Ordu'ya bağlı Eskiköy Mahallesi'ndeki tarihi ahşap caminin restorasyonuna dair çeşitli iddialara ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Adıgüzel (CHP), 25 Aralık 2024 tarihinde 7/21353 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 117 gün sonra, 21 Nisan 2025).
Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Ordu'ya bağlı Eskiköy Mahallesi'ndeki tarihi ahşap caminin restorasyonuna dair çeşitli iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21353, 25 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21353-ordu-ya-bagli-eskikoy-mahallesi-ndeki-tarihi-ahsap-caminin-restorasyonuna-dair-cesitli-idd (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/350cddef-3583-4aee-80c6-0194032499c8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 117 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. r. Mustafa ADIGÜZEL Ordu Milletvekili
Ordu Büyükşehir Belediyesi'nin (OBB) Gürgentepe İlçesinde Eskiköy Mahallesi tescilli tarihi ahşap cami restorasyon işi ile ilgili köylülerin şikayeti üzerine alana gittiğimizde 26 Haziran 2021 tarihinde bitirilmesi gereken restorasyon işinin 1 yıl geçmesine rağmen bitirilmediği gibi, alanda caminin yerinde olmadığı etrafta camiye ait olduğu sabit olan bir bölümü ahşap işlemeli ve cami içindeki minber bölümü gibi bölümlere ait olduğu anlaşılan, henüz bütünlüğü tamamen bozulmamış parçalar olduğunu köy halkı ile birlikte görmüştük. Bu konu ile ilgili 3 defa soru önergesi vermiş, 27.07.2022 ve 07.11.2022 tarihli cevabi yazılarda "numaralanan parçaların caminin bulunduğu alanda koruma altına alındığı" bilgisi verilmiştir. Alana tekrar ve müteakip defalar gittiğimizde koruma altına alınmış bir cami parçası görülmediği gibi, ilk yıkımda ortalıkta bulunan ahşap parçaların yağmur altında çürümeye devam ettiği görülmüştür. Konunun ulusal ve yerel medyaya yansıması sonucu camiden kalan parçaların Ünye ilçesinde bir depoda olduğu kamuoyuna yansımıştır. Olayın tarafımızca takibi ve kamuoyundan gelen baskı üzerine orijinal tarihi caminin yerine bir cami yapıldığı, ancak yapılan yapının büyük oranda yeni malzemeden yapıldığı ayrıca taahhüt edilen bitirme tarihinin üzerinden 3 buçuk yıl geçmesine rağmen henüz ne ibadete ne de ziyarete açılmadığı, etrafta inşaat artıklarının bulunduğu, elektrik dahi bağlanmamış durumda beklediği görülmektedir.
İhaleyi alan firma olan Nas İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin sökümü usulüne uygun yapıp yapmadığı, parçaların numaralandırılarak uygun şekilde muhafaza edilip edilmediği, sonrasında camide tekrar kullanıldığına dair somut kanıt olup olmadığı, kayıp olan parçaların nerede olduğuna dönük kamuoyunda sorular olduğu ve yöre halkının buna yönelik gözlem ve beyanları ile birlikte düşünüldüğünde kapsamlı incelemeyi zaruri kılmaktadır.
Yerine yapılan yapıda tarihi ahşap camiden ne kadar parça bulunduğu, tarihi ahşap camiye ait ne kadar parçanın çürüdüğü, taahhüt süresinin üzerinden geçen zamana rağmen neden yapılmadığı, uğranılan kamu zararının firmadan talep edilip edilmediği, yeni yapıda tarihi ahşap camiden ne kadar parça bulunduğu, kapsamlı sorular olarak ortada durmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlık olarak tarihi ahşap caminin restorasyonu ile ilgili bir inceleme yaparak yeni yapıda kullanılan malzemelerin tarihi ahşap camideki orijinal parçalardan ne kadarını içerdiği, ne kadarının yeni malzeme ile tamamlandığını tespit ettiniz mi? Httiyseniz yapılan işte orijinallik oranı nedir? Bu yönde bir çalışma yoksa bu tespiti yapmayı düşünüyor musunuz?
