Su havzalarının sektörel su kullanım haklarına ilişkin
Kaynak göster
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 19 Aralık 2024 tarihinde 7/21136 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 25 Mart 2025).
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Su havzalarının sektörel su kullanım haklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21136, 19 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21136-su-havzalarinin-sektorel-su-kullanim-haklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/96ab4987-a433-4ca1-80f5-0193e3138b8c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 96 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 84 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.
Türkiye, eski adıyla Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan saha çalışmaları sonrasında 26 adet büyük ölçekli hidrolojik havzaya ayrılmıştır. Havzaların ortalama yıllık toplam akışları 186 milyar m'tür. Havza verimleri birbirlerinden farklı olup, Fırat ve Dicle havzalarının toplam ülke potansiyelinin yaklaşık "6 28.5'ine sahiptir.
Ülkemizde su havzaları ile ilgili olarak Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı kurum ve kuruluşlar ile belediyeler gibi birçok kurumun yetki ve sorumluluğu olmakla birlikte esas olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından debi, akış izleme ve su kullanımına ilişkin öncelikler belirlenmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Avrupa Birliğinde 22 Kasım 2000 tarihinde yürürlüğe giren EC/2000/60 Sayılı Direktif Avrupa çapında entegre su yönetimine bir çerçeve oluşturmak amacı ile var olan direktifleri birleştirmiş, suyun entegre olarak yönetilmesi anlayışını getirmiştir. Su Çerçeve Direktifi (SÇD) nin getirdiği en yeni unsur nehir havzası yönetimidir, bu yönetim ile farklı bölge, il ve ülkeler arası işbirliği anlayışı getirilmiştir.
Suyun koruması ve savunulması gereken bir kamu kaynağı olduğu düşüncesini temel alan Su
Çerçeve Direktifi'nin hedefleri: Sucul ekosistemler ve bunlara bağlı diğer ekosistemlerin daha EE Ti ğ EE li mi EEE) E Ni m RE ANİ E gü005İ "8 RL İZİĞELERİ
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR a, | 21134, fazla tahribatını önlemek; Sucul çevrenin iyileştirilmesini sağlamak, var olan su kaynaklarının uzun vadeli korunması temel alınarak sürdürülebilir kullanımı teşvik etmek; Yeraltı suyu kirliliğini azaltmaktır.
Yüzey suları, yeraltı suları ve koruma alanları için 2015 yılına kadar çevresel hedefler belirlenmiştir. Türkiye'nin, su yönetimi konusunda AB hedefleri ve gerekliliklerini yerine getirmek için, kurumsal ve yasal düzenlemeleri uygulaması gerekmektedir. Entegre su yönetimi kurumlar arası işbirliği gerektirmektedir.
Ülkemizde Avrupa Birliği uyum sürecinde Ulusal Programı "Çevre" Başlığında su çerçeve direktifi esas alınarak "Su Kanunu Taslağı" hazırlanmış ve kurum görüşlerine açılmıştır. EC/2000/60 sayılı Direktifin Türk Müktesebatına uyumu döneminde henüz yasal alt yapı oluşturulmadan IPA destekli projeler ile su havzalarında izleme ve su kullanım hakları belirlenmesine yönelik projeler desteklenmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ülkemizde "Su Kanunu" çıkarılmadan ve henüz yasal altyapı oluşturulmadan bütün su havzalarında Havza Yönetim Planları hazırlanmasının perde arkasındaki gerekçe nedir?
Havza Yönetim Planları ve sonrasında sektörel su kullanım hakları belirlenerek ülkemizin stratejik önceliği olan "Tarım" ve "içme suyu" öncelikli olarak su havzalarının kullanımı konusunda nasıl bir planlama ön görülmektedir?
Su havzalarının sektörel su kullanım hakları hesaplanırken ülkemiz gerçekleri ve tarım sektörü gelecekteki stratejik durumu dikkate alınmakta mıdır?
Su havzalarının ekonomik büyüklüğü hesaplanan bu raporlar IPA aracılığıyla Avrupa Birliğine sunulmaktadır. Bu stratejik bilgilerde gizliliğe dikkat edilmekte midir?
Bütün ülke genelinde su havzalarında su kullanım hakları, sektörel kullanım durumları ve havza yönetim planlarına yönelik AB destekli proje raporları hazırlanırken, nihai hedef su havzalarının tahvil çıkarılarak uluslararası fonlara satılması mıdır?
/ anomujp 0 ; giri vi ME Sİsnona EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR EEE enine EEE)
SEEEİ çen EEE
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizin 2005 yılında Avrupa Birliği'ne (AB) katılım sürecine girmesiyle birlikte ulusal mevzuatın AB mevzuatına uyumlaştırılması çalışmaları yapılmaktadır. 27. Fasıl olan Çevre ve İklim Değişikliği faslının kapanış kriterlerinden birisi Nehir Havzaları Koruma Eylem Planları hazırlanması olup, bu kapsamda ülkemizdeki nehir havzaları için Nehir Havza Yönetim Planları (NHYP) oluşturulmaktadır.
Bakanlığımız tarım sektörü ile birlikte 12 sektörün adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak ve su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır.
SSTP ile, havza ve sektörel alt havza ölçeğinde her sektörün (içme-kullanma, çevre, tarım, hayvancılık, su ürünleri yetiştiriciliği enerji, sanayi vb.) ihtiyacı olan suyun, ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan analiz edilerek, adil bir şekilde geleceğe yönelik (1-6, 12 ve 18 yıllık) planlanması yapılmaktadır.
NHYP ve SSTP? nin maksadı, su kalitesini iyileştirmek ve su miktarını ekosistem ihtiyaçlarını da gözeterek sürdürülebilir şekilde yönetmektir.
Tarım sektörü, en çok su tüketen sektör olmakla birlikte iklim değişikliğinden de en fazla etkilenen sektörlerin başında gelmektedir. Özellikle şiddetli ve çok şiddetli kuraklık koşullarında optimum bitki deseni ile sulama suyu ihtiyaçları belirlenmekte, bitki su tüketimleri ve ürünlere ait net gelirler hesaplanmaktadır. Bu doğrultuda havzadaki suyun en ideal şekilde kullanımı ve sektörel kullanın dengesinin sürdürülebilir bir çizgide tutulması hedeflenmektedir.
Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) desteği ile AB projeleri kapsamında gerçekleştirilen projeler dâhilinde elde edilen veri ve bilgilerin 3. taraflar ile paylaşılmaması hususu hem sözleşmelerde hem de münhasıran imzalanan gizlilik anlaşmalarında yer almaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan