İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/1705 GEÇ CEVAPLANDI · 123 GÜN

25 Haziran 2023 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirilen yürüyüşte gözaltına alınarak geri gönderme merkezine gönderilen bir mülteciye ilişkin

Kaynak göster

Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 7 Temmuz 2023 tarihinde 7/1705 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 123 gün sonra, 7 Kasım 2023).

Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “25 Haziran 2023 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirilen yürüyüşte gözaltına alınarak geri gönderme merkezine gönderilen bir mülteciye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1705, 7 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1705-25-haziran-2023-tarihinde-istanbul-da-gerceklestirilen-yuruyuste-gozaltina-alinarak-geri-g (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e50a74ca-573b-4931-a224-01893fe35481

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 123 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

25 Haziran 2023 günü gerçekleştirilen 21. İstanbul Onur Yürüyüşü'nün ardından hukuksuz bir şekilde gözaltına alınan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı olmayıp Avustralya, İran, Rusya, Libya, Portekiz ve Güney Afrika vatandaşları olan beş kişinin sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya oldukları, gözaltındayken sağlık hizmetlerine erişemediği ve ayrımcı muameleye ve işkenceye maruz bırakıldıkları bilgisi basına yansımıştır. Bu kişilerin içinde kayıtlı ve kayıtsız göçmenler bulunmaktadır.

Barışçıl protesto ve gösteri yürüyüşü hakkı, düşünce ve ifade özgürlüğü, gözaltında yasal temsil ve sağlık hizmetlerinden mahrum bırakılmama gibi haklar vatandaşlık statüsünden bağımsız temel insan haklarıdır. Anayasa'nın 34. maddesindeki "herkes, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir" hükmü baki olmakla birlikte yasak kararı bile ibraz edilmemiş bir yürüyüşte beş kişinin gözaltına alınıp uzun süre avukatlarıyla da iletişim kurmaları zorlaştırılarak farklı şehirlerdeki geri gönderme merkezlerine transfer edilmeleri ve hepsi hakkında sınır dışı edilme kararı çıkarılması hukuka aykırı olduğu gibi insanlık dışıdır.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Onur Yürüyüşü'nün ardından gözaltına alınan beş göçmen ve mültecinin geri gönderme merkezlerine gönderilmeleri ve ülkelerine iade edilmeleri, insan hakları ve mülteci hakları açısından derin endişelere yol açan bir uygulamadır. Bu uygulama, LGBTİ* göçmen ve mültecilerin maruz bırakıldığı zulüm ve ayrımcılıkla bağlantılı olarak, uluslararası hukuki normlara ve taahhütlere aykırıdır. Bu durum, savunmasız bırakılan göçmen ve mülteci LGBTİ*'ların haklarının ihlal edilmesine, fiziksel ve psikolojik olarak zarar görmelerine, ayrımcılığa maruz bırakılmalarına ve tekrar tehlikeli koşullara maruz bırakılma riskine neden olmaktadır.

Urfa Geri Gönderme Merkezi'ndeki Rus ve Portekiz ve Güney Afrika vatandaşı olan kişiler gönüllü olarak Türkiye'den ayrılma talebinde bulunmuşlardır. Aynı merkezde bulunan İranlı Elyas hakkında da uluslararası koruma kararına rağmen sınır dışı kararı verilmiştir. Bu karara ilişkin, gönüllü avukatlar aracılığı ile belirlenmiş yasal süre kapsamında 5 Temmuz Çarşamba günü itiraz dilekçesi sunulmuştur. Ayrıca idari gözetim kararına da 6 Temmuz Perşembe günü itiraz gerçekleştirilmiştir. İtirazların kabul ve red durumları ile ilgili bilgi henüz sağlanamamıştır.

Elyas gözaltına alındıktan sonra, İstanbul'da kayıtlı olmasına rağmen keyfi sebepler ile hukuka aykırı şekilde Urfa Geri Gönderme Merkezi'ne sevk edilmiş, süreç içinde avukatlarıyla görüşmesi engellenmiş ve ailesiyle sağlıklı iletişim kurmasına izin verilmemiştir. Dahası, Elyas'ın sağlık koşulları dolayısıyla ihtiyaç duyduğu ve kullanması gereken ilaçları ailesi tarafından gönderilmiş ancak bu ilaçlar da kendisine teslim edilmemiştir. Elyas, avukatlarıyla görüşmesinde ailesiyle birlikte son 10 yıldır yaşadığı Türkiye'de güven içinde kalmak istediğini açıkça belirtmiştir.

Uluslararası Koruma Statüsü kapsamında kayıtlı bir mülteci olan İranlı Elyas ve tüm ailesi, İran'da maruz bırakıldıkları işkence ve tehditler nedeniyle 2013 yılında Türkiye'ye sığınmış ve uluslararası koruma altında olduğu karara bağlanmıştır. Elyas İran'a geri gönderilmesi halinde, LGBTİ*- komunitesinin bir parçası olmanın suç sayıldığı İran'da yalnızca cinsel yönelimi nedeniyle ölüm cezasıyla karşı karşıya kalacaktır. Başka bir ifadeyle Elyas'ın sınır dışı edilmesi ne yazık ki hayatını çok ciddi anlamda riske atacaktır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Uluslararası Koruma Statüsüne sahip İranlı LGBTİ* aktivisti Elyas Torabibaeskendari'nin LGBTİ- komunitesinin bir parçası olmanın suç sayıldığı İran'da yalnızca cinsel yönelimi nedeniyle ölüm cezasına çarptırılacağı öngörülmesine rağmen geri gönderme kararının çıkarılmasının sebebi nedir?

  2. Geri Gönderme Merkezleri'nde tutulan LGBTİ* göçmen ve mültecilerin ayrımcılık, kötü muamele ve işkenceye maruz bırakıldığı, sağlık hakkına erişemediğine dair iddiaların ardından Bakanlığınız bu merkezlerdeki uygulamalara dair bir soruşturma açmış mıdır veya açacak mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·

İlgi O: 21/07/2023 tarihli ve 1250987 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde yer alan Kars Milletvekili Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT ?e ait 7/1705 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Ülkemizde bulunan yabancılarla ilgili sınır dışı işlemleri 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda yürütülmektedir.

Ayrıca Geri Gönderme Merkezleri başta Göç İdaresi Başkanlığı olmak üzere, valilikler, Avrupa İşkenceyi ve İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele ve Cezayı Önlenmesi Komitesi (CPT) gibi uluslararası kuruluşlar tarafından sürekli ziyaret edilmekte ve denetlenmektedir.

Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 05 00 Faks No: (312)397 52 76 Veri Hazırlama Ve Kont.İşletmeni Mia

Ali YERLİKAYABakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir