Kırşehir Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 24 Aralık 2024 tarihinde 7/21318 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 199 gün sonra, 11 Temmuz 2025).
Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Kırşehir Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21318, 24 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21318-kirsehir-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7dbdf6d1-b187-4738-a857-0193fe435721
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 199 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)' .* TBMM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI " /Sayı: ja 22 iLE si
Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve
İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
SORULAR
11.2024
Ferit ŞENYAŞAR Şanlıurfa Milletvekili
Kırşehir Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde idarenin Türkçe dışında konuşmaya dilekçe şartı getirdiğini ve "Belirttiğiniz dil dışında bir dil konuşamayacaksınız. Eğer konuşmada bir kelime bile Türkçe geçerse konuşmanız kesilecektir" uyarısında bulunulduğu iddia edilmiştir. Söz konusu iddianın beraberinde getirdiği hak ihlaline karşı 37 tutsak, hak ihlallerine karşı 19 Eylül-3 Ekim tarihlerinde ses çıkarma (kapıya vurma-slogan atma) eylemleri gerçekleştirmiştir. Cezaevi idaresi, bu eylemleri gerekçe göstererek tutsaklar hakkında disiplin cezaları vermiştir. Cezaevi idaresi, 32 tutsağa her bir eylem için ayrı ayrı görüş yasakları, 5 tutsağa ise 30 günlük hücre cezası vermiştir. Ayrıca hastane sevkleri sırasında tutsaklara ağız içi arama dayatıldığı, SEGBİS ile mahkemelere katılmaları yönünde idarenin baskı uygulandığı ve bu durumla savunma hakkının engellendiği diğer iddialar arasındadır. Tutsaklar, cezaevi idaresinin kendilerine "Bilinmeyen bir dilde konuşmak için ya sizin ya da konuştuğunuz kişinin Türkçe bilmemesi gerekiyor" dediği aktarılmıştır.
Cezaevi idaresi bu dilekçenin içerisinde Türkçe bilmeyen kişinin kimlik numarası dahil bütün kişisel bilgilerinin yer alması gerektiğini belirtmiş. Mahpuslara 'Eğer bu dilekçeyi verirseniz konuşmalarınız dinlenecek, saldırgan veya aykırı bir şey söylerseniz tespit edilecek" denilmiş. Sonrasında da "Bu dilekçeyi verdiğiniz ve belirttiğiniz dilin dışında başka bir dil konuşamayacaksınız. Eğer konuşma esnasında bir kelime bile Türkçe geçerse konuşmanız kesilecektir? diye ikaz yapılmış. Yani bir mahpus Türkçe biliyorsa başka bir dilde konuşması yasaktır. Bir mahpus cezaevi müdürüne *Eğer annem ile telefonda konuşurken yeğenim arkadan Türkçe konuşursa da mı konuşmamız kesilecek? diye sormuş, Cezaevi müdürü, "Evet, ne olursa olsun Türkçe konuştuğunuz anlaşılırsa telefonlarınız kesilecek? diye cevap vermiştir. Bu bağlamda;
Kürtçe konuşmak yasak mıdır?
Yasaklanan diller bakanlığınızca mı, cezaevi yönetimi tarafından mı belirlenmektedir? Konuya dair bir talimatınız var mıdır?
Yasak olarak nitelendirilen kaç dil bulunmaktadır? Bu diller hangi dillerdir? Yasaklanma gerekçeleri nedir?
Konuya dair bakanlığınızca başlatılmış bir soruşturma bulunmakta mıdır?
Ağız içi arama ve kişilerin mahkemeye SEGBİS ile katılmasını dayatmasının hukuki bir karşılığı var mıdır? Bu yöntemleri dayatan ve uygulayan personele ilişkin bir soruşturmanız bulunmakta mıdır?
Söz konusu olayda cezaevinde ki insanların konuşacağı dile karar verecek olan yetkili karar mercii kim veya kimlerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1560841 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şanlıurfa Milletvekili Ferit Şenyaşar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21318 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türki ye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Soru önergesi cevabı (1 adet) peş
• ani gömaal
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adr. Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-18-941/1372 Konu : Yazılı soru önergesi 07025
Sayın Ferit ŞENYAŞAR Şanlıurfa Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21318 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır.
U- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün telefon ile haberleşme hakkı" kenar başlıklı 66. maddesinin birinci fıkrasında, kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlülerin, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlar ile görüşme yapabileceği, telefon görüşmesinin idarece dinleneceği ve kayıt altına alınacağı, bu hakkın tehlikeli hâlde bulunan ve örgüt mensubu hükümlüler bakımından kısıtlanabileceği; ikinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde hükümlülerin, ücretli telefonlarla serbestçe görüşme yapabileceği; üçüncü fikrasında, açık ve kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlülerin altsoy, üstsoy, eş ve kardeşlerinin ölüm, ağır hastalık, salgın hastalık veya doğal afet hâllerinde, kuruma ait telefon ve faks cihazından derhâl yararlandırılacağı, görüşmelerin, tutanak ile belgeleneceği ve tutanakların özel bir dosyada saklanacağı; dördüncü fıkrasında, hükümlülerin açık ve kapalı ceza infaz kurumlarında, çocuk eğitimevlerinde araç telefonu, telsiz telefon veya cep telefonu ve benzeri iletişim araçlarını bulunduramayacağı ve kullanamayacağı,
B) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Telefonla görüşme hakkı" kenar başlıklı 74. maddesinin birinci fikrasında, kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerin, belgelendirmeleri koşuluyla eşi, dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasisi ile telefon görüşmesi yapabileceği; ikinci fıkrasının d bendinde, hükümlülerin görüşebilecekleri yakınlarından bir veya birden fazla kişi ile haftada bir kez ve bir telefon numarasıyla bağlantı kurarak kesintisiz görüşme yapabileceği, herhangi bir nedenle görüşme gerçekleşememişse daha önceden bildirilen numaralardan bir diğeriyle görüşebileceği, konuşma süresinin görüşme başladığı andan itibaren on dakikayı geçemeyeceği, deprem, salgın hastalık, doğal afet gibi zaruri hâllerde Bakanlık kararı ile telefon ile görüşme süresi ve sayısının artırılabileceği; ikinci fıkrasının (p) bendinde, telefon görüşmelerinin Türkçe yapılacağı, ancak hükümlünün, kendisinin veya görüşeceğini bildirdiği kişinin Türkçe bilmediğini beyan etmesi hâlinde, konuşmanın yapılmasına izin verileceği ve konuşmanın kayda alınacağı, kayıtların incelenmesi sonucu, konuşmanın suç teşkil etme ihtimali olan faaliyetler için kullanıldığının anlaşılması durumunda, hükümlünün bir daha aynı kişiyle Türkçeden başka bir dille konuşmasına izin verilmeyeceği, ile erişebilirsin
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
I- Arama, 5275 sayılı Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.
Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama Yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34, maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu
Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.
Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.
IV- Kırşehir Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 21/01/2025 tarihli cevapta;
A) Kırşehir Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan tutuklu ve hükümlülerin yargılama sırasında duruşmalara katılımlarının Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemiyle (SEGBİS) ya da bizzat sağlayacağının ilgili mahkemeler tarafından duruşma tarihinden önce Kuruma müzekkere yazılarak bildirildiği, müzekkerelerin tutuklu ve hükümlülere tebliğ edildiği, tutuklu ve hükümlülerin duruşmalara bizzat katılma taleplerini mahkemelerine yazacakları dilekçe ile bildirebilecekleri, duruşmalara katılımların olacağı konusunda Kurumun herhangi bir inisiyatifinin bulunmadığı, nasıl
B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,
C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. m Bilgilerinize sunulur,
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap gov.tr adresinden NOMFPS7 - ih 1d3bd - 0092100 - YİYbR8- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan