Tarım işçiliğinde aracılık faaliyetlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işık tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 94 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim.
Türkiye?de tarım sektöründe mevsimlik işçilerin istihdamı önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, bu işçilerin kayıt dışı çalıştırılması, aracılar vasıtasıyla yasadışı faaliyetlerin yürütülmesi ve işçilerin hak ihlallerine maruz kalması sıkça karşılaşılan sorunlardır. Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu çerçevesinde tarım işçilerinin aracılar vasıtasıyla çalıştırılması sıkı kurallara bağlanmıştır. Ancak, işçi bulma aracılığı izni olmadan faaliyette bulunan kişiler, yasa dışı aracılar ve işçi sömürüsü gibi sorunlar devam etmektedir. Özellikle kayıt dışı faaliyet yürüten aracıların denetimlerinin yetersiz olduğu, işçilerin kötü koşullarda çalıştırıldığı ve iş sağlığı ve güvenliği standartlarının uygulanmadığı yönündeki şikayetler artmaktadır. Bununla birlikte, yasadışı tarım aracıları işçilerin haklarını ihlal eden faaliyetlerde bulunarak, onların ekonomik ve sosyal güvencelerinden yoksun kalmalarına neden olmaktadır. Bu kapsamda sorularımın yanıtlanması gerekmektedir.
SORULAR
Türkiye genelinde tarım işçiliğinde aracılık faaliyetleri yürüten Türkiye İş Kurumu'na kayıtlı kaç kişi vardır? Araçlık faaliyeti yapan kişilerin illere göre dağılımı nasıldır?
Türkiye İş Kurumu'na kayıtlı olmadan aracılık faaliyeti gösterenlerin tespiti amacıyla Bakanlığınızca bir denetim yapılmış mıdır? Bu denetimler kapsamında kayıt dışı aracılık faaliyeti yapılan kaç kişi tespit edilmiştir? Tespit edilen bu kişiler aleyhine ne tür idari ve hukuki yaptırımlar uygulanmıştır? Bu kişiler hakkında herhangi bir yaptırım uygulanmamış ise gerekçesi nedir?
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'na aykırı şekilde aracılık yapan ve gerekli izni olmadan tarım işçisi çalıştıran aracıların faaliyetlerinin engellenmesi için Bakanlığınız tarafından herhangi bir planlama yapılmış mıdır? Yapılmış ise planlamanın kapsamı nedir, ne şekilde uygulanacaktır? Şayet böyle bir planlama yapılmamış i ise gerekçesi nedir?
4, İş sağlığı ve güvenliği standartlarının uygulanmadığı tarım işçiliği alanında, işçilerin sağlıklı ve güvenli koşullarda çalışmasını sağlamak amacıyla Bakanlığınıza geliştirilen projeler var mıdır? Şayet var ise bu projelerin kapsamı nedir? Bakanlığınızca bu kapsamda geliştirilen projeler yoksa bunun gerekçesi nedir?
Mevsimlik tarım işçilerinin sosyal güvenlik kapsamına alınmaları ve haklarının korunması için Bakanlığınızın mevcut ve planlanan projeleri nelerdir? Yasadışı aracıların işçilerin haklarını ihlal eden faaliyetlerine karşı ne gibi önlemler alınmaktadır? Bakanlığınızca bu kapsamda önlem alınmamış ise gerekçesi nedir?
Türkiye genelinde tarımda çalışan işçilerin kayıt dışı çalıştırılmasının önlenmesi amacıyla yapılan denetimlerin sonuçlarına göre hangi illerde bu sorunun daha yoğun yaşandığı tespit edilmiştir? Bu illerde özel önlemler alınmakta mıdır? Bakanlığınızca bu kapsamda önlemler alınmıyor ise gerekçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o :09.10.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1508264 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av, Mahmut TANAL tarafından yöneltilen 7/16969 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"2024/5 sayılı Mevsimlik Tarım İşçileri Genelgesi 27.04.2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu genelgeyle mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi amacıyla ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşlarının görevleri tanımlanmıştır. Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen 2024/5 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi vatandaşlarımızın ve ailelerinin yaşadıkları sorunların giderilmesi için ilgili kurumların görev ve sorumlulukları belirlenmiş olup il düzeyinde alınacak tedbirler ise valiliklerce ilan edilmekte ve tüm bu tedbirlere yönelik çalışmalar valilerin gözetim ve denetiminde yürütülmektedir. Projenin uygulandığı illere, mevsimlik tarım işçilerinin temel ihtiyaçlarını karşılayan, eğitim, sağlık ve sosyal faaliyetlere ilişkin imkân sunulan, elektirik, su ve kanalizasyon alt ve üst yapısı bulunan yerleşim alanları oluşturmak üzere ödenek tahsisi yapılmıştır.
Ayrıca, anılan Genelgenin 3 inci maddesi kapsamında; işverenlerin mevsimlik tarım işçilerini özel istihdam büroları veya Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne kayıtlı tarım aracıları aracılığı ile istihdam etmelerine yönelik tanıtıcı ve teşvik edici faaliyetler gerçekleştirilmektedir. 2024/5 sayılı Genelgenin 12'inci maddesi a bendi kapsamında il ve ilçe bazında Mevsimlik Tarım İşçileri İzleme Kurulları oluşturulması; c bendi kapsamında ise tarım aracılarının belgelendirilmesi sağlanarak, belgesi olmayan aracıların işçi temin etmelerinin önlenmesi ve aracılar ile işverenler veya doğrudan işçiler ile işverenler arasında sözleşme yapılmasının sağlanması için gerekli tedbirler alınarak, işveren/aracı ve işçi arasındaki uyuşmazlıkların öncelikle il ve ilçelerde kurulacak söz konusu izleme kurullarında çözümlenmesi yönündeki çalışmalar devam etmektedir.
27.03.2010 tarih ve 27593 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan; Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği'nin 15'inci maddesi kapsamında; aracıların görevlerini söz konusu Yönetmelikte bildirilen hususlara uygun olarak yapıp yapmadıkları T: ürkiye İş Kurumu ile mahalli mülki idare amirlerince denetlenmektedir. Bu denetimler sonucunda bulgu ve tespitlere göre yine mezkur Yönetmeliğin 14 üncü ve 16 ncı maddeleri kapsamında yaptırımlar uygulanmaktadır.
Öte yandan, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile mevsimlik tarım işçisi olup olmadığına bakılmaksızın tüm tarım çalışanları için yasal zemin oluşturulmuş ve Bakanlığımız İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü bünyesinde aynı yıl içerisinde tarım sektörüne yönelik çalışmalar Şanlıurfa gibi tarım sektörünün istihdamda önemli bir paya sahip olduğu iller başta olmak üzere tüm Türkiye'de ivme kazanmıştır.
Bununla birlikte, tarım işçilerinin sosyal güvenliklerinin sağlanması amacıyla Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirilmesi Projesi (METİP) kapsamında kurulan sosyal çadırlarda gerekli bilgilendirme faaliyetlerinin düzenlenmesi planlanmış olup, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri tarafindan bu faaliyetler yıl sonuna kadar gerçekleştirilecektir. " )
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (2191 704 40 An