Diyarbakır'ın Silvan ilçesine bağlı Malabadi Mahallesinde elektrik dağıtım şirketinin bazı uygulamaları hakkında yapılan şikayetlere ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 21 Kasım 2024 tarihinde 7/19832 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 22 Ocak 2025).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Silvan ilçesine bağlı Malabadi Mahallesinde elektrik dağıtım şirketinin bazı uygulamaları hakkında yapılan şikayetlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19832, 21 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19832-diyarbakir-in-silvan-ilcesine-bagli-malabadi-mahallesinde-elektrik-dagitim-sirketinin-bazi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/137c62f5-86d7-4836-acd2-01935393fdcf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili
Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (DEDAŞ) tarafından Diyarbakır'ın Silvan ilçesine bağlı Malabadi Mahallesi'nde gerçekleştirilen uygulamalar, halkın temel haklarına yönelik ciddi ihlaller içermekte ve hukuka aykırı bir nitelik taşımaktadır. Mahallede 20 gün boyunca süren enerji kesintileri, bölgedeki eğitim, sağlık ve ulaşım haklarını doğrudan etkilemiş, yurttaşları mağdur etmiştir. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Amed Şubesi'nin yaptığı saha çalışmaları ve hazırladığı rapor, DEDAŞ"'ın uygulamalarındaki hukuksuzluğu ve mevzuata aykırılıkları açıkça ortaya koymuştur. Raporda, DEDAŞ"'ın enerji kesintilerini "can ve mal güvenliği" gerekçesiyle açıklamasının gerçeği yansıtmadığı, bu gerekçenin sayaçların direklere yerleştirilmesi gibi mevzuata aykırı uygulamaları meşrulaştırmak için kullanıldığı belirtilmiştir. Ayrıca, panoların tehlikeli bir şekilde açık bırakıldığı, elektrik hatlarının sökülerek meskenlerin enerjisiz bırakıldığı ve kamuya ait yerlerde izinsiz çalışmalar yapıldığı tespit edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Raporda ayrıca, DEDAŞ"ın Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gibi ulusal mevzuata aykırı hareket ettiği, sayaçların direklerin tepesine yerleştirilmesiyle abonelerin tüketim değerlerini izleme hakkının engellendiği ve bu durumun yanlış faturalandırmalar yoluyla yurttaşların mağduriyetine yol açtığı vurgulanmıştır. Özellikle kayıp-kaçak elektrikle mücadele bahanesiyle bölgedeki tüm yurttaşların toplu cezalandırmaya maruz bırakıldığı, bunun sosyal yaşamda derin tahribatlara neden olduğu belirtilmiştir. DEDAŞ"ın hukuksuz uygulamaları, mahallede eğitim hizmetlerini dahi aksatmış, Çatakköprü İlköğretim ve Ortaokulu'nda elektrik kesintileri nedeniyle eğitim hizmetleri dört gün boyunca verilememiştir. Ayrıca engelli ve hasta bireylere sunulan Jeneratörler için yakıt sağlanmamış, bu da halkın yaşam koşullarını daha da zorlaştırmıştır.
EMO Amed Şubesi raporunda, DEDAŞ'ın mevzuata aykırı ve keyfi uygulamalarının yalnızca enerji hizmetlerinin niteliğini düşürmekle kalmadığı, aynı zamanda yurttaşların onurunu zedeleyerek onları toplumsal olarak dışlanmaya maruz bıraktığı belirtilmiştir. Halkın enerjiye erişim hakkını gasp eden bu uygulamaların acilen durdurulması, enerji dağıtımının özel şirketlerden alınarak kamu hizmeti haline getirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. vs 19 932.
"Bü bağlamda;
SORULAR
Malabadi Mahallesi'nde DEDAŞ tarafından 20 gün boyunca sürdürülen enerji kesintisinin gerekçesi nedir? Bu süre zarfında mahalledeki eğitim, sağlık ve ulaşım gibi temel hizmetlerin kesintiden nasıl etkilendiğine dair bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Amed Şubesi'nin raporunda belirtilen, DEDAŞ'ın enerji dağıtım sistemini yenilemek yerine sayaçları direklere yerleştirdiği ve bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğu yönündeki tespitler hakkında Bakanlığınızın bir incelemesi var mıdır?
DEDAŞ'ın, kamuya ait yerlerde izinsiz çalışma yaptığı, özel mülkiyete kamulaştırma olmaksızın müdahale ettiği ve enerji hatlarını sökerek meskenleri enerjisiz bıraktığı iddiaları doğru mudur? Bu konularla ilgili herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır?
Elektrik panolarını tehlikeli şekilde açık bırakan ve yurttaşların can ve mal güvenliğini tehlikeye atan uygulamalarla ilgili sorumlular hakkında herhangi bir idari veya adli işlem başlatılmış mıdır?
Çatakköprü İlköğretim ve Ortaokulu'nda elektrik kesintisi nedeniyle dört gün boyunca eğitim hizmeti verilemediği raporlanmıştır. Bu durumun yarattığı mağduriyetlerin giderilmesi ve benzer kesintilerin tekrar yaşanmaması için alınan önlemler nelerdir?
DEDAŞ'ın, elektrik kesintisi sırasında engelli ve hasta bireylerin kullandığı jeneratörlere yakıt sağlanmadığı belirtilmiştir. Bu gibi durumlarda elektrik dağıtım şirketlerinin yükümlülüklerini belirlemek adına bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
EMO Amed Şubesi'nin raporunda belirtilen, DEDAŞ"'ın uygulamalarının Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği"ne aykırı olduğu tespitleri hakkında Bakanlığınızın herhangi bir denetim veya işlem planı var mıdır?
DEDAŞ'ın yetki alanında sık sık yaşanan elektrik kesintileri ve vatandaşların enerjiye erişim hakkının engellenmesi konusunda Bakanlığınız bir denetim mekanizması geliştirmeyi planlamakta mıdır?
Kayıp-kaçak elektrikle mücadele gerekçesiyle sayaçların yerinin değiştirilmesi gibi uygulamaların vatandaşları toplu cezalandırma niteliği taşıdığı ifade edilmektedir. Bu uygulamalara ilişkin kamu yararı değerlendirmesi yapılmış mıdır? Yapılmadıysa, bu yönde bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığınız, DEDAŞ gibi özel dağıtım şirketlerinin enerji hizmetlerinde yarattığı mağduriyetlerin önlenmesi için enerji dağıtımını yeniden kamulaştırmayı gündemine almayı düşünmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Hava muhalefeti kaynaklı olayların dağıtım şebekesine olumsuz etkileri, şebekeye yapılan üçüncü şahıs müdahaleleri, tarımsal sulama tesisatları başta olmak üzere üçüncü şahıs hatlarında meydana gelen arızalar ve üçüncü şahıs elektrikçilerin bu arızalara müdahale yöntemlerinde gözlemlenen uygunsuz çözümler gibi nedenlerden dolayı plansız enerji kesintileri gerçekleşebilmektedir. Bununla birlikte, ilgili elektrik dağıtım şirketince uygulanan yatırım ve bakım çalışmaları kapsamında planlı kesintiler gerçekleşebilmekte olup, bu gibi durumlarda sağlık ve eğitim kurumlarına enerji tedariki devam ettirilirken, sağlık sorunu yaşayan vatandaşlarımız başta olmak üzere elektrik dağıtım şirketleri aracılığıyla ilgili kurumlara gerekli jeneratör desteği sağlanmaktadır.
