2020'den bu yana yapılan plastik atık ithalatına ilişkin
Kaynak göster
Cavit Arı (CHP), 6 Aralık 2024 tarihinde 7/20155 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 3 Şubat 2025).
Cavit Arı (CHP, Antalya). “2020'den bu yana yapılan plastik atık ithalatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20155, 6 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20155-2020-den-bu-yana-yapilan-plastik-atik-ithalatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fd7d3c4f-87e4-4a73-8578-0193abb7f82a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 59 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kuru afından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Dünya nüfusunun sürekli artması, üretim ve doğal kaynak tüketimindeki artışı dâ beraberinde getirmektedir. Bu durum sınırlı kaynakların sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Herhangi bir sebeple kullanım süresi dolduktan sonra yaşam alanlarından uzaklaştırılması gereken atık denilen kaynağında en aza indirilmesi, sınıflara ayrılması, toplanması, taşınması, geçici depolanması, geri kazanılması, bertaraf edilmesi, yeniden kullanılması, arıtılması, enerjiye dönüştürülmesi ve nihai depolanması gibi unsurlar atık değerlendirmede önemlidir.
Uluslararası çevre örgütü Greenpeace'in son araştırmasına göre, Türkiye, Avrupa ülkelerinden plastik atık ithalatında son beş yıldır ilk sırada yer alıyor. Ocak 2022 de yayınlanan Sayıştay Plastik Atık Yönetim raporunda, İthal Edilen Plastik Atık 2017 yılında 277 bin ton, 2018 yılında 437 bin ton, 2019 yılında 547 bin ton, 2020 yılında 775 bin 342 ton, ve 2021 yılında 685 bin 443 ton'dur.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Greenpeace Türkiye'nin verilerine göre, Türkiye'de, plastik atık ithalatı son 17 yılda 155 kat arttı. AB ülkeleri ve İngiltere, Türkiye'ye 2023 yılında 456 bin 507 ton plastik atık gönderilirken Türkiye'ye en çok atık gönderen ülkeler ise İngiltere (140.907 ton), Almanya (87.109 ton), Belçika (74.141 ton), İtalya (41.580 ton) ve Hollanda (27.564 ton) olarak ifade edilmektedir.
Türkiye neredeyse yıllık 600-700 bin ton plastik ithal eden ülke konumuna gelirken kendi plastiğini bu kadar toplayamıyor. Plastik atık ithalatı bir kirlilik transferidir. Burada bir ham madde transferi ya da ekonomik faaliyet olduğu iddia edilse de aslında başka ülkelerden kirlilik ithal * edilmektedir.
Daha önce Çevre Ve Şehircilik Bakanı olarak açıklamanızda;" Hedefimiz, tüm dünyada yapılan atık ithalatını, bitirmiş ve ihtiyaç duyduğu ham maddenin yüzde 100'ünü iç piyasadan karşılayan bir milli sanayi ve tertemiz bir Türkiye. Bu anlamda sıfır atık projemiz çok önemli. Her projemizi sıfır atık projesi çatısı altında yapıyoruz. Bu kapsamda da inşallah atacağımız adımlarla birlikte geri dönüşüm
• oranlarımızı arttırarak, ülkemizdeki ham madde ihtiyacını da tamamen yerli bir şekilde karşılayacağız." diyerek atık ithalatının bitirileceğini söylerken bugün yaşanan süreçte Türkiye, Ocak 2018'de Çin'in plastik atık ithalatını yasaklamasıyla birlikte atık ithalatında hızla ilerleyerek ilk siraya yükselmiştir.
Bu bağlamda;
2020-2024 yılları arasında yurtdışından kaç ton plastik atık ithal edilmiştir?
Türkiye'nin yıllık plastik atık ihtiyacı ne kadardır?
Türkiye plastik atık ihtiyacının yüzde kaçını ülke içinden karşılamaktadır?
İthal edilen plastiklerin 9640 ila 9060'ı "atığın atığı" haline geliyor. Bu plastikler ne geri dönüştürülebiliyor ne de başka bir şekilde değerlendirilebiliyor. Dönüştürülemeyen plastikler için ne gibi ne gibi önlemler almaktasınız?
SORULAR
Atık ithalatını önlemek ve durdurmak için ne gibi çalışmalar yapmaktasınız? pWmP
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
D2020-2024 yılları arasında yurtdışından kaç ton plastik atık ithal edilmiştir?
2)Türkiye'nin yıllık plastik atık ihtiyacı ne kadardır?
3)Türkiye plastik atık ihtiyacının yüzde kaçını ülke içinden karşılamaktadır?
4)İthal edilen plastiklerin 9640 ila 9660'ı "atığın atığı" haline geliyor. Bu plastikler ne geri dönüştürülebiliyor ne de başka bir şekilde değerlendirilebiliyor. Dönüştürülemeyen plastikler için ne gibi önlemler almaktasınız?
5) Atık ithalatını önlemek ve durdurmak için ne gibi çalışmalar yapmaktasınız?
CEVAPLAR in Ülkemizde tehlikesiz atık ithalat işlemleri Ticaret Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliğine göre yürütülmektedir. 2021 yılı itibariyle karışık türde plastiklerin ithalatı yasaklanmıştır. Plastik atık ithalat rakamları alınan tedbirler sayesinde her geçen yıl gerilemektedir. Çoğunlukla Avrupa ülkelerinden olmakla birlikte dünyanın muhtelif ülkelerinden atık ithalatı yapılmakta olup, gümrüklerde ve tesislerde yapılan sıkı denetimler sayesinde 2024 yılında da temiz ve geri dönüşüm verimi yüksek plastik atıkların ithalat rakamları 2021 yılına göre gerileme göstermiştir.
Geri dönüşüm tesislerinin proses verimleri bakiye atık yönetim planları ve gerçekleşme raporları ile takip edilmektedir. Geri dönüşüm prosesinden çıkan bakiye atıklar geri kazanım amaçlı başka bir geri dönüşüm tesisine veya bertaraf için lisanslı tesislere gönderilmektedir.
Türkiye'de faaliyet gösteren geri dönüşüm tesislerini Bakanlığımız çevre izinleri portalı olan Entegre Çevre (Bilgi OSisteminde yer alan Çevre İzin ve Lisans (e-izin) o sitemindeki https://eizin.çevre.gov.tr/Rapor/BelgeArama.aspx linkten sorgulama yapılabilmektedir.
Plastik atık ithalatı geri dönüşüm amaçlı yapılmakta olup, yakma ve bertaraf amaçlı plastik atık ithalatı yasaktır. Aynı zamanda yapılan mevzuat düzenlemeleri ile 2021 yılı başında karışık türde plastiklerin ithalatı yasaklanmıştır. Bununla birlikte; plastik atık gruplarının ithalatını yapacak tesislere ek kriterler getirilmiş olup, plastik atık ithalatı yapan geri kazanım tesislerine çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla
)mali teminat zorunluluğu, ilave belgelendirme kriterleri ve tesis kriterleri getirilmiş, ithal edilecek atıkların gümrükten tesise varıncaya kadarki süreç mobil atık taşıma sistemi (MoTAT) ile takip edilmeye başlanmıştır. Ayrıca, ithal edilecek plastik atıklardaki kontaminasyon * | ile sınırlandırılmıştır.
Diğer taraftan Bakanlığımız tarafından yürütülen Sıfır Atık projesinin yaygınlaşması ile kaynağında ayrıştırılmış atıkların ve iç piyasa toplama oranlarının artmasıyla atık ithalatının azaltılması, aynı zamanda bu proje kapsamında yapılan faaliyetlerle farkındalığın artırılması hedeflenmektedir