Yasa dışı hayvan ticareti vakalarına ve av turizmine ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 7 Kasım 2024 tarihinde 7/19114 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 22 Ocak 2025).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Yasa dışı hayvan ticareti vakalarına ve av turizmine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19114, 7 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19114-yasa-disi-hayvan-ticareti-vakalarina-ve-av-turizmine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/40829e56-4b54-48c1-bbbc-019306477838
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 70 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı taraf/fidan yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 30.10.2024
Ömer Fethi Gürer
Türkiye'nin sahip olduğu biyolojik çeşitlilik ve stratejik konumu, ülkemizi yasa dışı hayvan ticareti açısından riskli bir konuma getirmektedir. Kaçakçılık yoluyla yasa dışı ticarete konu olan yaban hayvanları, ülkemizin biyolojik çeşitliliğini ve doğal yaşam alanlarını tehdit etmektedir. Bu çerçevede aşağıdaki soruların yanıtlanması, yaban hayvan kaçakçılığının boyutlarını ve önleme çalışmalarının etkinliğini ortaya koymak açısından büyük önem taşımaktadır.
SORULAR
Son beş yıl içerisinde Türkiye genelinde tespit edilen yasa dışı hayvan kaçakçılığı vakalarının sayısı kaçtır? Bu kaçakçılık olaylarında hangi tür yaban hayvanları ele geçirilmiştir?
Sonbeşyıl içinde yasa dışı hayvan ticareti suçlamasıyla yakalanan kişilerin yıllara göre sayısal dağılımı nasıldır? Bu kişilerin kaçı yabancı uyrukludur ve haklarında uygulanan cezai işlemler nelerdir?
2023 ve 2024 yıllarında Türkiye'ye yasa dışı yollarla sokulmak veya Türkiye*den kaçırılmak istenen yaban hayvanlarının türlere göre sayısal dağılımı nasıldır?
Hayvan kaçakçılığında en sık kullanılan ulaşım yolları hangileridir? Kaçakçılık vakalarında kara, hava veya deniz yolu taşımacılığı kullanımı ne düzeydedir?
Hayvan kaçakçılığı vakalarının en yoğun yaşandığı bölgeler veya iller hangileridir?
Ülkemizde yaban hayvanlarının yabancı uyruklu kişiler tarafından avlanmasına izin verilen av turizmi uygulaması halen devam etmekte midir? Av turizmi kapsamında yılda kaç yaban hayvanının avlanmasına izin verilmektedir?
Niğde Aladağlar'da son beş yıl içinde kaç yaban keçisinin avlanmasına izin verilmiştir? Bu kapsamda avlanan yaban keçileri için alınan ücretin toplam miktarı nedir? Niğde Aladağlar?'daki yaban keçisi popülasyonuna dair güncel bir veri bulunmakta mıdır?
Av turizmi için ülkemize gelip izinli olarak avlanan yabancı turistlerin ülkelere göre sayısal dağılımı nasıldır? Av turizminden elde edilen toplam gelir miktarı ne kadardır ve bu gelirler hangi amaçlarla kullanılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımızca yapılan çalışmalar kapsamında; sadece son 5 yıl için değil genel olarak, İnterpole üye olduğumuz için hem İnterpol operasyonları kapsamında hem de düzenlenen ulusal operasyonlar ve taşra teşkilatımız tarafından düzenli olarak yapılan rutin kontrollerde, belgesi olmayan yaban hayvanlarının canlı, ölü, parça ve türevlerine el konularak, mevzuat gereği idari ve adli işlem yapılmaktadır. El konulan canlı türler, başka ülkeden gelip gümrükte yakalandıysa, öncelikle ülkesine iade edilmekte gümrük dışında yakalananlar ise ayrıca adli ve idari işler tamamlandıktan sonra Bakanlığımız tarafından kamuya ait hayvanat bahçesi ya da kurtarma merkezlerine gönderilmektedir.
El konulan yaban hayvanlarının canlı, ölü, parça ve türevlerine ilişkin, her yıl Ulusal İllegal Ticaret Raporu hazırlanarak CITES (Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaret Konvansiyonu) sekretaryası ve İnterpole gönderilmektedir. Yakalanan ve el konulan yaban hayvanları arasında; kuşlar, sürüngenler, memeliler (deniz memelileri hariç) bulunmaktadır. En çok el konulan hayvan türleri arasında; memelilerden ceylan, kanguru, maymun, sincap; kanatlılardan papağanlar, devekuşu, yabani ördek, kuğu, sülün, tavuskuşu, yırtıcı kuşlar ve sürüngenlerden yılanlar, iguana, kaplumbağa, timsah öne çıkmaktadır.
El koyma işlemleri, doğa koruma ve milli parklar il şube müdürlükleri ile emniyet, jandarma ve gümrük birimlerince gerçekleştirilmiştir.
2020-2024 yılları arasında biyokaçakçılığa konu olan ülkemiz türlerine ait vaka sayısı 9'dur. Özellikle böcekler olmak üzere, salyangoz, semender, akrep ve sincap türleri öne çıkmıştır.
Yasa dışı hayvan ticareti suçlaması ile ilgili yakalanan kişi yabancı uyruklu ise bahse konu kişilere Dışişleri Bakanlığı ve ikamet ettikleri ülkenin büyükelçiliği aracılığı ile cezai işlem tebliğ edilmektedir. 2020-2024 yılları arasında toplamda 10 yabancı uyruklu kişiye biyokaçakçılık vakası kapsamında 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20'nci maddesinin (k) bendi gereğince idari para cezası uygulanmıştır.
Hayvan türlerine ilişkin biyokaçakçılık vakalarının yaşandığı en yoğun iller sırasıyla İstanbul, Antalya, Hatay, Mersin, Adana, Artvin, Gümüşhane ve Kars'tır.
Ülkemizde av turizmi uygulamaları; 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, Uluslararası Sözleşmeler, Av Turizmi Kapsamında Avlanmalara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Merkez Av Komisyonu Kararları ve Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde yürütülmektedir. 2024-2025 av yılında 325 yaban hayvanının av turizmi kapsamında hasat edilmesine izin verilmiştir.
Niğde Aladağlar'da av turizmi kapsamında son beş yılda 54 yaban keçisi, yabancı avcılar tarafından 5.808.427 TL bedel karşılığında hasat edilmiştir. Niğde Aladağlar'daki yaban keçisi popülasyonu her yıl yapılan envanter çalışmaları ile düzenli olarak takip edilmektedir. 2024 yılı itibarıyla bölgedeki yaban keçisi sayısı 3.077'dir.
Av turizmi için ülkemize 2023-2024 av sezonunda 40 farklı ülkeden avcı gelmiştir. Av turizminden elde edilen gelirler koruma kontrol çalışmaları, yaralı yaban hayvanlarının tedavisi ve yaban hayatının desteklenmesi faaliyetlerinde kullanılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan