Bitlis'te düzenlenen operasyonların tarım arazilerinde oluşturduğu tahribata ilişkin
Kaynak göster
Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti), 18 Temmuz 2023 tarihinde 7/2177 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 13 Kasım 2023).
Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Bitlis'te düzenlenen operasyonların tarım arazilerinde oluşturduğu tahribata ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2177, 18 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2177-bitlis-te-duzenlenen-operasyonlarin-tarim-arazilerinde-olusturdugu-tahribata-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/96efa925-233c-4a58-b656-01896d299768
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 118 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 108 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın
98? inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak
Semra ÇAĞLAR GÖKALP cevaplandırılmasını arz ederim.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bitlis Valiliği tarafından 2 Temmuz 2023 Tarihinde yapılan açıklamada Bilgili, Yaylacık, Sarıbal, Yeniçay, Yolbilen, Çalışkanlar, Gedik, Akyazı, Erencik ve Otluk köyleri ve mezralarında ikinci bir emre kadar sokağa çıkma yasağı ilan edilerek askeri operasyon düzenlendi ve 6 Temmuz 2023'de sokağa çıkma yasağı kaldırıldı. Ardından Kesen Deresi Güneyi, Melihazel Deresi güney doğusu ile Hamini Deresi güney batısı arasında kalan bölgeler 2565 Sayılı Askeri Yasak ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu gereğince, 14 Temmuz 2023 ile 28 Temmuz 2023 (DAHİL) tarihleri arasında "Özel Güvenlik Bölgesi" olarak ilan edildi.
Seçim bölgem Bitlis'te bahsi geçen bölgelerde ve özellikle Yolbilen (Xülepür) köyünde yaptığım incelemeler sonucunda, güvenlik güçlerinin bombardımanı sonucu onlarca fındık, ceviz ve muhtelif meyve ağacının yok edilmiş olduğuna tanıklık ettim. Güvenlik güçleri, köylülerinin bilgisi olmadan tapulu olan bahçe, bostan ve tarlaların ortasından iş makinelerini kullanarak yol geçirmişlerdir. Yaklaşık 3-4 kilometre uzunluğunda ve 25 metre enindeki bir alan bu nedenle tahrip edilmiştir. Güvenlik gerekçesiyle yapılan bu uygulamalar hukuk dışıdır. Bölgede canlılar yok olmakta büyük bir doğa katliamı ve ekolojik tahribat yaşanmaktadır.
Çiftçilikle uğraşan köylülerin, başka bir geçim kaynağı olmaması sebebiyle çiftçiler dolaylı yoldan göçe zorlanmaktadır. Köylüler bu süre boyunca mağduriyetlerini yetkililere iletmişlerdir. Yetkililer ise sözlü olarak köylülerin zararlarını tazmin edeceklerini, gerekirse kamulaştıracaklarını belirterek bu durumu geçiştirmişlerdir.
HAF
Bu bağlamda;
SORULAR
Son 10 yılda Bitlis sınırları içerisinde yürütülen operasyonlarda tarım alanları ve ormanlık alanlarda gerçekleşen tahribatın mahiyeti ve sonuçları bakımından bakanlığınızın bir çalışması olmuş mudur? Olmuşsa hangi sonuçlara varılmıştır?
Temmuz ayı içerisinde Bitlis'in Hizan ilçesinde bombardıman ve askeri operasyon sonrasında çiftçilikle uğraşan yurttaşların mağduriyetlerinin çözümü için
Bakanlığınızın hangi çalışmaları vardır?
Yolbilen (Xülepür) köyünde çok eskiden kalma bir sulama kanalının da tahrip edildiği tespit edilmiştir. Köylülerin aktif olarak çok uzun zamandır sulamada kullandığı kanalın tahrip edilmesi ile yaşanan kaybı karşılamak ve yaşanacak kayıpların önüne geçmek için bir planlamanız olacak mıdır?
Bombardıman ve askeri operasyonla yaklaşık 3-4 kilometre uzunluğunda ve 25 metre eninde tahrip edilen alanın eski haline getirilmesi ve ekolojik yaşamın yeniden tahsis edilmesi için Bakanlığınızın herhangi bir girişimi olacak mıdır?