Gerçekleşen kesintiler ilgili dağıtım şirketlerinin interet adreslerinde yayımlanmakta olup, bu bilgiler aynı zamanda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı'na (EPDK) aylık olarak bildirilmektedir. Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) ve EPDK nezdinde yapılan çalışmalar ile bu kesintiler detaylı olarak incelenmekte ve kesintilerin önlenmesi için yatırım ve bakım programları oluşturulmaktadır. Meydana gelen elektrik kesintilerine yapılan önleyici ve koruyucu bakım onarım çalışmaları ile anında müdahale edilmekte, faaliyet alanındaki elektrik tesislerine yönelik periyodik arıza önleyici bakım programları uygulanmaktadır.
Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliği'nin "Sayaç Uygulamaları" başlıklı 11'inci maddesi; "Yüksek kayıplı şirketlerin dağıtım bölgeleri içinde yer alan ve önceki yıl gerçekleşmelerine göre teknik ve teknik olmayan kayıp oranı 9630'un üzerinde olan il ve ilçelerde, ilgili dağıtım şirketi tarafından kayıp-kaçak ile mücadele dâhilinde elektrik sayaçlarının tesisi için mevzuatta tanımlanan yerden farklı bir yer belirlenebilir." hükmünü amir olup, bu kapsamda teknik ve teknik olmayan kayıp oranı 9430'un üzerinde olan il ve ilçelerde bulunan sayaçlar, bireysel müdahale ve kontrol alanı dışına çıkarılmak amacıyla mevzuatta tanımlanan yerden farklı bir yerde tesis edilebilmekte olup, bu uygulamadaki amaç kaçak kullanımının önüne geçilebilmesi adına sayaçların kullanıcı müdahalesinden uzak olan bağlantı direkleri üzerine monte edilmesi suretiyle bireysel kontrol ve müdahale alanı dışına çıkarılmasıdır.
Özel mülkiyet alanları içerisinde dağıtım şebekesi tesis edilmesine yönelik iddialar gerçeği yansıtmamaktadır. Nitekim köy yerleşim yerleri içerisindeki yeni tesis edilecek dağıtım şebekelerinin projelendirilmesinde Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği uyarınca mevcut imar durumu esas alınarak işlem yapılırken, yeni tesis edilecek dağıtım şebekesi projelendirme çalışmalarında ise Bakanlığımız Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin yanı sıra, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ile Elektrik Piyasa Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliklerinin ilgili hükümleri çerçevesinde iş ve işlemler gerçekleştirilmektedir
Panoların açık bırakıldığı iddiasına ilişkin olarak; meri mevzuat gereğince şirketin sahada açık pano bırakması mümkün olmamakla birlikte; bölgede alınan tüm önlemlere rağmen şirketin izni ve bilgisi olmadan üçüncü şahıs müdahaleleri sebebiyle fiili durum oluşabilmekte olup, bu gibi durumlarda kullanıcılar tarafından yapılan başvurular üzerine şirket tarafından ivedi bir şekilde gerekli işlemler tesis edilmektedir.
Öte yandan; elektrik dağıtım şirketlerinin tedarik sürekliliğine ilişkin mevzuattaki yükümlülükleri Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş olup Yönetmeliğin 18'inci ve 27'nci maddeleri kapsamında belirtilen yıllık kesinti eşik süre ve sayılarının aşılması durumunda kullanıcının tazminat hakkı doğmaktadır. Yıllık kesinti tazminatına ilave olarak günlük kesinti süresinin kentsel dağıtım bölgesinde 10 saat, kent altı dağıtım bölgesinde 11 saat ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için kullanıcıların başvurusuna gerek olmaksızın kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenmektedir. Aboneler elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle teçhizatlarında oluşan hasara ilişkin zararın tazmini için dağıtım şirketlerine talepte bulunabilmekte, dağıtım şirketleri ile aboneler arasında uyuşmazlık YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR . 288 ; 119832 değerlendirilebilmektedir.
Elektrik dağıtım şirketlerinin mevzuattaki mezkur yükümlülüklerine ilişkin olarak ise; lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, TEDAŞ ve/veya EPDK tarafından periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporlarının gereği de EPDK tarafından yerine getirilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Alpaysfan BAYRAKTARBakan