İlk çocuk için verilecek doğum yardımına ilişkin
Kaynak göster
Ayhan Barut (CHP), 31 Ocak 2025 tarihinde 7/23004 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 122 gün sonra, 2 Haziran 2025).
Ayhan Barut (CHP, Adana). “İlk çocuk için verilecek doğum yardımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23004, 31 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23004-ilk-cocuk-icin-verilecek-dogum-yardimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b09bf249-bff4-4d97-a0d9-0194d06142c7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 122 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ilk çocuk için tek seferlik 5 bin TL doğum yardımı yapılacağını açıklamıştır. Ancak, günümüz ekonomik koşullarında bebeklerin temel ihtiyaçları göz önüne alındığında bu yardımın yeterli olmadığı ortadadır.
Beşik-Bebek Yatağı: 3 bin
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bebek Battaniyeleri: 300
Yenidoğan Bebek Kıyafetleri: 400
Hazır Bezler (Bir Aylık): 600
Islak Mendil (Bir Aylık): 200
Bebek Şampuanı ve Banyo Ürünleri: 250 Emzik ve Biberon: 200 :
Bebek Arabası: 4 bin
Bebek Tırnak Makası Seti: 100
Bebek Maması ve Mama Kasesi (Bir Aylık): 800
Örneğin, bir yenidoğan bebeğin temel ihtiyaçları arasında yer alan beşik, yatak, kıyafet, bez, mama, banyo ve hijyen ürünleri gibi yüzeysel harcamalar toplandığında, ortalama 9.350 TL'yi bulmaktadır. Bu da yapılan yardımın ancak yarısını karşılayabildiğini göstermektedir.
Öte yandan, yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri nedeniyle ailelerin çocuk sahibi olma konusunda ekonomik kaygılar taşıdığı bilinmektedir. Nüfus artışını teşvik etmek amacıyla verilen bu yardımın ne kadar etkili olacağı kamuoyunda tartışılmaktadır.
SORULAR
390
Bu bağlamda;
İlk çocuk için verilen 5 bin TL doğum yardımı belirlenirken hangi kriterler dikkate alınmıştır?
Bu miktarın günümüz ekonomik şartlarında yeterli olup olmadığı konusunda herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?
Son 5 yıl içinde yapılan doğum yardımları, enflasyon oranı dikkate alınarak güncellenmiş midir?
Avrupa ülkelerinde benzer yardımların miktarı nedir? Türkiye'deki uygulama ile karşılaştırmalı bir çalışma yapılmış mıdır?
Doğum yardımının artırılması veya belirli aralıklarla güncellenmesi konusunda bir planlama var mıdır?
Nüfus artışını teşvik etmek için doğum yardımına ek olarak ebeveynlere uzun vadeli destek (ücretsiz kreş, doğum izni süresinin artırılması, ek maddi teşvikler vb.) sunulması düşünülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o : 07.02.2025 tarihli ve 1579279 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/23004 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/23004 Cevap Metni (1 Sayfa)
Telefon No:(312) 705 58 09
Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT'a Ait 7/23004 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYD) aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Öte yandan 30 Mart 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7546 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile değiştirilen 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek #üncü maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 10 Nisan 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Doğum Yardımı Yönetmeliği kapsamında Bakanlığımızca yürütülmekte olan Doğum Yardımı Programında ödeme tutarları artırılmıştır.
Bu doğrultuda Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları için başvuru yapılması ve Türkiye'de ikamet ediyor olmaları koşuluyla birinci çocuk için tek seferlik 5.000 TL, ikinci çocuk için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 1.500 TL ve üçüncü ve sonraki çocuklar için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 5.000 TL tutarında doğum yardımı yapılacaktır.
Yasal düzenlemenin ardından başvurular alınmaya başlanmış olup ödemelerin en kısa zamanda başlatılması planlanmaktadır.
Diğer taraftan nüfus konusu; sosyal, ekonomik ve kültürel yönleriyle birlikte ele alınması gereken çok boyutlu bir konudur. 12. Kalkınma Planında (2024-2028) "Doğurganlığın nüfusun yenilenme seviyesinin üzerinde tutulması, aile kurumunun güçlendirilmesi, yükselen ortalama evlenme yaşının evliliklerin özendirilerek daha genç yaşlara düşürülmesi ve ikiden fazla çocuk sahibi olmanın desteklenmesi suretiyle sağlıklı ve dinamik nüfus yapısının korunması" amaç olarak belirlenmiştir. Bu hedef ile uyumlu olarak 2024 yılında Bakanlığımız bünyesinde, Aile ve Nüfus Politikaları Daire Başkanlığı kurulmuştur. Bakanlığımızca ailenin güçlendirilmesi ve dinamik nüfus yapısının korunması temel öncelikler arasında yer almaktadır.
25 Aralık 2024 tarihinde yayımlanan 172 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile "Nüfus Politikaları Kurulu" oluşturulmuştur. Kurul ilk toplantısını 9 Ocak 2025 tarihinde gerçekleştirmiştir.
Diğer yandan 2024 yılı Mayıs ayında ilan edilen ve 2024-2028 yıllarını kapsayan Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı'nda "Küresel Riskler ve Demografik Dönüşüm Karşısında Ailenin Korunması" 5 temel amaçtan biridir. Bu amaç altında; dinamik nüfus yapısı ile aile ve evlilik kurumunun korunması hedefi bulunmaktadır.
Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi ile ekonomik ve sosyal açıdan sunulan desteklerle evliliklerinin daha sağlam temeller üzerine kurulması ve gençlerin evliliğe teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Proje kapsamında gerekli kriterleri sağlayan, eğitim/danışmanlık hizmetlerine katılan ve resmi nikâhı gerçekleşen çiftlere 2 yılı geri ödemesiz 48 ay vadeli 150 bin TL faizsiz kredi desteği sağlanmaktadır. 2024 yılında pilot olarak deprem bölgesinden başlatılan proje 2025 yılı itibariyle 81 ilimize yaygınlaştırılmıştır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan