Rüzgar ve güneş enerjisi lisansı tahsisi için yapılan yönetmelik değişikliğine ilişkin
Kaynak göster
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 17 Aralık 2024 tarihinde 7/21075 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 24 Şubat 2025).
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Rüzgar ve güneş enerjisi lisansı tahsisi için yapılan yönetmelik değişikliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21075, 17 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21075-ruzgar-ve-gunes-enerjisi-lisansi-tahsisi-icin-yapilan-yonetmelik-degisikligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3cc8af13-8140-4824-ab1b-0193da05f0b6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 69 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Geçmiş yıllarda Devlet Planlama Teşkilatı'nda (DPT) Planlama Uzmanı olarak çalışan Prof. Dr. Uğur Emek, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) yakın çevrelerin 30 bin megavatlık rüzgâr ve güneş ihalesi yoluyla 56 milyar dolarlık vurgun yaptığını iddia etmiştir. Emek, EPDK'nın 19 Kasım 2022 Cuma günü gece yarısı gerçekleştirdiği yönetmelik değişikliğiyle 30 bin megavatlık rüzgâr ve güneş enerji lisansı tahsisini ihalesiz olarak gerçekleştirdiğini ve bu süreçte, "ilk başvuru yapan, tam evrak sunan kazandı" yöntemi uygulandığını ifade etmiştir.
Emek, 30 bin megavatlık rüzgâr ve güneş enerji lisansı tahsisi, ihale yok. Cuma günü yayınlanıyor yönetmelik. Lisans başvurusu için evrakta bir eksiklik olursa asla kabul edilmiyor. Her şey tam olacak. 'Erken gelen oturur' diyorlar. İnsanlar yönetmelik değişikliğiyle lisans başvurusunun kaç para olacağını biliyorlar. Birbirlerinin çoluğuna çocuğuna haber veriyorlar. Yönetmelik cuma günü yayınlanıyor, Cumartesi tüm başvurular alınıyor. EPDK, online başvuru kabul ediyorum diyor. Evrak olsa iş Pazartesi'ye kalacak. Pazartesi olduğunda piyasadaki büyük oyuncular mevzuya uyandığında bütün lisanslar alınmış olunuyor. EPDK ile bakanlık çevresi, eş dost alıyorlar" iddialarında bulunmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu tahsislerde ortalama fiyatın 6 cent olduğunu kaydeden Emek, bu lisans koşullarına göre üretilecek elektriğe 30 yıl içerisinde 129,6 milyar dolar ödeneceğini iddia etmiştir. Bu yıl Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın rüzgâr ve güneş enerjisinde ortalama tarifeyi 3.375 cent olarak belirlediğini kaydeden Emek, iki lisans arasındaki büyük fiyat farkından dolayı, 6 cent yerine 3.375 cent tarife uygulansaydı, faturanın 56 milyar dolar daha düşük çıkacağını da dile getirmiştir. Bu fiyat farkından dolayı kamunun toplam 56 milyar dolarlık zarara uğratıldığını hesaplamıştır.
Ayrıca 6 cent olarak belirlenen lisansın batarya yatırımı koşulu olduğunu belirten Emek, "Batarya yatırımı maliyetli olduğu için bu arkadaşlar batarya yatırımından vazgeçiyor. Dönemin Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, "Sektörü rahatlatalım, huzursuzluk var diyerek batarya yatırımını devlet, yani Türkiye Elekirik İletim AŞ (TEİAŞ) yapsın" dediğini ve bu yöntemle de kamu kaynaklarının özel şirketlere peşkeş çekildiğini iddia etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Söz konusu iddialara ilişkin Bakanlığınız tarafından açılmış bir soruşturma var mıdır? Kamu bütçesinin bu şekilde zarara uğratılması doğru ise bu zararın ilgili kişilere rücusu söz konusu olacak mıdır?
19 Kasım 2022 Cuma günü gece yarısı yönetmelik değişikliğine neden ihtiyaç duyulmuştur?
Söz konusu lisanslar neden ihale usulüyle değil de tahsis yöntemiyle verilmiştir? Bu yöntemin uygulanmasının kamu bütçesinde ortaya çıkardığı zarar ne kadardır? Bakanlığınız tarafından rüzgâr ve güneş enerjisinde ortalama tarife 3.375 cent olarak belirlenirken söz konusu tahsislerde 6 cent olarak belirlenmesinin sebebi nedir?
Bahse konu ihaleler hangi firmalara, hangi bedellerle ve kaç yıllık garantilerle verilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 283 o! 7021075
19/11/2022 tarihli ve 32018 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle depolamalı elektrik üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvurularına ilişkin usul ve esaslar, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğine (Yönetmelik) eklenmiş olup, bu düzenleme çerçevesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 19/11/2022 tarihinde önlisans başvuruları alınmaya başlanarak 28/09/2023 tarihine kadar başvuru alımlarına devam edilmiştir.
Başvurulara ilişkin 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 7417 sayılı Kanunla değişik 7'nci maddesinin onuncu fıkrasında; "(Ek: 1/7/2022-7417/56 md.) Elekirik depolama tesisi kurmayı taahhüt eden tüzel kişilere, kurmayı taahhüt ettikleri elektrik depolama tesisinin kurulu gücüne kadar Kurum tarafından rüzgâr ve/veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi kurulmasına ilişkin önlisans verilir. Bu kapsamdaki üretim tesisleri için Kanunun 7'nci maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri uygulanmaz. Bu fikra kapsamında kurulacak tesisler için, önlisans ve lisans verme koşulları ile tadili ve iptali, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde teminatın irat kaydedilmesi hususları ve bu kapsamda üretilen elektrik enerjisinin depolama tesisi üzerinden sisteme verilmesi dahil, uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından yönetmelikle düzenlenir... " hükmü yer almakta olup, EPDK tarafından yapılan işlemler mezkur düzenleme çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.
Depolamalı RES ve GES önlisansı kapsamında birbirinden farklı yaklaşık 1.500 şirket tarafından 5.968 adet başvuru yapılmış olup, bu şirketlere ve söz konusu projelere ilişkin kurulu güç verilerine EPDK'nın https://Hsans.epdk.gov.iwepvysadresinden ulaşılabilmektedir.
Bununla birlikte, mezkur konuya yönelik çeşitli iddialara ilişkin EPDK'nın resmi internet sayfasından 19.12.2024 tarihli "Basın Açıklaması" (o yayımlanmış olup, bahse konu açıklamaya https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/17/basin-odasi# internet adresinden ulaşılabilmektedir.