Diyarbakır'da TMO'nun tahıl alımını geciktirmesi sebebiyle çiftçilerin uğradığı zarara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Diyarbakır Mill&tvekili

13 Temmuz 2023 tarihinde TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi ve Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) çiftçilerden ürün almadığı konusunda basın açıklaması yapmıştır. Gerek bu açıklamada ve gerekse de Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı ile gerçekleştirilen görüşmede Diyarbakır ve kimi bağlı ilçelerinde üreticilerin yaşadığı vahim sorunlar ifade edilmiştir.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. 2022 ve 2023 yıllarında, TMO alım randevu sisteminde "bölgeniz için aktif alım noktası bulunmamaktadır" uyarısıyla hububat alımı gerçekleşmeyen ilçe sayısı kaçtır? ÇKS veri tabanı bilgilerine göre ekini alınmayan çiftçi sayısı ve tarımsal arazi büyüklüğü ne kadardır?

2. Mağdur çiftçilerin kredi ödemeleri ve gecikme faizleri sübvanse edilmekte midir?

3. Çiftçilerin daha kolay randevu alabilmelerini sağlayacak bir yöntem geliştirmeyi planlıyor musunuz?

4. Randevu alabildiği halde ürünlerini depoya boşaltmak için çiftçilerin günlerce sıra beklediği ve bunun nakliyat giderlerinde maliyet arttırdığı iddiaları doğru mudur? Bu durumdaki üreticilerin zararı tazmin edilmekte midir?

5. Covid pandemisi ile başlayan, Rusya-Ukrayna savaşıyla zirveleri gören ve "tahıl koridoru antlaşmaları" ile market raflarındaki olağanüstü fiyatlarla güncelliğini korumaya devam eden yüksek gıda fiyatlarına rağmen, TMO ve Lisanslı Depoculuk Şirketlerinin (LİDAŞ) depolarının halihazırda yarı yarıya dolu olduğu iddiaları doğru mudur? Bu durumda ithal edilen hububat oranlarının payı nedir?

6. Depolardaki ürünlerin ivedi olarak ürün işleyen fabrikalara gönderilmemesindeki neden ve amaç nedir?

7. Tarım ürünü komisyoncularına, aracılarına yönelik denetimleriniz nelerdir? Usulsüz randevu ve düşük fiyattan ürün alımı gibi iddialar ile ilgili bir çalışmanız var mıdır?

8. Bakanlığınıza bağlı taşra birimlerinde; çiftçilerin direk iletişime geçebildiği, sorun ve ihtiyaçlarına hızlı ve etkin çözüm önerileri geliştiren departmanlarınız var mıdır?

9. Bütüncül hükümet politikaları açısından, hububat alım fiyat tespiti çalışmasında; market raf fiyatlarını alım fiyatlarına yaklaştırmayı mı yoksa hububat alım fiyatlarını market raf fiyatlarına yaklaştırmayı mı öncelemektesinizdir?