Obezite ile mücadeleye ve diyetisyen atamalarına ilişkin

Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN tarafından verilen "Obezite ile mücadeleye ve diyetisyen atamalarına ilişkin" 7/17253 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Obezite, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından "sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi" olarak tanımlanmakta olup, dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. 2022 DSÖ Avrupa Bölgesel Obezite Raporu'na göre, Türkiye obezitede Avrupa'da ilk sırada yer almakta ve bu durum hem sağlık hem de ekonomik açıdan büyük maliyetlere yol açmaktadır. Obezitenin neden olduğu kronik hastalıklar (diyabet, kalp-damar hastalıkları, kanser vb.) sağlık harcamalarını artırmakta ve ülke ekonomisine ciddi yük getirmektedir. Obezitenin yıllık maliyetinin 186 milyar TL olduğu ve önlem alınmazsa bu maliyetin 7 trilyon TL'ye ulaşacağı tahmin edilmektedir. 2022 Türkiye İlaç Pazarı Gözlem Raporu'na göre, SGK ve özel sigortalar tarafından karşılanan diyabet tedavisi ilaçları, biyoteknolojik ürünlerin *057'sini oluşturmaktadır. Bu veriler, obezitenin neden olduğu maliyetlerin ne denli büyük olduğunu gözler önüne sermektedir.

Obezitenin neden olduğu maliyetleri azaltmak ve toplum sağlığım korumak için etkili önlemler alınması elzemdir. İstanbul'da 2018 yılında yapılan bir çalışmada, sağlıklı hayat merkezlerine başvuran kişilerin düzenli diyetisyen kontrolünde kilo verdikleri ve sağlık durumlarında olumlu değişiklikler gözlemlenmiştir. Bu çalışma, birinci basamak sağlık hizmetlerinde diyetisyen istihdamının artırılmasının, obeziteyle mücadelede etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir. Ancak 2015 yılında "Her Aile Sağlığı Merkezine Diyetisyen" projesi sözü verilmesine rağmen bu proje yalnızca pilot uygulama aşamasında kalmıştır. Diyetisyenlerin daha yaygın bir şekilde istihdam edilmesi, obezitenin yol açtığı sağlık sorunlarının önlenmesine ve ülke ekonomisi üzerindeki sağlık harcamalarının azaltılmasına katkı sağlayacaktır.

Bu bağlamda;

SORULAR:

1. Ülkemizin obeziteyle mücadele kapasitesini artırmak ve obezitenin ekonomik maliyetlerini azaltmak amacıyla diyetisyen istihdamının artırılmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

2) 2015 yılında söz verilen "Her Aile Sağlığı Merkezine Diyetisyen" projesi neden sadece pilot uygulama aşamasında kalmıştır? Bu projenin ülke genelinde hayata geçirilmesi . için çalışma yürütülmekte midir?

3) Obeziteyle mücadele için birinci basamak sağlık hizmetlerinde diyetisyen istihdaminın artırılması için ayrılan bütçe ve insan kaynağı ne kadardır?

4) Diyetisyen istihdamı ile, obezite kaynaklı hastalıkların (diyabet, kalp-damar hastalıkları, kanser vb.) tedavi maliyetleri arasındaki ilişkiye yönelik bakanlığınızın bir araştırması var mıdır? Var ise bu araştırmayı kamuoyuyla paylaşacak mısınız?

5) Son 5 yılda kaç kişi Beslenme ve Diyetetik bölümünden mezun olmuştur? Bu . mezunlardan kaçının kamuya ataması yapılmıştır?

6) 2024 yılı içerisinde kaç diyetisyenin kamuya atamasının yapılması planlanmaktadır?

CEVAPLAR:

Obezite ile etkin mücadele Bakanlığımız Stratejik Planında yer almaktadır. Sağlığa yönelik çevresel risklerden bireyleri korumak ve sağlıklı hayat tarzını teşvik ederek yaygınlaştırmak, sağlıklı beslenme alışkanlıkları ile hareketli hayat alışkanlıklarını kazandırmak ve geliştirmek, sağlıklı gıda tüketilmesinin teşvik edilmesi, sağlıksız gıda tüketiminin azaltılması, yeterli ve dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlığını teşvik etmek obezite ile mücadeledeki önemli unsurlardır. Bu kapsamda 2010 yılında Başbakanlık Genelgesi olarak yayımlanan ve ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği içinde pek çok aktivitesi gerçekleştirilen "Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı" Eylem Planı 2013-2017, 2019- 2023 uygulanmış ve 2024- 2028 dönemleri için güncellenmiştir. Obezite ile mücadelede birinci basamak sağlık hizmetlerinde istihdam edilen diyetisyenlerimiz, sağlıklı hayat merkezleri ve ilçe sağlık müdürlüklerinde/toplum sağlığı merkezlerinde bulunan sağlıklı beslenme ve obezite danışma birimlerinde beslenme danışmanlığı hizmeti vermektedir. Belirtilen sağlık kuruluşlarımızda topluma sağlıklı beslenme davranışlarının kazandırılması amacıyla eğitimler ve danışmanlık hizmetleri verilmektedir.

Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında toplumun obezite, yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivite konularında bilinçlendirilmesine yönelik farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği eylem planları ve bilimsel literatür dikkate alınarak hazırlanan Türkiye Sağlıklı Beslenme Ve Hareketli Hayat Programı Eylem Planı kapsamında iş birlikleri sağlanarak gerekli mevzuat düzenlemeleri ile izleme ve değerlendirme çalışmaları yürütülmekte obezitenin teşhis ve tedavisine yönelik gerekli önlemler alınmaktadır.

Bakanlığımız insan kaynakları planlaması, ilgili kurumlarca Bakanlığımıza verilen kadro/pozisyon sayısına göre, sağlık hizmetlerinde maksimum faydayı sağlayacak şekilde yapılmaktadır. Kadroya ve/veya pozisyona yerleştirme işlemleri, adayın Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) puanına göre tercihleri doğrultusunda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılmaktadır.

Diyetisyen unvanında Bakanlığımıza bağlı sağlık tesislerine (1.Basamak sağlık tesisleri dâhil) Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) ile 2018-2024 yılları arasında 2.042 sağlık personeli alımı planlanmış olup, ÖSYM tarafından yerleştirme işlemleri ve Bakanlığımızca da atama işlemleri yapılmıştır. Önümüzdeki dönemler için talep ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak diyetisyen istihdamına yönelik planlama çalışmalarımız sürdürülmektedir.

Diyetisyen unvanında ve diğer unvanlarda sağlık personeli alımı ile ilgili duyurular Sağlık Bakanlığı ve ÖSYM internet sayfalarında duyurulmaktadır.

Göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür ederim.