo: Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi Tablosunun İlgili Kalemindeki Değişiklik
09 Haziran 2023 verisi 15 Haziran 2023. 22 Haziran 2023 Fark tarihinde açıklanan (1): tarihinde açıklanan (11)
SORULAR
2. Yurt içi para karşılığında döviz forward ve future'ların toplam kısa ve fazla pozisyon büyüklükleri -53.704 -56.168) (o -2.464 (para swaplarının gelecekteki bacağını da kapsar) 11.2.a Açık pozisyonlar ( - ) -53.704 -56.168j (o -2.464 .2.a.i Bir aya kadar -15.700 -15.604İ 96 il.2.a.ii İki-üç ay arası -13.032 -13.032 0 H.2.a.tü Dört ay-bir yıl arası -24.972 -27.532) 2.560 H.2.b Fazla pozisyonlar (4) 0 0 o I1.2.b.i Bir aya kadar 0 o 9 H.2.b.ii İki-üç ay arası 9 o 0 11.2.b.ili Dört ay-bir yıl arası 0 Ol Lı)
Verilerde revizyon mümkün olmakla beraber, uzun süredir takip ettiğimiz bu verilerde, bu boyutta bir revizyonla daha önce karşılaşılmamıştır. Diğer taraftan, verinin açıklandığı sayfadaki "Revizyon Politikası" metninde yer alan bilgilere göre bu tablodaki verilerin "ik yayımlandığında kesin ve veri kaynaklarında bir değişiklik olmadığı müddetçe düzenli revizyona tabi olmayan" verilerdir. Metinde ayrıca "istatistikleri oluşturan verilerde yüksek tutarlı değişiklik yapılması gerektiğinde" bunun "kamuoyuna bilgi verme kaydıyla" yapılacağı açıkça belirtilmektedir. Buna karşın Banka'nın resmi internet sitesinde bu verilerin revize edildiğine dair herhangi bir açıklama da yer almamaktadır. Bu çerçevede;
Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunun "1.7. Döviz kredileri, menkul kıymetler ve mevduatlar" kaleminin 18 Mayıs 2023 verisinde, Mayıs sonunda açıklanan tablo ile Haziran başında açıklanan iki tablo arasında yaklaşık 7 milyar dolarlık fark bulunmasının sebebi nedir?
Aynı tablonun "7.2. Yurt içi para karşılığında döviz forward ve future'ların toplam kısa ve fazla pozisyon büyüklükleri" kaleminin 9 Haziran 2023 verisinde 15 Haziran 2023 ve 22 Haziran 2023 tarihlerinde yayımlanan iki ayrı tablo arasında yaklaşık 2,5 milyar dolarlık fark bulunmasının sebebi nedir?
İlk yayınlandığında kesin olan bu verilerde, eğer veri kaynağında bir değişiklik söz konusuysa, neden yapılan revizyon hakkında bir duyuruda yapılmamıştır?
Bu önerge cevaplanmadı; bakanlığın bir cevap yazısı yok.
Hata bildir