Alanda bizzat tespit ettiğimiz camiye ait olup çürümeye terkedilen parçaların miktarı ve bundan doğan zararın yükleniciden tazmini için bir çalışmanız olacak mı?
Yeni yapılan yapıda orijinal olmayan bölümlerden çürümeye terkedilmiş olanların da dışında, ayrıca kayıp ya da alıkonulmuş olan parçaların bulunması konusunda bir çalışmanız olacak mı?
Bitimi için beyan edilen tarih üzerinden 3 buçuk yıl geçmiş olmasına rağmen ve de OBB'nin beyanlarına zıt olarak cami niçin halen ibadete ve ziyarete açık değildir?
Şu ana kadar işi yapan firmaya ya da başka firmalara ödeme yapıldı ise, toplam ne kadar ödeme yapılmıştır? Toplam restorasyon bedeli nedir?
Yüklenici firmanın daha önce tarihi yapı ve eserlerde restorasyon işi konusunda bir tecrübesi veya iş bitirmesi var mıdır? Yoksa bu konu şartnameye konulmamış mıdır? Konulmadı ise neden konulmamıştır?
Yüklenici firmanın taahhüt süresinde tamamlanmayan ve de orijinal caminin büyük bölümün yok edilmesi en hafif tabiriyle özensiz işleri göz önüne alındığında OBB'nin bu ihale sürecini yürüten ve takip eden birimi ile yüklenici firma arasında resmi mevzuatın dışında bağlantılar olup olmadığını bir müfettiş görevlendirmesi ile araştırmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
Ordu Büyükşehir Belediyesi'nin (OBB) Gürgentepe İlçesinde Eskiköy Mahallesi tescilli tarihi ahşap cami restorasyon işi ile ilgili köylülerin şikayeti üzerine alana gittiğimizde 26 Haziran 2021 tarihinde bitirilmesi gereken restorasyon işinin | yıl geçmesine rağmen bitirilmediği gibi, alanda caminin yerinde olmadığı etrafta camiye ait olduğu sabit olan bir bölümü ahşap işlemeli ve cami içindeki minber bölümü gibi bölümlere ait olduğu anlaşılan, henüz bütünlüğü tamamen bozulmamış parçalar olduğunu köy halkı ile birlikte görmüştük. Bu konu ile ilgili 3 defa soru önergesi vermiş, 27.07.2022 ve 07.11.2022 tarihli cevabi yazılarda "numaralanan parçaların caminin bulunduğu alanda koruma altına alındığı" bilgisi verilmiştir. Alana tekrar ve müteakip defalar gittiğimizde koruma altına alınmış bir cami parçası görülmediği gibi, ilk yıkımda ortalıkta bulunan ahşap parçaların yağmur altında çürümeye devam ettiği görülmüştür. Konunun ulusal ve yerel medyaya yansıması sonucu camiden kalan parçaların Ünye ilçesinde bir depoda olduğu kamuoyuna yansımıştır. Olayın tarafımızca takibi ve kamuoyundan gelen baskı üzerine orijinal tarihi caminin yerine bir cami yapıldığı, ancak yapılan yapının büyük oranda yeni malzemeden yapıldığı ayrıca taahhüt edilen bitirme tarihinin üzerinden 3 buçuk yıl geçmesine rağmen henüz ne ibadete ne de ziyarete açılmadığı, etrafta inşaat artıklarının bulunduğu, elektrik dahi bağlanmamış durumda beklediği görülmektedir.
İhaleyi alan firma olan Nas İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin sökümü usulüne uygun yapıp yapmadığı, parçaların numaralandırılarak uygun şekilde muhafaza edilip edilmediği, sonrasında camide tekrar kullanıldığına dair somut kanıt olup olmadığı, kayıp olan parçaların nerede olduğuna dönük kamuoyunda sorular olduğu ve yöre halkının buna yönelik gözlem ve beyanları ile birlikte düşünüldüğünde kapsamlı incelemeyi zaruri kılmaktadır.
Yerine yapılan yapıda tarihi ahşap camiden ne kadar parça bulunduğu, tarihi ahşap camiye ait ne kadar parçanın çürüdüğü, taahhüt süresinin üzerinden geçen zamana rağmen neden yapılmadığı, uğranılan kamu zararının firmadan talep edilip edilmediği, yeni yapıda tarihi ahşap camiden ne kadar parça bulunduğu, kapsamlı sorular olarak ortada durmaktadır.
Bu bağlamda;
1. Bakanlık olarak tarihi ahşap caminin restorasyonu ile ilgili bir inceleme yaparak yeni yapıda kullanılan malzemelerin tarihi ahşap camideki orijinal parçalardan ne kadarını içerdiği, ne kadarının yeni malzeme ile tamamlandığını tespit ettiniz mi? Ettiyseniz yapılan işte orijinallik oranı nedir? Bu yönde bir çalışma yoksa bu tespiti yapmayı düşünüyor musunuz?
2. Alanda bizzat tespit ettiğimiz camiye ait olup çürümeye terkedilen parçaların miktarı ve bundan doğan zararın yükleniciden tazmini için bir çalışmanız olacak mı?
3. Yeni yapılan yapıda orijinal olmayan bölümlerden çürümeye terkedilmiş olanların da dışında, ayrıca kayıp ya da alıkonulmuş olan parçaların bulunması konusunda bir çalışmanız olacak mı?
4. Bitimi için beyan edilen tarih üzerinden 3 buçuk yıl geçmiş olmasına rağmen ve de OBB'nin beyanlarına zıt olarak cami niçin halen ibadete ve ziyarete açık değildir?
5. Şu ana kadar işi yapan firmaya ya da başka firmalara ödeme yapıldı ise, toplam ne kadar ödeme yapılmıştır? Toplam restorasyon bedeli nedir?
6. Yüklenici firmanın daha önce tarihi yapı ve eserlerde restorasyon işi konusunda bir tecrübesi veya iş bitirmesi var mıdır? Yoksa bu konu şartnameye konulmamış mıdır? Konulmadı ise neden konulmamıştır?
7. Yüklenici firmanın taahhüt süresinde tamamlanmayan ve de orijinal caminin büyük bölümün yok edilmesi en hafif tabiriyle özensiz işleri göz önüne alındığında OBB'nin bu ihale sürecini yürüten ve takip eden birimi ile yüklenici firma arasında resmi mevzuatın dışında bağlantılar olup olmadığını bir müfettiş görevlendirmesi ile araştırmayı düşünüyor musunuz?
CEVAP
Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan alınan bilgide; Ordu ili Gürgentepe ilçesi Eskiköy Mahallesi 497 ada35 parselde yer alan caminin ahşap elemanlarının restorasyon işlemi öncesinde ütizlikle numaralandırıldığı ve söküm işleminin gerçekleştiği, ahşap elemanların temizlik işlemlerinin yapılarak restorasyon süreci boyunca caminin bulunduğu alanda koruma altına alındığı, restorasyon çalışmalarında camiye ait tarihi özelliklerin ve özgünlüğün bozulmaması için detaylı bir çalışmanın gerçekleştirildiği, caminin asıl form ve yapısına uygun bir şekilde uzmanlar tarafından tüm sürecin dikkatle yürütüldüğü ve caminin tarihi dokusuna uygun şekilde restore edildiği,
Büyükşehir belediyesi tarafından caminin restorasyon işlemlerinin 22.12.2022 tarihinde tamamlandığı, caminin ibadete açılması hususunun belediyenin görev, yetki ve sorumluluğunda olmadığı, caminin restorasyon maliyetinin KDV dâhil 1.495.855,44 TL olduğu ve yüklenici firmanın iş deneyim belgesinin bulunduğu, ayrıca caminin restorasyonu ile ilgili tüm iş ve işlemlerin yürürlükte olan yasal mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilmiştir.