İznik Gölü kıyısında özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen bir alana ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 23 Ağustos 2024 tarihinde 7/15762 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 31 gün sonra, 23 Eylül 2024).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “İznik Gölü kıyısında özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen bir alana ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15762, 23 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15762-iznik-golu-kiyisinda-ozel-endustri-bolgesi-olarak-ilan-edilen-bir-alana-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/54a5e9aa-c726-4356-8eca-01918ead549f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim.
Ülkemizin dört bir yanından; hemen her gün su kıtlığına, su kısıtlamalarına, göllerin kuruduğuna ve DSİ'nin bazı bölgelere su veremeyeceğine dair bilgiler geliyor, haberler yapılıyor. Türkiye'nin beşinci büyük ve derin göllerinden biri olan İznik Gölü de ne yazık ki bu su krizinden nasibini fazlasıyla alıyor. Son yapılan bilimsel araştırmalara göre İznik Gölü'nde su seviyesi minimum işletme kotu olan 83,30 metrenin maalesef altına düştü. Bu durumda, ilk. olarak DSİ pompalarının gölden doğrudan su çekimlerini durdurulması gerekmektedir. Tam tersine çevredeki fabrikalar için İznik Gölü'nden doğrudan su çekimleri devam etmekte, ilave olarak açılan kuyular nedeniyle de gölün yeraltı sularıyla beslenmesi engellenmektedir. Bu nedenle, gölün çekildiği alanlar derhal korunmaya alınmalı, özellikle de tarıma açılması yasaklanmalıdır. Ne var ki, bu önlemler alınmadığı gibi, aksine İznik Gölü'nün çevresi adeta organize sanayi bölgesine dönüştürülmek istenmektedir.
Bu büyük tehlike kapsamında;
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- UNESCO Dünya Mirası adaylığı ile tanınan ancak tarihe, doğaya ve çevreye ihanet nedeniyle kabul görmeyen İznik'te, dört bir yanı neredeyse Organize Sanayi Bölgesi'ne dönen İznik Gölü'nü koruma amaçlı alınan tedbirler var mıdır, varsa nelerdir?
SORU 2- Mutlak koruma alanında bulunan İznik Gölü'nün dibinde yer alan Albayrak Grubu'na ait Varaka Kağıt Sanayi'ne ait yerin, 8839 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile özel endüstri bölgesi ilan edilmesinin sebebi nedir?
SORU 3- Bir yerin özel endüstri bölgesi ilan edilmesiyle, o bölgede yapılacak fabrikaya hangi özel ayrıcalık ve avantajlar kazandırılmış oluyor?
SORU 4- Albayrak Grubu, İznik gölü kıyısındaki söz konusu araziye kâğıt fabrikası kurmak için resmi bir başvuru yapmış mıdır?
SORU 5- Daha önce bölgeye yine kâğıt fabrikası kurulması amacıyla yapılan 1/25.000 ölçekli plan değişikliğinin, 2018'de Bursa 2. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildiği, bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?
SORU 6- Aynı şekilde; ilgili kâğıt fabrikası için verilen ""Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" şeklindeki kararın da Bursa 3. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildiği, iptal kararının da Danıştay 14.Daire tarafından kesinleştirildiği gerçeğinden haberli misiniz?
SORU 7- Bölgenin, İl Toprak Koruma Kurulu kararıyla, 5403 sayılı kanun kapsamından çıkarılması, ilgili alanın hukuken hangi yasaya göre sanayiye açıldığı anlamına gelmektedir ve hangi maddesine istinaden "ÇED gerekli değildir" kararı verilmiştir?
SORU 8- Su seviyesi minimum işletme kotu olan 83,3 metrenin altına düştüğü ve ayrıca hızla da kirlenmekte olan İznik gölünün; su ihtiyacı en yüksek düzeyde olan kağıt fabrikasından nasıl etkileneceği ile ilgili bilimsel bir rapor hazırlanmış mıdır?
SORU 9- Bursa, Orhangazi ve İznik'in su sıkıntısı çektiği, iklim değişikliği nedeniyle sorunun gelecekte daha da büyüyeceği ortadayken, kâğıt fabrikasına su tahsisinin gerçek gerekçesi nedir?
SORU 10- Daha önce Döktaş Döküm fabrikasının da özel endüstri bölgesi ilan edildiği hatırlanırsa; bölgede ayrıcalıklı statü sağlanacak daha başka tesisler olacak mıdır?
SORU 11- Daha önce Sulak Alan Yönetim Planı da iptal edilen İznik gölünün, özel endüstri bölgesi kararlarıyla tamamen kurumaya ve yok olmaya mahkum edilmesindeki amaç nedir? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Avrupa Birliği uyum sürecinde olan Ülkemiz için Çevre ve İklim Değişikliği Faslı kapanış kriterlerinden biri, Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi"ne uygun olarak ülkemizde yer alan 25 nehir havzası için AB standartlarında nehir havza yönetim planlarının hazırlanmasıdır. Nehir Havza Yönetim Planları ile yer üstü ve yer altı su kaynaklarının miktar ve kalite durumları birlikte ele alınmakta, su kaynakları yönetilebilir en küçük ölçekte (su kütlesi bazında) değerlendirilmektedir.
İznik Gölü'nün içinde bulunduğu Marmara Havzası'nı kapsayan 6 havzada nehir havza yönetim planlarının hazırlanması çalışması AB Teknik Yardım Projesi kapsamında 2021 yılı Eylül ayında başlamış olup 2025 yılında tamamlanması planlanmaktadır. Havza yönetim planlarının hazırlanmasında önemli bir bileşen olarak tedbirler programı ile yer üstü sularında belirlenen çevresel hedeflere ulaşmaya yönelik tedbirler belirlenmekte olduğundan projenin tamamlanmasına müteakip tedbirler ortaya konulabilecektir.
Ayrıca, mevcut su kaynaklarının miktar ve kalite açısından daha iyi olması ve kullanılmış suların tekrar kullanılması amacıyla Bakanlığımız tarafından "Kullanılmış Suların Yeniden Kullanım Alternatiflerinin Değerlendirilmesi Projesi" yapılmıştır. Proje kapsamında; atık su arıtma tesislerinde arıtılan atık suların ve tarımsal sulamadan dönen suların kalitesinin iyileştirilerek tekrar kullanılması yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda İznik Gölü'nün korunması maksadıyla İznik Gölü'ne mansaplanan hem atık su arıtma tesislerinde arıtılan atık suların, hem de sulamadan dönen suların kalitesinin iyileştirilerek tekrar kullanılması hedeflenmiştir.
30.11.2023 tarihinde DSİ 1. Bölge (Bursa) Müdürlüğümüzce ihale edilen "Bursa-İznik Gölü Havzasının Su Bütçesinin Korunmasına Yönelik Derivasyon Altematiflerinin Araştırılması ve İznik Gölü'nden İlave İçme-Kullanma Suyu Teminine Yönelik Planlama Mühendislik Hizmetleri" işi kapsamında yapılan çalışmalarında İznik Gölü'nün içme suyu amacıyla işletilmesi de planlanmakta olup söz konusu planlama raporunun tamamlanması sonunda İznik Gölü'nün içme suyu koruma alanları oluşturulacaktır.
Bir bölgenin Özel Endüstri Bölgesi ilan edilme amacı ve süreci ile ilgili yürütülen iş ve işlemler Bakanlığımız görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında bulunmamaktadır. Sadece; Özel Endüstri Bölgesi yer seçimi aşamasında Bakanlığımız sorumluluğunda kalan alanlarda görüşümüz istenmektedir.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yer seçimi için Bakanlığımıza görüş sorduğu aşamada SÖZ konusu kâğıt fabrikası için Bakanlığımız "Ekosistem Değerlendirme Raporu" talep etmiştir. Bu raporda, işletmenin herhangi bir yüzey suyu kullanmayacağı ve yer altı su kuyusu açmayacağı belirtilmiş ve raporda imzası bulunan Hidrojeoloji Uzmanı tarafından projenin İznik Gölü'ne herhangi bir olumsuz etkisinin olmayacağı kanaati belirtilmiştir.
İznik Gölü'nden ve söz konusu gölü besleyen derelerden kâğıt fabrikasına yapılmış yüzeysel su tahsisi bulunmamaktadır.
2022 yılında İznik Gölü Sulak Alan Yönetim Planı'nın iptali talebiyle Bakanlığımız aleyhine dava açılmış, idare mahkeme tarafından yönetim planının iptaline karar verilmiş ancak Bakanlığımız bu kararın bozulması için bölge mahkemesine başvurarak istinaf sürecini başlatmıştır. İznik Gölü Sulak Alanının koruma bölgeleri ise halen yürürlüktedir. Koruma bölgeleri kapsamında kontrollü kullanım bölgesi haricinde olan alanlarda Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği hükümleri kapsamında Özel Endüstri Bölgesi açılamaz, kontrollü kullanım bölgesi sınırları içerisinde ise yönetmeliğin izin verdiği şartların yerine getirilmesi ile açılabilir.
İbrahim YUMAKLIBakan