Süleyman Askeri Bey'in mezarının Türkiye'ye getirilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 7 Kasım 2024 tarihinde 7/19062 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Dışişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 222 gün sonra, 17 Haziran 2025).
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Süleyman Askeri Bey'in mezarının Türkiye'ye getirilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19062, 7 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19062-suleyman-askeri-bey-in-mezarinin-turkiye-ye-getirilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/91d7d8a3-26ef-443f-a4ad-01930a9b8704
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 222 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 216 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğünün 96. maddesine göre Dışişleri
Bakanı Sayın Hakan Fidan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Yakın Türk tarihinin gördüğü en mümtaz şahsiyetlerden birisi olan Süleyman Askeri Bey, 1902 yılında Mekteb-i Harbiye'den, 5 Kasım 1905 tarihinde ise Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'den
Gerekçenin tamamını göster (16 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Mümtaz Yüzbaşı rütbesiyle, Mustafa Kemal Atatürk ile birlikte aynı dönem mezun olmuştur.
Mustafa Kemal'in yakın silah arkadaşı olan Süleyman Askeri, manda ve himaye karşıtı bağımsız Türk Devleti ülküsü ile vatan ve millet uğruna genç yaşında bir subay olarak, Türk tarihinin önemli savaşlarına bizzat katılmış ve bu uğurda gazi olmuştur.
1912 yılında Trablusgarp'ta bulunarak Trablusgarp Savaşını cephede yürüten komuta kademesi içerisinde görev yapmış, hemen ardından 1913 yılında Balkanlar'da görev alarak Balkan
Savaşlarını komuta etmiştir.
Edirne'nin kurtuluşunda ve daha sonra bölgede kurulan Batı Trakya Türk Cumhuriyeti'nde öncü roller üstlenmiştir.
Türk tarihinin Cumhuriyet adıyla kurulan ilk Devleti olan Batı Trakya Türk Cumhuriyeti?nde
Genelkurmay Başkanı olarak görev yapmıştır.
Süleyman Askeri Bey, bugün iç ve dış güvenliğimizi sağlayan Milli İstihbarat Teşkilatı'nın temellerinin atıldığı Teşkilatı Mahsusa'nın kurucu Başkanıdır.
Türk istihbaratının gelişmesi ve genişlemesinde aktif rol oynamış, istihbarat faaliyetlerinin misakı milli sınırları dışarısına yayılmasında önemli faaliyetler yürütmüştür.
Birinci Dünya Savaşı'nın arifesinde Türk Devletine içerden ve dışardan oluşacak tüm tehditleri, Teşkilat Mahsusa Başkanı olarak defetmiş, birçok önemli operasyonlarda bizzat yer alarak üst düzey devlet hizmetinde bulunmuştur.
Birinci Dünya Savaşı esnasında, 1915 yılında, son görev yeri olan Irak Basra"da, Osmanlı'nın Irak Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaparken, Şuayyibe Muharebesi sonrasında alınan yenilgiyi hazmedemeyerek beylik tabancası ile intihar etmiştir.
Şerefli bir Türk subayı olarak hayatını kaybettiği topraklarda, yani Irak Basra'da, 15 Nisan 1915 tarihinde tören ile defnedilmiştir.
Türk ordusu ve halkının hizmetinde 14 yıl 8 ay 17 gün fiili, 2 yıl Trablusgarp Harbi kıdem zammı ve | yıl da Balkan Harbi kıdem zammıyla toplam 17 yıl 8 ay 17 gün hizmeti bulunan Süleyman Askeri Bey, 7 Mart 1916 günü, 1040 numaralı Şürâ-yı Devlet kararıyla şehit kabul edilmiştir.
Üst düzey devlet görevlerinde bulunan ve Şürâ-yı Devlet kararıyla şehit kabul edilen Süleyman Askeri Bey'in naaşının bir asırdan fazla süredir yabancı topraklarda olmasından ötürü vicdanen rahatsızlık duymaktayız.
Bu bağlamda:
I. Süleyman Askeri Bey'in mezarının halen bulunduğu Irak Basra"dan, vatan toprağı olan Türkiye'ye getirilmesi için herhangi bir girişimde bulunulmuş, ya da çalışma yapılmış mıdır?
SORULAR
Bakanlığınızın uhdesi altında bulunan bu sorumluluk için, faaliyete geçirmek üzere bir planlamanız mevcut mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Hakan Fidan, Dışişleri Bakanı ·
İyi Parti İstanbul Milletvekili Sayın Mehmet Satuk Buğra Kavuncu'nun 19062 sa yazılı soru önergesinin yanıtı ilişikte sunulmaktadır.
Saygılarımla arzederim.
Dış#leri Bakanı İnternet Adresi: httpı//www.mfa.gov.tr E-posta:sinem.gökce(&mfa.gov.tr 7119062 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE YANIT
Birinci Dünya Savaşı sırasında Irak'ta şehit olan Türk Subayı Süleyman Askeri Bey'in naaşının nerede olduğuna dair somut bilgi/bulgu mevcut değildir. Süleyman Askeri Bey'in kesin şehadet yerinin ve dolayısıyla muhtemel kabrinin bulunmasını teminen Bağdat Büyükelçiliğimiz ve Basra Başkonsolosluğumuzca yapılan araştırmalar, bu çerçevede Basra Valiliği ve muhtelif Irak makamları nezdinde yapılan girişimlerden bugüne kadar bir sonuç almak mümkün olamamıştır. Bu konudaki girişimlerimiz sürdürülmektedir.
Irak'ta Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında meydana gelen muharebeler, iç çatışmalar ve istikrarsızlığın da etkisiyle Osmanlı döneminde şehit düşen çok sayıda askerimizin mezar yerleri kaybolmuş ve kayıtları tespit edilememiştir. Birinci Dünya Savaşı'nda Irak'ta şehit düşen Süleyman Askeri Bey ve tüm Türk askerlerinin aziz hatıraları için Basra'da Anıt Şehitlik inşa edilmesine yönelik Bağdat Büyükelçiliğimiz ve Basra Başkonsolosluğumuzca Irak makamları nezdinde temaslarımız sürdürülmektedir.