Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı Orman mahallesinde VEDAŞ tarafından yürütülen sayaç sökme-takma işlemlerine ilişkin
Kaynak göster
Öznur Bartin (DEM Parti), 27 Eylül 2024 tarihinde 7/16708 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 30 Aralık 2024).
Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı Orman mahallesinde VEDAŞ tarafından yürütülen sayaç sökme-takma işlemlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16708, 27 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16708-hakkari-nin-yuksekova-ilcesine-bagli-orman-mahallesinde-vedas-tarafindan-yurutulen-sayac-s (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fdf9403a-3ad2-42dd-9f2c-019242b3ef5b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 94 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Öznur Bartin
Yüksekova'nın Orman mahallesinde yaşayan yurttaşlar, Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. (VEDAŞ) tarafından yürütülen sayaç sökme-takma uygulamaları nedeniyle büyük bir mağduriyet yaşıyor. Elektrik sayaçlarının sık sık kontrol edilerek sökülüp takılması ve bu işlemler için yüksek ücretler talep edilmesi, mahallede huzursuzluk yaratmakta ve yurttaşlar arasında büyük tepkiye yol açmaktadır. Kaçak kullanım gerekçesiyle uygulanan bu işlemlerin haksız ve keyfi olduğunu öne süren yurttaşlar, kaçak kullanım yapmadıkları halde sürekli ek borçlarla karşı karşıya kaldıklarını dile getiriyorlar.
Gerekçenin tamamını göster (13 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
VEDAŞ ekipleri, elektrik sayaçlarını kaçak kullanımı önlemek amacıyla kontrol etmekte ve sık sık söküp takma işlemleri yapmaktadır. Ancak bu işlemlerin çoğunlukla polis eşliğinde gerçekleştirildiği ve mahallede huzursuzluk yarattığı şikayetler arasında yer alıyor. Yurttaşlar, bu işlemlerin şeffaf ve adil bir şekilde yürütülmediğini ifade ediyor. Özellikle her evden sayaç başına 10 bin TL gibi yüksek miktarlarda para talep edildiği, sayaçların geri takılmasının ardından tekrar sökülerek ek ücretler istendiği iddia edilmektedir. Yüksekova Halkın Sesi gazetesinde yer alan habere göre, mahalle sakinleri VEDAŞ ekiplerinin sık sık sayaçlarını söküp takarak her işlemde kendilerinden yüksek miktarda para talep ettiğini belirtmektedir. Bu uygulamalar, özellikle ekonomik sıkıntı yaşayan aileler üzerinde büyük bir yük oluşturuyor. Yurttaşlar, elektrik sayaçlarının sistem üzerinden kaçak kullanım yapıp yapmadığının görülebildiğini belirterek, bu tür müdahalelerin haksız olduğunu öne sürüyor..
Yüksek faturalar ise yurttaşlar için bir diğer büyük sorun. Her ay bin TL"yi bulan elekirik faturaları, ekonomik zorluklar yaşayan aileleri daha da zor durumda bırakmaktadır. Bu keyfi uygulamalar, yurttaşların enerjiye erişim hakkını ciddi şekilde ihlal etmektedir. Enerjiye erişim hakkı, yalnızca bir hizmet değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal yaşamın sürdürülebilirliği için hayati bir gerekliliktir.
Anayasa'nın 173. maddesi, devletin vatandaşlarının ekonomik ve sosyal haklarını koruma yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Enerjiye erişim, temel bir insan hakkı olup, sosyal devlet ilkesi gereği devlet tarafından güvence altına alınmalıdır. Ancak, Yüksekova Orman mahallesinde yaşanan bu durum, yurttaşların enerjiye erişim hakkının ihlal..edildiğini göstermektedir. İktidarın, enerji hizmetlerinin adil ve eşit bir şekilde sunulmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alması önem arz etmektedir. Yurttaşlar, VEDAŞ'ın keyfi sayaç sökme-takma uygulamalarının durdurulmasını, kaçak kullanım gerekçesiyle çıkarılan ek borçların ve bu borçların tahsilatının sonlandırılmasını talep etmektedir. Ayrıca, elektrik sayaçlarının şeffaf bir şekilde denetlenmesini ve kaçak kullanım yapmayan yurttaşların mağdur edilmemesini istemektedirler. i
Bu bağlamda;
VEDAŞ"ın Yüksekova'nın Orman mahallesinde gerçekleştirdiği sayaç sökme-takma işlemleri sırasında her hane başına 10 bin TL gibi yüksek ücretler talep edildiği iddiaları doğru mudur? Bu uygulama hangi yasal dayanaklara dayanmaktadır?
Yurttaşlardan kaçak kullanım gerekçesiyle ek borçlar talep edildiği ve her sayaç sökme-takma işlemi için tekrar ücret alındığı iddiaları hakkında ne gibi bir inceleme yapılmıştır? Bu işlemlerde şeffaflık sağlanmakta mıdır?
VEDAŞ ekiplerinin sayaç kontrollerini genellikle polis eşliğinde gerçekleştirmesinin mahallede huzursuzluk yarattığı ifade edilmektedir. Yurttaşların güvenlik ve huzur içinde yaşama hakları gözetilerek bu tür uygulamaların neden polis eşliğinde yapıldığı konusunda bir açıklama yapılacak mıdır?
Anayasa'nın 173. maddesi doğrultusunda, yurttaşların enerjiye erişim hakkını ihlal eden bu tür uygulamalara karşı Bakanlığınızın ne tür tedbirler almayı planladığını açıklayabilir misiniz?
Yurttaşların fahiş elektrik faturalarıyla karşılaştığı ve her ay 1000 TİL.*ye yakın ödeme yapmak zorunda kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, ekonomik zorluk içindeki ailelerin bu tür yüksek faturalarla baş edebilmesi için bir destek programı ya da ödeme kolaylığı sağlanması planlanmakta mıdır?
VEDAŞ'ın sayaçların sistem üzerinden kaçak kullanım yapılıp yapılmadığını görebileceği halde neden sürekli fiziksel müdahalede bulunduğuna dair herhangi bir açıklama yapılmış mıdır? Bu denetimlerin daha şeffaf ve teknoloji odaklı yöntemlerle yapılması mümkün değil midir?
Yüksekova Halkın Sesi gazetesinde yer alan haberlere göre, yurttaşlar defalarca dile getirdikleri mağduriyetlere rağmen herhangi bir çözüm bulamamaktadırlar. Bu konuda Bakanlığınızın yapmayı planladığı iyileştirici adımlar nelerdir?
Yurttaşlar, VEDAŞ tarafından uygulanan sayaç kontrolleri ve fatura tahsilat süreçlerinin denetimsiz olduğunu iddia etmektedir. Bu süreçlerin daha şeffaf ve yurttaşların haklarını koruyacak şekilde denetlenmesi için bir mekanizmanın kurulması söz konusu mudur?
Yurttaşlardan alınan yüksek ücretler ve ek borçlar hangi kriterlere göre belirlenmektedir? Bu ücretlerin belirlenmesinde yurttaşların ekonomik durumları dikkate alınmakta mıdır? i
SORULAR
VEDAŞ'ın sayaç sökme-takma uygulamalarına dair Bakanlığınıza yapılmış şikâyet sayısı nedir? Bu şikâyetler üzerine ne gibi adımlar atılmıştır? Keyfi uygulamalar sonucu kesilen cezaların geri ödenmesine ve yurttaşların zararlarının karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme yapılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
30.05.2018 tarih ve 30436 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi" başlıklı 42'nci maddesinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri düzenlenmiş olup, mezkur Yönetmeliğin "Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci" başlıklı 43*üncü maddesi çerçevesinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespitinin yapılması halinde Yönetmelik"in "Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması" başlıklı 44*üncü maddesi, "Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre" başlıklı 45'inci maddesi, "Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması" başlıklı 46'ncı maddesi ve "Ödeme" başlıklı 47*nci maddesi uyarınca işlemlerin yapılması gerekmektedir.
Bununla birlikte sayaç sökme- takma işlemleri esnasında herhangi bir ücret talep edilmesi söz konusu olmayıp, kaçak kullanım tespitinin yapılması durumunda hesaplanan kaçak tahakkuku dışında tüketiciye herhangi bir ücret yansıtılmamaktadır.
Öte yandan; hayata geçirilen teknolojik yatırımlar sayesinde il, ilçe, mahalle ve köylerdeki kayıp kaçak oranları aylık, günlük ve saatlik olarak takip edilebilmekle birlikte tüketiciler tarafından sayacın ölçü devresine müdahale edilmesi sonucu sayaca erişimin engellenmesi ve tüketiciler tarafından farklı kaçak kullanım yöntemlerinin (harici hat, abonesiz vb.) kullanılması sebebiyle yerinde kaçak kontrollerinin yapılması teknik bir zorunluluk arz etmektedir. Ayrıca meri mevzuat gereğince kaçak elektrik kullanımlarının yerinde kontrol ve tespit görüntüsü/videosu alma zorunluluğu bulunmaktadır.
Vatandaşlarımıza sağladığımız enerji desteklerine ilişkin olarak hâlihazırda meskenlerde kullanılan elektriğe düşük kademede yüzde 60, yüksek kademede yüzde 40 destek uygulanmaktadır. Bunun yanı sıra, dar gelirli hanelere elektrik tüketim desteği verilmesine yönelik Cumhurbaşkanı kararı kapsamında hanedeki kişi sayısına göre aylık 150 kilovatsaate kadar destekleme yapılmakta olup, 2024 yılı başından itibaren 4,1 milyon haneye 8,1 milyar lira elektrik tüketim desteği verilmiştir.
"Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar"da yer alan; "Dağıtım sistemi kullanıcısı tüketiciler ve üreticiler ile görevli tedarik şirketinden düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden enerji alan tüketicilere bağlantı durumları da dikkate alınarak ait olduğu yıla ait tarife çizelgelerindeki ilgili bileşenler için kWh, kW, kVarh bazında veya abone, fatura ya da okuma başına Kurul onaylı tarifeler uygulanır." hükmü çerçevesinde tarife uygulamaları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenmekte olup, belirlenen bu tarife doğrultusunda sayaç okuma ve tüketim tahakkuk işlemleri gerçekleştirilmekte ve bu tarife bütün Türkiye'de eşit olarak uygulanmaktadır.
Bununla birlikte vatandaşlarımız EPDK'nın internet adresinde yer alan hesaplama modülü üzerinden faturalarının kontrolünü gerçekleştirebilmekte olup, kendilerine mevzuata aykırı fatura düzenlenmesi gibi usulsüz işlemler yapıldığını değerlendiren tüketiciler öncelikle ilgili dağıtım şirketine ve görevli tedarik şirketine, sonuç alamaması durumunda ise EPDK'ya başvuruda bulunma hakkına sahiptirler. Konuya ilişkin EPDK tarafından yapılacak soruşturmada ise söz konusu iddiaların doğruluğunun tespiti halinde ilgili şirketlere gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Mevzuattaki yükümlülüklere ilişkin lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, TEDAŞ tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK gönderilmektedir. Fatura şikayetlerine ilişkin hususlar da dahil olmak üzere söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Alparslan BAYRAKTARBakan