Sağlık yönetimi bölümü mezunlarının istihdamına ilişkin

İlgi (o :16/10/2024 tarihli ve 43452547-120.07.04/1513245 sayılı yazınız.

Muş Milletvekili Sayın Sümeyye BOZ ÇAKI tarafından verilen "Sağlık yönetimi bölümü mezunlarının istihdamına ilişkin" 7/17249 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Adres : Üniversiteler Mahallesi Şehit Mehmet Bayraktar Caddesi No:3 Çankaya/Ankara Bilgi: Talip KÜÇÜKER Muş Milletvekili Sayın Sümeyye BOZ ÇAKI tarafından verilen "Sağlık yönetimi bölümü mezunlarının istihdamına ilişkin" 7/17249 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabıdır.

SORULAR:

Sağlık Yönetimi Bölümü, Sağlık Bakanlığı'nın 1963 yılında kendi idari ve mali personel ihtiyacını karşılamak amacıyla açtığı bir bölüm olup, Türkiye'de sağlık sektörünün profesyonelleşmesi adına önemli bir kilometre taşı olmuştur. Bu bölüm, özellikle Hacettepe ve Başkent Üniversiteleri gibi öncü eğitim kurumlarında da benzer ihtiyaçları karşılamak amacıyla kurulmuştur. Sağlık yönetimi mezunları, hastanelerin idari yapısının etkin yönetilmesinden sağlık politikalarının geliştirilmesine kadar birçok alanda profesyonel bir rol üstlenmektedir.

Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın uygulanmasıyla birlikte, sağlık sektöründe büyük bir değişim ve gelişim süreci yaşanmıştır. Bu süreçte, sağlık hizmetlerinin yönetimi, finansmanı ve verimliliğinin artırılması amacıyla eğitimli, profesyonel sağlık yönetici personeline olan ihtiyaç daha da belirgin hale gelmiştir. Bu doğrultuda sağlık yönetimi, ekonomisi ve planlaması gibi uzmanlık gerektiren alanlarda eğitim almış kişilere yönelik talep artmasına rağmen, bu kişilerin kamuda istihdam edilmesi konusunda ciddi eksiklikler bulunmaktadır.

Yükseköğretim politikalarının sonucu olarak Türkiye'de Sağlık Yönetimi lisans programı sayısı 109'a, Sağlık Kurumları İşletmeciliği ön lisans programı sayısı ise 93'e ulaşmıştır. Her yıl bu bölümlerden 7-8 bin lisans, 3-4 bin ön lisans öğrencisi mezun olmaktadır. Bugüne kadar Sağlık Yönetimi Lisans Bölümü'nden 100 binden fazla, Sağlık Kurumlan İşletmeciliği ön lisans programından ise 50 binden fazla mezun verilmiştir. Ancak bu mezunların büyük bir kısmı kendi alanlarında istihdam edilme şansı bulamamakta, geçimlerini sağlamak için zincir marketlerde, inşaat sektöründe veya tarım ve hayvancılık gibi tamamen farklı alanlarda çalışmak zorunda kalmaktadır.

Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı 2022 Sağlık İstatistikleri Yıllığı'na göre, Türkiye'de sağlık kurumlarında idari, mali hizmetler ve hizmet satın alma personeli olarak çalışan 538 bin kişi bulunmaktadır. Bu personelin 150-180 bin kadarı, sağlık yönetimi mezunlarının eğitim aldıkları alanlarda görev yapmaktadır. Ne var ki bu pozisyonlarda, sağlıkla ilgisi olmayan ve başka kurumlar aracılığıyla gelen kişilerin istihdam edilmesi, sağlık yönetimi mezunlarının kendi, eğitim alanlarında çalışamamasına neden olmaktadır. Bu durum, hem Sağlık Bakanlığı'nın ihtiyaç duyduğu profesyonel idari yönetici ihtiyacım karşılamamakta hem de sağlık yönetimi mezunlarının kamuda hak ettikleri pozisyonlara erişimlerini engellemektedir.

Sağlık yönetimi mezunlarının istihdam edilmesi, Türkiye'nin sağlık sisteminin verimliliğini ve etkinliğini artırma hedeflerine büyük katkı sağlayacaktır. Bu mezunlar, hastanelerin kaynak kullanımında daha stratejik planlamalar yapabilir ve yönetim süreçlerini profesyonel bir anlayışla yürüterek sağlık hizmetlerinin kalitesini artırabilir. Türkiye'nin sağlık sistemi içinde bu potansiyelin değerlendirilmesi hem kamu yaran açısından hem de mezunların istihdamı açısından önemlidir.

Sonuç olarak, Sağlık Yönetimi mezunlarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan "Sağlık İdarecisi" unvanı ile istihdam edilmesi, 2023'te yapılan Sağlık Meslek Kurulu Çalıştayı'nda belirlenen görev tanımları doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı 2 nolu kararnamesindeki kadro cetveline eklenmesi büyük bir zorunluluk haline gelmiştir. Bunun kabul edilmemesi durumunda ise, Sağlık Yönetimi Memuru, Sağlık İdaresi Memuru, Sağlık Yönetimi Personeli veya Sağlık idaresi Personeli gibi unvanlarla en az 5000 kadronun tahsis edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, bu pozisyonlara sağlık yönetimi eğitimi olmayan kişilerin yerleştirilmesine son verilmesi ve eğitimli sağlık yönetimi personelinin hak ettiği şekilde kamuda istihdam edilmesi, hem mezunlar hem de ülkemizin sağlık sisteminin geleceği için bir zorunluluktur.

Bu bağlamda:

SORU 1- Sağlık Bakanlığı, sağlık kurumlarında idari ve mali hizmetlerde çalışan 150-180 bin personelin çoğunun, sağlıkla ilgili bir eğitim geçmişi olmayan kişiler olduğunu kabul etmektedir. Bu pozisyonlarda, ilgili eğitim almış Sağlık Yönetimi bölümü mezunlarının istihdam edilmesi yönünde bir planlama yapılmakta mıdır?

SORU 2- Sağlık Yönetimi bölümü mezunlarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na "Sağlık İdarecisi"! unvanı ile eklenmesi ve bu mezunlara yönelik özel kadroların tahsis edilmesi konusunda herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? Bu konuda bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

SORU 3- 2023 yılında gerçekleştirilen Sağlık Meslek Kurulu Çalıştayı'nda Sağlık Yönetimi bölümü mezunlarının görev tanımları yapılmış olmasına rağmen, bu tanımların Cumhurbaşkanlığı 2 nolu kararnamesindeki kadro cetveline eklenmesi konusunda neden adım atılmamıştır? Bu süreç ne zaman tamamlanacaktır?

SORU 4- Sağlık Yönetimi lisans ve ön lisans programlarından her yıl 10 binden fazla mezun verilmesine rağmen, bu mezunların büyük bir kısmının kendi alanlarında çalışamayıp farklı sektörlerde istihdam edilmesinin önüne geçilmesi için hangi adımlar atılacaktır? Sağlık Bakanlığı bu alanda mezunlar için ne kadar kadro açmayı planlamaktadır?

SORU 5- Sağlık Bakanlığı'nın idari hizmetlerde çalışan personel sayısı 150-180 bin arasında değişmektedir. Bu pozisyonlarda, eğitimli Sağlık Yönetimi mezunlarının istihdam edilmesi sağlık sisteminin etkinliğini artıracaktır. Bu kadrolarda mesleki yeterliliği olmayan kişilerin çalıştırılması yerine, Sağlık Yönetimi mezunlarının öncelikli olarak istihdam edilmesi için bir düzenleme yapılacak mıdır?

SORU 6- Sağlıkta Dönüşüm Programı kapsamında, sağlık sisteminde daha verimli ve sürdürülebilir bir yönetim anlayışının geliştirilmesi için profesyonel sağlık yönetici personeline olan ihtiyaç artmıştır. Sağlık Yönetimi mezunlarının bu süreçte daha aktif yer alabilmesi adına Bakanlığınız hangi politikaları hayata geçirmeyi planlamaktadır? CEVAPLAR:

Bakanlığımız sağlık insan gücü kaynaklarının unvan ve branşlara göre illere ve il içinde birimlere dengeli dağılımının sağlanması amacıyla, sağlık personeline ihtiyacın en üst düzeyde olduğu ilden başlamak üzere optimum faydayı sağlayacak şekilde insan kaynağı planlaması yapılmaktadır.

"1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun" ile Sağlık Meslekleri tanımlanmış ve 2014 yılında yayımlanan "Sağlık Meslek Mensuplarının ve Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte" sağlık meslekleri ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının iş ve görev tanımları yapılmıştır. Görev tanımı yapılan meslekler içerisinde Sağlık Yönetimi lisans mezunu olan ve YÖK tarafından eş değerlikleri tarafımiza bildirilen Sağlık İdarecilerinin tanımı da halihazırda zaten bulunmaktadır.

Sağlık Yönetimi, Sağlık İdaresi, Sağlık Kurumları Yönetimi, Sağlık Kurumları Yöneticiliği, Sağlık Kuruluşları Yöneticiliği, Sağlık Kurumları İşletmeciliği programı mezunları Bakanlığımızca uygun kadro ve pozisyonlarda istihdam edilmektedir.

Sağlık personeli alımı ile ilgili duyurular Sağlık Bakanlığı ve ÖSYM internet sayfalarında duyurulmaktadır.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.