Kars'ta taşımalı eğitim kapsamı dışında kalan bölgelerde yaşayan öğrencilerin mağduriyetine ilişkin
Kaynak göster
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 30 Eylül 2024 tarihinde 7/16757 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 11 Kasım 2024).
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Kars'ta taşımalı eğitim kapsamı dışında kalan bölgelerde yaşayan öğrencilerin mağduriyetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16757, 30 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16757-kars-ta-tasimali-egitim-kapsami-disinda-kalan-bolgelerde-yasayan-ogrencilerin-magduriyetin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7c3102f3-06fd-4e2a-8569-019246df927f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili DEM Parti Grup Başkanvekili
Eğitim hakkı, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre her çocuğun doğuştan sahip olduğu temel bir haktır. Bu hak, çocuğun sosyal, ekonomik ve coğrafi koşullarından bağımsız olarak, her çocuğa eşit firsatlar sunulmasını gerektirir. Ancak Türkiye?de son yıllarda yaşanan bütçe kısıtlamaları ve eğitim politikalarındaki yanlış uygulamalar, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan çocukların bu haktan adil bir şekilde yararlanmasını ciddi şekilde engellemektedir.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
I Ağustos 202/te yürürlüğe giren taşımalı eğitim yönetmeliği, kırsal bölgelerde yaşayan çocukların eğitim hakkına ciddi bir darbe vurmaktadır. Yönetmelikte yapılan değişiklikle, taşımalı eğitim hizmeti yalnızca 30 kilometreye kadar olan mesafelerle sınırlandırılmış ve 10 öğrenciden az öğrencisi olan köyler taşımalı eğitim kapsamından çıkarılmıştır. Bu durum, köylerde yaşayan birçok çocuğun okula erişimini imkânsız hale getirmekte, onları okul pansiyonlarına mecbur bırakmaktadır. Ancak pansiyonlar, gerek kapasite, güvenlik, temizlik, beslenme gerekse pedagojik koşulları açısından yeterli değildir. Özellikle kız çocuklarının bu pansiyonlarda kalması aileler tarafından güvenli bulunmamakta, bu da kız çocuklarının okulu terk etme oranlarını artırma riski taşımaktadır.
Bu politikanın doğrudan bir sonucu olarak erken yaşta evlilik ve çocukların işçileştirilmesi gibi olumsuz sonuçlarla karşılaşılması kaçınılmaz olacaktır. Eğitim hakkı yalnızca çocuğun okula gitmesini sağlamakla sınırlı değildir; aynı zamanda güvenli, nitelikli ve kapsayıcı bir eğitim ortamını da garanti altına almayı gerektirir. Mevcut bütçe kısıtlamaları ve taşımalı eğitim politikalarındaki eksiklikler, bu hakkın gereği gibi hayata geçirilmesini engellemektedir.
• 161571-
Kars gibi dağınık yerleşimlere ve sert iklim koşullarına sahip illerde, taşımalı eğitim sisteminin daha dikkatli ve kapsamlı bir şekilde planlanması gerekmektedir. Kars'ın geniş coğrafi yapısı göz önünde bulundurulduğunda, 30 kilometrelik mesafe sınırlaması birçok çocuğun eğitim hakkına erişimini engellemektedir. Ayrıca, 10 öğrenciden az olan köylerin taşımalı eğitim sisteminin dışında bırakılması, bu çocukların eğitimden tamamen mahrum kalması anlamına gelmektedir. Her çocuğun eğitim hakkı olduğu gerçeği unutulmamalı, az sayıda öğrencisi olan köyler de eğitim hizmetlerinden eşit şekilde faydalandırılmalıdır.
Bu noktada çocuk haklarına dayalı, halkçı ve adil bir eğitim politikası geliştirilmesi kaçınılmazdır. Öncelikle, kırsal bölgelerde köy okullarının yeniden açılması gerekmektedir. Bu okulların açılması yalnızca fiziksel binaların yapılmasıyla sınırlı kalmamalı, aynı zamanda nitelikli, kadrolu ve güvenceli öğretmenlerin atamaları yapılmalıdır. Ücretli ve geçici öğretmen istihdamı, eğitimde süreklilik ve kalite açısından ciddi sorunlar yaratmaktadır. Kırsal bölgelerdeki çocukların, kendi yerel kültürel ortamlarından koparılmadan eğitim almaları sağlanmalı, çocukların yatılı okullara mecbur bırakılması gibi çözümler yerine yerinde eğitim imkanları geliştirilmelidir.
Taşımalı eğitim uygulaması, yalnızca belli durumlarda ve geçici çözümler sunmak amacıyla kullanılmalıdır. Ancak mevcut haliyle bu sistem ne güvenli ne de etkili bir çözümdür. Servis hizmetlerinin yetersizliği, araçların güvenlik sorunları, ihalelerin gecikmesi ve öğrencilerin okula zamanında başlayamaması gibi problemler göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Bunun yerine, köylerde yerel okulların yeniden açılması ve öğrencilere daha yakın eğitim imkânlarının sunulması, çocukların uzun mesafeler kat etmek zorunda kalmadan eğitim almasını sağlayacaktır.
Eğitimde bütçe kısıtlamaları yerine, eğitime daha fazla kaynak ayrılması gerektiği açıktır. Her çocuğun eğitim hakkının korunması için merkezi hükümet, eğitim bütçesini artırmalı ve bu bütçenin etkin bir şekilde kullanılması sağlanmalıdır. Eğitim politikalarının belirlenmesinde yerel ihtiyaçlar göz önünde bulundurulmalı, kırsal bölgelerde yaşayan çocukların eğitim hakkını güvence altına alacak planlamalar yapılmalıdır. Eğitim, sosyal adaletin temel taşıdır ve çocukların eşit haklara sahip olmadığı bir sistem, toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştirir.
Sonuç olarak, Kars gibi kırsal bölgelerde taşımalı eğitim sorunlarının çözümü, köy okullarının yeniden açılması, yeterli sayıda ve branşta öğretmenlerin atanması ve eğitime ayrılan bütçenin artırılmasıyla mümkündür. Çocuk haklarına dayalı, halkçı ve sosyal adaleti gözeten bir eğitim politikası, her çocuğun eşit ve nitelikli eğitim hakkını güvence altına alacaktır. Kars'taki her çocuğun hayal ettiği eğitime ulaşabilmesi için bütçe kısıtlamaları değil, çocukların haklarını önceleyen sosyal politikalar geliştirilmelidir. Eğitim hakkı, yalnızca bir hak değil, toplumsal eşitliğin sağlanması için vazgeçilmez bir gerekliliktir.
Bu bağlamda;
SORULAR
30 km sınırlaması kırsal bölgelerdeki çocukların okula erişimini nasıl etkiledi? Bu yönetmelik sonrası eğitim hakkından mahrum kalan çocuk sayısı nedir?
1O'danaz öğrencisi olan köyler taşımalı eğitimden çıkarıldı. Bu karardan kaç köy etkilendi, kaç öğrenci taşımalı eğitimden mahruni kaldı?
Kars genelinde, ilkokul, ortaokul ve lise öğrencileri için ayrı ayrı kaç pansiyon bulunmaktadır? Bu pansiyonların kapasitesi nedir ve öğrenci sayıları cinsiyetlerine ve yaş gruplarına göre nasıl dağılmaktadır?
Kars'taki pansiyonların kapasite ve güvenlik durumları nedir? Temizlik, hijyen, beslenme koşulları yeterli midir? Denetim sıklığı nedir?
Kars iline Bakanlığınız tarafından ayrılan yıllık bütçe nedir ve hangi alanlara dağıtılmaktadır? 2002 yılından beri bu bütçede, yıllara göre nasıl bir değişim gözlemlenmiştir?
Kars'ta kapatılan köy okullarının sayısı nedir ve yeniden açılması planlanmakta mıdır?
Kars'ta kadrolu, sözleşmeli ve ücretli öğretmen sayıları nedir? Branş öğretmeni açığı olan dersler hangileridir ve bu derslerdeki açık sayıları nedir?
Kars'ta taşımalı eğitimde kullanılan araçların güvenlik standartları ve denetim sıklığı nedir?
Kars'ta taşımalı eğitim ihale süreçlerinde yaşanan gecikmelere dair soruşturma başlatılmış mıdır? Bu gecikmelerden etkilenen öğrenci sayısına ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?
Karsil ve ilçelerinde ayrı ayrı kız çocuklarının okulu terk oranı nedir? Bu sorunu çözmeye yönelik çalışmalar var mı?
1l.Son beş yılda Kars'ta okuldan ayrılan öğrenci sayılarında nasıl bir değişim gözlemlenmiştir? Özellikle kız çocukları ve kırsal bölgeler açısından veriler nedir?
