Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi bir kadının hayatını kaybetmesi üzerine yürütülen soruşturmaya ilişkin

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaişin ölümü, bu trajik tablonun bir parçası olarak kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştır. Kabaiş'in kaldığı KYK yurdundan ayrıldıktan sonra kaybolması ve 18 gün süren arama çalışmaları sonucunda Van Gölü kıyısında cansız bedeninin bulunması, kadınların en temel güvenlik haklarının dahi sağlanamadığını bir kez daha gözler önüne sermiştir. Ancak, olayın aydınlatılması için yürütülen soruşturma süreci, ciddi eksiklikler ve ihmallerle gölgelenmiştir.

Rojin Kabaiş'in ölümüne ilişkin otopsi süreci, olayın aydınlatılması yerine daha fazla soru işareti doğurmuştur. Otopsi raporunda yer alan "mide doluluğu" ve "ciğerlerde su bulunmaması" gibi bulgular, boğulmaya bağlı ölüm açıklamalarıyla çelişmektedir. Ayrıca, Adli Tıp Kurumu'nun süreçte şeffaf davranmaması, raporları aile ve avukatlarla paylaşmadan basına sızdırması, soruşturmanın tarafsızlığına dair ciddi endişeler yaratmıştır. Bu durum, yalnızca Kabaiş ailesini değil kamuoyunu derinden sarsmıştır. Van Barosu, darp olmadığı yönündeki resmi söylemin gerçeği yansıtmadığını vurgulamış; baba Nizamettin Kabaiş de kızının sırtında ve gözaltında morluklar bulunduğunu ifade etmiştir. Öte yandan, otopsiye katılan bir doktorun "18 gün suda kalmış olamaz" şeklindeki beyanı, Adli Tıp raporunun güvenilirliğini daha da sorgulanır hale getirmiştir.

Adli Tıp süreçlerinin şeffaflık ve bağımsızlık sorunları, Türkiye'de şüpheli kadın ölümleriyle ilgili yürütülen soruşturmaların en temel sorunlarından biridir. Delillerin toplanmasındaki ihmaller, adli süreçlerdeki çelişkili raporlar ve otopsi bulgularının yeterince derinlemesine incelenmemesi, olayların hızla "intihar" olarak kaydedilmesine zemin hazırlamaktadır. Rojin Kabaiş'in ölümünde de benzer bir "intihar algısı" yaratılmaya çalışıldığına dair iddialar, bu bağlamda dikkatle incelenmelidir.

Kaldığı yurttan çıkışının geç bildirilmesi, güvenlik kameralarının çalışmaması, kamera kayıtlarının zamanında incelenmemesi gibi ihmaller zinciri, soruşturmanın derinleştirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Ayrıca, Kabaiş'in bulunduğu yerdeki delillerin su şişesi, içki şişeleri ve diğer materyaller incelenip incelenmediği, olayın aydınlatılması açısından büyük önem taşımaktadır. Adli Tıp raporuna yapılan aile ve avukat itirazlarının dikkate alınmaması Ö

Öte yandan, savcılık dosyasında bulunan kısıtlama kararı da olayın aydınlatılmasının önünde engeldir. CMK m. 153'e göre "Müdafiin dosya içeriğini inceleme veya belgelerden örnek alma yetkisi, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek ise Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim kararıyla kısıtlanabilir." Bu kısıtlama kararına, yakalanan kişinin veya şüphelinin ifadesini içeren tutanak ile bilirkişi raporları ve bu kişilerin hazır bulunmaya yetkili oldukları diğer adli işlemlere ilişkin tutanaklar dahil değildir. Ayrıca bu kanun maddesi, yalnızca şüpheli müdafileri için geçerli olup mağdur yönünden dosyanın kısıtlanması gibi bir durum olmamakta ancak CMK m. 234'e göre mağdur ve vekili de soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmeyecek şekilde dosyayı inceleyebilecektir. Van Barosu ve Rojin'in avukatları, dosyayı inceleyemezken ATK raporu medyaya sızdırılmış, çeşitli basın yayın organlarınca ölüm şeklinin suda boğulma ve intihar olduğuna dair bilgiler paylaşılmıştır.

Rojin Kabaiş'in kaybolduğunun kamuoyu tarafından bilindiği ilk günden beri sağ bir şekilde ulaşılması ve faillerin tespit edilip yakalanması için Partimiz başta olmak üzere Van Barosu ve pek çok sivil toplum örgütü soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek her türlü eylem ve davranıştan kaçınılması gerekliliğini belirtmiştir. Bununla birlikte Rojin'in bulunması amacıyla etkili bir soruşturma yürütülüp yürütülmediğinin de kamuoyu ile paylaşılması zorunluluğunu her fırsatta ifade etmiştir. Soruşturmanın etkili bir şekilde yürütülüp yürütülmediğine dair kamuoyu aydınlatılmamakta ve Rojin'in ölüm nedeninin ne olduğu sorusu aydınlatılmış cevabını hala bulamamaktadır. Bu sebeplerle Van, Diyarbakır, Mardin, Gaziantep, Bitlis, Şırnak, Urfa, Batman, Iğdır ve Muş baroları ortak imza ile kısıtlamanın kaldırılması için savcılığa çağrı da yapmıştır.

Rojin Kabaiş'in ölümü, kadınların kamusal alanlarda ve üniversite kampüsleri gibi nispeten korunaklı görülmesi gereken ortamlarda bile güvende olmadıklarını ortaya koymaktadır. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde güvenlik bariyerlerinin kaldırılması, kamera sistemlerinin yetersizliği ve güvenlik personelinin eksikliği gibi sorunlar, bu trajik olayda önemli bir rol oynamıştır. Ancak olayın aydınlatılması için yürütülen soruşturma sürecinde Adli Tıp Kurumu'nun rolü ve eksiklikleri, özel bir dikkatle ele alınmalıdır.

Türkiye?de kadın ölümleriyle ilgili yürütülen soruşturmalarda, etkin ve şeffaf bir adli süreç tesis edilmeden, toplumsal güvenlik ve adalet duygusunun yeniden inşası mümkün değildir. Rojin Kabaiş'in ölümüne ilişkin yürütülecek titiz ve bağımsız bir soruşturma, yalnızca bu trajik olayın aydınlatılmasını sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda kadın hareketlerinin yıllardır dile getirdiği "cezasızlık" politikasının kırılmasına ve toplumsal adaletin yeniden tesisine katkı sunacaktır.

Bu bağlamda;