Mevsimlik tarım işlerinde çalıştırılan yabancıların çalışma izni muafiyetine ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/16968 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 13 Kasım 2024).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Mevsimlik tarım işlerinde çalıştırılan yabancıların çalışma izni muafiyetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16968, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16968-mevsimlik-tarim-islerinde-calistirilan-yabancilarin-calisma-izni-muafiyetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cb22dde3-0543-45b5-b6ae-0192521d1ca8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96. 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim.
Türkiye'de mevsimlik tarım işçiliği, tarımsal üretimin önemli bir parçasıdır. Özellikle son yıllarda yabancı işçilerin, başta tarım sektörü olmak üzere çeşitli sektörlerde çalıştığı bilinmektedir. Yabancı işçilerin istihdamı, çalışma izni ve muafiyetler kapsamında ulusal ve uluslararası hukuka tabidir. Uluslararası İşgücü Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların çalışma izni alması gerekmektedir. Bununla birlikte, mevsimlik tarım işlerinde çalışacak yabancılar için çalışma izni muafiyeti uygulanmaktadır. Ancak bu alanda yaşanan usulsüzlükler ve çalışma koşullarına dair belirsizlikler, hem işçilerin haklarının korunmasını hem de yerel iş gücü piyasasının dengelenmesini zorlaştırmaktadır. Türkiye genelinde tarım sektöründe yabancı işçilerin çalışma koşulları, çalışma izni muafiyetlerinin uygulanması, denetimlerin etkinliği ve yerel işgücü üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca, bu işçilerin iş sağlığı ve güvenliği koşulları da dikkate alınmalı, hak ihlallerinin önüne geçilmelidir.
SORULAR
Mevsimlik tarım işlerinde çalışan yabancıların çalışma izni muafiyetine tabi olmaları durumunda, hangi koşulların arandığı ve bu koşullara uyumun nasıl denetlendiği konusunda Bakanlığınızın izlediği yöntemler nelerdir?
2023 ve 2024 yıllarında Türkiye genelinde tarım sektöründe yabancı işçilerin çalışma izni muafiyeti kapsamında yapılan başvuruların sayısı nedir? Bu başvuruların ne kadarı onaylanmıştır ve red edilen başvuruların nedenleri nelerdir?
Tarım sektöründe çalıştırılan yabancı işçilerin çalışma izni muafiyeti olmaksızın veya usulsüz bir şekilde çalıştırılmaları durumunda Bakanlığınız tarafından uygulanan yaptırımlar nelerdir? Son iki yılda bu kapsamda uygulanan idari cezaların sayısı ve tutarı nedir?
Yabancı işçilerin tarım sektöründe çalışırken karşılaştıkları iş sağlığı ve güvenliği sorunları nasıl denetlenmektedir? Bu denetimlerin sıklığı nedir ve iş sağlığı ve güvenliği standartlarının iyileştirilmesi için ne gibi önlemler alınmaktadır?
Tarım sektöründe yabancı işçilerin çalıştırılmasıyla ilgili yerel işgücü piyasasına yönelik olumsuz etkilerin önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın yaptığı çalışmalar nelerdir? Bu konuda Bakanlığınızca çalışma yapılmamış ise gerekçesi nedir?
Türkiye genelinde yabancı işçilerin mevsimlik tarım işlerinde istihdam edilmesiyle ilgili kayıt dışı çalışmayı önlemek amacıyla hangi adımlar atılmaktadır? Bu bağlamda, Bakanlığınızın yürüttüğü denetimlerin sonuçlarına göre kayıt dışı istihdamın yaygın olduğu bölgeler ve bu bölgelere yönelik alınan önlemler nelerdir?
Yabancı işçilerin tarım sektöründe haklarının korunması, çalışma izni muafiyetlerinin suistimal edilmemesi ve yerel iş gücünün korunması amacıyla Bakanlığınız tarafından planlanan yeni düzenlemeler var mıdır? Bu kapsamda uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 09.10.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1508264 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL tarafından yöneltilen 7/16968 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde çalışmak isteyen yabancılara ilişkin çalışma izin başvuruları 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve diğer ilgili mevzuat kapsamında Bakanlığımızca değerlendirilmekte ve istemi uygun bulunanlara çalışma izni verilmektedir.
6735 sayılı Kanunun "Çalışma izninde yetki ve yükümlülük" başlıklı 6'ncı maddesinde; yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmalarının yasak olduğu, 'Denetleme yetkisi' başlıklı 23 üncü maddesinde ise; izinsiz çalıştığı/çalıştırıldığı tespit edilen yabancılara ve yabancı çalıştıran işverenlere idari para cezası uygulanacağı, hüküm altına alınmıştır.
Bununla birlikte, Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi ve Uluslararası Koruma Statüsü Sahibi Kişilerin Çalışmasına Dair Yönetmelik kapsamında, geçici koruma sağlanan Suriyeliler (GKSS) ile uluslararası koruma başvuru sahibi veya şartlı mülteci statüsü sahibi yabancılardan mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışacaklar, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerinden "Çalışma İzni Muafiyet Bilgi Formu' alarak kalmalarına izin verilen (ikamet ettikleri) ilde çalışabilmektedirler. Başvurular geçici koruma veya uluslararası koruma sağlanan illerdeki Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine yapılmaktadır.
Bunun yanı sıra GKSS'ler, kalmalarına izin verilen il dışında farklı bir ilde mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışmak üzere 3 ay süreyle çalışma izni muafiyet belgesi alabilmektedir. Söz konusu yabancıların kalmalarına izin verilen il dışında; Adana, Antalya, Bursa, Hatay, Isparta, Konya veya Mersin'de çalışacak olmaları durumunda, 3 aylık süreye ilave olarak 3 ay daha çalışma izni muafiyet belgesi düzenlenebilmektedir.
Mevsimlik tarım veya hayvancılık işlerinde çalışacak Geçici koruma sağlanan Suriyeliler ile uluslararası koruma başvuru sahibi ve şartlı mülteci statüsü sahibi yabancılarla ilgili düzenlenecek olan çalışma, izin muafiyetlerine ilişkin uygulamada ortaya çıkan durumlar il müdürlüklerimizce ve ilgililer tarafından Bakanlığımıza iletilmektedir. Bu kapsamda, gelen talepler üzerine, tarım sezonu süreleri, mevsimlik tarım ve hayvancılık sektöründe işgücü piyasasındaki dengeler, yerli ve yabancı çalışan sayısının oranları (sayıları) ve güncel ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak düzenlemeler yapılmaktadır. Söz konusu uygulamalara ve düzenlemelere ilişkin 81 ildeki Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine düzenli olarak bilgilendirmeler yapılmaktadır.
Diğer yandan, yabancılarla ilgili kayıt dışılığın azaltılması ve izinsiz çalışmalarının önlenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından Türkiye genelinde "Bilgilendirme Toplantıları' gerçekleştirilmekte olup, söz konusu toplantılarda mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine yönelik ilgili mevzuat hakkında bilgi ve farkındalık artırılmasına ilişkin çalışmalar gerçekleştirilmektedir.
Ayrıca Bakanlığımızca yürütülen teftişlerde izinsiz yabancı uyruklu işçi çalışması/çalıştırılması öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte ve bu konuya ilişkin şikâyet ve ihbarlar değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır. Bakanlığımızca gerçekleştirilen tüm teftişlerde 6735 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca işyerleri hakkında gerekli idari işlemler gerçekleştirilmektedir. "
Prot. Dr. Vedat | AN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68