Son beş yılda pansiyonlarda kalan öğrenci sayılarındaki değişim nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 02/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1503002 sayılı yazınız.
c) 04/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1504468 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN"ın 7/16336, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/ 16618, İzmir Milletvekili Seda KÂYA ÖSEN'in 7/16624, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7116740, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN'ın 7/16743, İstanbul Milletvekili İsa Mesih ŞAHİN'in 7/16744, İzmir Milletvekili Hüsmen KIRKPINAR-"'ın 7/ 16747, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/16749, Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALDP'ın 7/16754, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7/16756 ve Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7/16757 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7) 16336 &€ lu 7448 EL 16 #legly Ge 16 HM l614o Bilgi HEHU Ek: Bilgi (15 Sayfa) 164? GU?
H1EHI
Milli Eğitim Bakanı Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 57 Strateji Geliştirme Başkanlığı zl (6?
YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan "Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim 2023-2024" başlıklı yayında yer alan "1.18 Eğitim kurumlarının kademelere göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı", "3.4 İstatistiki bölge birimleri sınıflaması 3. düzeye göre resmi pansiyonlu okullarda kalan öğrenci sayısı ve pansiyon kapasitesi", ve "3.5 İstatistiki bölge birimleri sınıflaması 3. düzeye göre özel öğrenci yurtlarında kalan öğrenci sayısı ve yurt kapasitesi" başlıklı tablolarda yer almaktadır.
Taşımalı eğitim uygulamasına yönelik iş ve işlemler, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği"nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde yer alan "7739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile tanınan eğitim hakkından yoksun kalması muhtemel ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okul/kurum/sınıflarına devam eden öğrenciler ile yaygın eğitim hizmetinden yararlanan özel eğitim kursiyerlerinin resmi okul/kurumlara taşıma yoluyla eğitime erişimlerini sağlamak için gerekli usul ve esasları belirlemektir." ile "Planlama komisyonunun görevleri" başlıklı 6. maddesinin (b) bendinde yer alan "Taşıma merkezi okula uzaklığı 30 kilometreden fazla olan, taşınması ekonomik olmayan, iklimi veya ulaşım şartları taşımaya elverişsiz olan yerleşim birimlerinde ikamet eden ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerini, zorunlu olarak yatılı bölge ortaokulları ve pansiyonlu okullara yerleştirdikten sonra taşıma hizmetinden faydalanacakları ve öğrencisi taşınacak yerleşim birimlerini gruplandırarak taşıma merkezi okul/kurumları belirlemek" hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Bu kapsamda Bakanlığımız tarafından sunulan tüm hizmetler Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinden karşılanmakta olup velilerden herhangi bir ücret talep edilmemekte, sunulan hizmetlerde öğrencilerin eğitime sağlıklı ve güvenli bir şekilde erişimleri sağlanmakta ve bu konuda herhangi bir tasarruf tedbiri uygulanmamaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın bütçesi merkez birimleri düzeyinde tahsis edilmektedir. İl bazında bütçe belirlenmesi yapılmamaktadır. Ancak Kars iline ait harcama tutarı 2021 yılında 723.720.887,33 TL, 2022 yılında 1.346.351.923,62 TL, 2023 yılında 2.517.789.918,64 TL ve 2024 yılı ekim ayı itibarı ile 3.297.111.264,74 TL'dir.
Kars Valiliğince konuya ilişkin olarak;
İl genelinde ortaöğretim kurumlarına bağlı 9.649 kapasiteli 33 pansiyon bulunduğu ve bu pansiyonlarda 3.390 öğrencinin barındığı, pansiyonların temizlik, hijyen, beslenme vb. konularında kurum yönetimlerince tedbir alındığı ve kurumların yılda iki kez denetlendiği,
Taşımalı eğitimde kullanılan araçların güvenlik standartları ile ilgili her türlü denetiminin taşıma merkezi okul müdürlüğü, illilçe denetleme komisyonları ve güvenlik birimlerince yapıldığı,
2024-2025 eğitim öğretim yılı için taşıma ihalelerinin zamanında yapıldığı; öğrencilerin mağdur edilmediği, ihale sürecinde yaşanan gecikmelerden dolayı herhangi bir inceleme-soruşturma bulunmadığı,
İlköğretim düzeyinde il genelinde 17.977 kız öğrencinin eğitim öğretim gördüğü, devamsızlık ile ilgili il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerinde komisyonlar oluşturulduğu, komisyon tarafından ev ziyaretleri de dahil alınan tedbirlerle öğrencilerin okula devamının sağlandığı, bildirilmiştir.