Bölgedeki tarım faaliyetlerinin ve ormanlık alanın korunması için Bakanlığınızın hangi çalışmaları mevcuttur?
Bölgede yaptığımız incelemelerde yüzlerce yıllık ağacın yol yapma gerekçesi ile kesildiğini, tahrip edildiğini tespit ettik. Bölgede bu haliyle yok edilen ağaçların miktarı ve yaş tespitleri ile ilgili bir çalışmanız olacak mı?
Şimdiye kadar askeri operasyon ve bombardıman sonucu bölgede kaç hektar tarım arazisi tahrip olmuş, kaç tane fındık, ceviz ve meyve ağacı kullanılamaz hale gelmiştir?
Bombardıman ve askeri operasyonla dolaylı yoldan göçe zorlanan köylüleri, yaşadıkları topraklarda tutmak ve tarımsal üretimi arttırmak için Bakanlığınızın herhangi bir projesi var mıdır? Varsa nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bitlis ili sınırlarında son 10 yılda ormanlık alanlarda gerçekleştirilen ormancılık faaliyetleri orman amenajman planları doğrultusunda yapılarak bozuk ormanlarda rehabilitasyon ve bakım çalışmalarıyla bozuk ormanların verimli ormanlara dönüştürülmesi planlı bir şekilde devam etmektedir. Bölgedeki orman alanları orman muhafaza memurlarınca 4 aylık periyotlar halinde düzenli olarak kontrol edilmekte ve gerekli önlemler alınmaktadır.
Tarım politikalarımızın amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda ülkemizde tarımsal üretimin planlanması çerçevesinde; gıda güvencesi ve güvenliğini temin etmek üzere üretim öncesinde tarımsal üretim planlamasına yönelik yasal düzenlemeler yapılmıştır.
Yapılan yasal düzenlemeyle; tarım sektörü ile ilgili politikaların tespit edilmesi, planlanması ve koordinasyonuna ilişkin yetkilendirmeyi düzenleyen 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun nci maddesinde yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacaktır. İhtiyaç duyulan miktarda ürünün, en uygun yerde üretilmesi ile birlikte, kaynak kullanımında optimizasyon, verimlilik ve tarımsal hasılada artış sağlanması mümkün olacaktır. Böylece hasat döneminde çiftçilerimizin pazarlama sorunu yaşamalarının önüne geçilecektir.
2017 yılında başlayan uygulama ile stratejik ürünlerde mazot maliyetinin 9050'si karşılanmaya başlanmıştır. Gübrede 9018 olan KDV oranı, 10 Şubat 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile kaldırılmıştır.
2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Karar ile çiftçilere yapılan temel girdi destek ödemeleri öne çekilerek 2022 yılında olduğu gibi 2023 üretim yılında da mazot ve gübre destekleri ayni olarak çiftçilerin Ziraat Bankası hesaplarına tanımlanmıştır.
2023 yılında ürüne göre dekar başına 107 TL ile 366 TL arasında mazot ve gübre desteği verilmektedir.
2002 yılında 1,8 milyar TL olan tarımsal destek ödemesi 2022 yılında 40,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılında ise destekleme bütçesi 63,4 milyar TI.'ye yükselmiştir. 2023 yılında Ekim ayı itibarıyla 47,2 milyar TL tarımsal destekleme ödemesi yapılmıştır.
Diğer taraftan; 2022 yılında ürünlerini TMO'ya satan buğday üreticilerine 1.000 TL/ton, arpa üreticilerine 500 TL/ton TMO Alım Primi Desteği ödenmiştir. 2023 üretim yılında üretilerek piyasadaki tüm kesimlere (TMO veya piyasa aktörleri) satışı gerçekleştirilen buğday ürünü için 1.000 TL//ton, arpa ürünü için 500 TL/ton destek verilecektir.
Bakanlığımızca tarım arazilerinin kullanımının etkinleştirilmesine yönelik olarak ekim programında olmayan ve nadasa ayrılan alanlar ile işlemeli tarıma uygun olmayan alanlarda uygun üretim tekniklerini kullanmak suretiyle bitkisel üretimin artırılması ve üretimde sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik Bitlis ili de dahil olmak üzere ülke genelinde özellikle katma değeri yüksek stratejik ürünleri kapsayan projeler yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan