Kadın istihdamının artırılması ve kadın-erkek fırsat eşitliğinin sağlanması konulu 27591 sayılı Genelge uyarınca yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Aliye Timisi Ersever (CHP), 28 Temmuz 2023 tarihinde 7/2408 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 9 Kasım 2023).
Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Kadın istihdamının artırılması ve kadın-erkek fırsat eşitliğinin sağlanması konulu 27591 sayılı Genelge uyarınca yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2408, 28 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2408-kadin-istihdaminin-artirilmasi-ve-kadin-erkek-firsat-esitliginin-saglanmasi-konulu-27591-s (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7217ead8-614d-4c16-9e3c-0189aab83fa3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 98 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Ali İSİ ERSEVER Ankara Milletvekili
Kadınların istihdama katılım oranları ülkelerin sosyoekonomik gelişmişlik düzeyini belirleyen unsurlar arasında sayılmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (19 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kadın istihdamının artırılması ve fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla 25 Mayıs 2010 tarihli Resmi Gazetede bir genelge yayınlanmıştır. Genelgede; kadınların sosyoekonomik konumlarının güçlendirilmesi, toplumsal yaşamda kadın erkek eşitliğinin sağlanması, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve sosyal kalkınma amaçlarına ulaşılabilmesi için kadın istihdamının artırılması, eşit işe eşit ücret imkânının sağlanması gerektiği ifade edilmiştir.
Genelgede yer alan bazı başlıklar şu şekildedir.
"Öncelikle kamuda kadın istihdamına ilişkin fırsat eşitliğini ve bu konuda çıkarılan kanun, yönetmelik ve diğer düzenlemelerin uygulanmasını izlemek üzere tüm Bakanlıklarda müsteşar yardımcısı seviyesinde bir görevlendirme yapılacak, ayrıca bir birime "Kadın-Erkek Fırsat Eşitliği "ne ilişkin görev verilecektir.
Gerek kamu gerekse özel sektör iş yerlerine yönelik yapılan her türlü denetimde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5 inci maddesinde ifade edilen cinsiyet eşitliğine ilişkin hükümlere uyulup uyulmadığı hususlarına denetim raporunda yer verilecektir.
Kamu kurum ve kuruluşları ve yerel yönetimler hazırlayacakları stratejik plan, performans programları ve faaliyet raporlarına kadın-erkek eşitliği yaklaşımını. dahil edecekler, bu metinlerde istatistiksel veriler ile bilimsel araştırmalar ve bunlar için kullanılacak ödeneklere yer verilecektir.
Kamu kurumlarınca mevzuat taslakları hazırlanırken, fırsat eşitliği etki değerlendirmesi yapılarak taslakların ekinde sunulacaktır. *
Kamu kurum ve kuruluşlarında işe giriş sınavları ve hizmet içi eğitim programlarına katılım, görevde ve unvanda yükselme (terfi), üst yönetim kademelerinde görev alma hususlarında cinsiyete dayalı ayrımcılık yapılmayacak, kadın-erkek fırsat eşitliği ilkesi gözetilecektir.
Tüm kamu kurum ve kuruluşları, hizmet içi eğitim programlarında "kadın-erkek firsat eşitliği" konusuna yer vereceklerdir. ,
Çalışma yaşamına ilişkin istatistikler cinsiyet temelinde toplanacaktır. Ayrıca ev eksenli çalışan kadınlara ilişkin düzenli ve sistemli istatistikler toplanacak, araştırmalar yapılacaktır."
Kadınların istihdama katılım düzeyi ülkelerin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişmişliği ile doğru orantılıdır. Sosyal ve ekonomik gelişmişliği daha düşük olduğu ülkelerde kadınların istihdama katılımı azalırken, sosyal ve ekonomik olarak gelişmiş ülkelerde bu oran artmaktadır.
OECD'ye üye ülkelerde kadınların istihdama katılım ortalaması yüzde 45,40'tır. Bu oran kamu sektöründe ise yüzde 57,8'dir. Gelişmiş ülkelerde kadınların kamudaki istihdam oranı, toplam istihdama katılım oranlarında daha yüksek olduğu görülmektedir. Fransa, Macaristan ve Portekiz'de toplam istihdam içinde kadın istihdam oranı yüzde 40 iken kamuda kadın istihdam oranı yüzde 60'ların üzerindedir. Ülkemizde ise kadınların hem toplam istihdam içindeki payı hem de kamu istihdamında kadınların oranı oldukça düşüktür. Türkiye'de kadınların toplam istihdam içindeki oranı yüzde 26,6 iken kamu istihdamında kadın oranı yüzde 25'ler düzeyindedir. Ülkemizin her alanda gelişmişlik düzeyinin artırılması için bu oranın artırılması gerektiği ortadadır.
Bu bağlamda;
2010, 2015, 2020 ve 2023 itibariyle Bakanlığınız ile bağlı ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlarda çalışan sayısı nedir? İlgili personelin cinsiyet ve eğitim durumlarına göre dağılımları nedir?
Şube müdürü, daire başkanı, genel müdür vb. yönetici unvanlarında görev yapan personel sayısı nedir? Unvanları ayrı ayrı belirtilmek üzere yönetici kadrolarının cinsiyete göre dağılımları nedir?
Bakanlığınızda kaç bakan yardımcısı görev yapmaktadır? Bunlardan kaçı kadındır?
25 Mayıs 2010 tarih ve 27591 Sayılı Genelgede "Öncelikle kamuda kadın istihdamına ilişkin fırsat eşitliğini ve bu konuda çıkarılan kanun, yönetmelik ve diğer düzenlemelerin uygulanmasını izlemek üzere tüm Bakanlıklarda müsteşar yardımcısı seviyesinde bir görevlendirme yapılacak, ayrıca bir birime "Kadın-Erkek Fırsat Eşitliği"ne ilişkin görev verilecektir." denilmektedir. Genelge kapsamında 2010 yılından bugüne kadar yıllar itibariyle hangi iş ve işlemler yapılmıştır.
25 Mayıs 2010 tarih ve 27591 Sayılı Genelgede "Gerek kamu gerekse özel sektör iş yerlerine yönelik yapılan her türlü denetimde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5 inci maddesinde ifade edilen cinsiyet eşitliğine ilişkin hükümlere uyulup uyulmadığı hususlarına denetim raporunda yer verilecektir." denilmektedir. Genelge kapsamında 2010 yılından bugüne kadar yıllar itibariyle hangi iş ve işlemler yapılmıştır.
25 Mayıs 2010 tarih ve 27591 Sayılı Genelgede "Kamu kurum ve kuruluşları ve yerel yönetimler hazırlayacakları stratejik plan, performans programları ve faaliyet raporlarına kadın-erkek eşitliği yaklaşımını dahil edecekler, bu metinlerde istatistiksel veriler ile bilimsel araştırmalar ve bunlar için kullanılacak ödeneklere yer verilecektir." denilmektedir. Genelge kapsamında 2010 yılından bugüne kadar yıllar itibariyle hangi iş ve işlemler yapılmıştır.
25 Mayıs 2010 tarih ve 27591 Sayılı Genelgede "Çalışma yaşamına ilişkin istatistikler cinsiyet temelinde toplanacaktır. Ayrıca ev eksenli çalışan kadınlara ilişkin düzenli ve sistemli istatistikler toplanacak, araştırmalar yapılacaktır." denilmektedir. Genelge kapsamında 2010 yılından bugüne kadar yıllar itibariyle hangi iş ve işlemler yapılmıştır.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Ankara Milletvekili Sayın Aliye TİMİSİ ERSEVER. tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/2408 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/2408 Cevap Metni (3 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 Tez v
Ankara Milletvekili Sayın Aliye TİMİSİ ERSEVER'"e Ait 7/2408 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personel sayılarına ait bilgiler web sayfamızda yayımlanan Bakanlık Faaliyet Raporlarında yer almaktadır.
Bakanlığımız merkez teşkilatı yönetici kadrosunda 102 kadın, 172 erkek olmak üzere toplam 274, taşra teşkilatında ise 901 kadın, 1.758 erkek olmak üzere toplam 2.659 personel görev yapmaktadır.
Bakanlığımızda görev yapan üst düzey yöneticilerine ait veriler web sayfamızda yer almaktadır.
Anayasa'nın 10 uncu maddesinde 2004 ve 2010 yıllarında yapılan değişiklikler ile yetki ve karar alma mekanizmalarında kadın erkek eşitliğinin sağlanması da dahil pozitif ayrımcılık uygulamalarının önü açılmıştır. Ayrıca Anayasa'nın 90 ıncı maddesi çerçevesinde CEDAW Sözleşmesi hükümlerinin ulusal mevzuatın üstünde yer alması yetki ve karar alma mekanizmalarında kadınların eşit katılımının sağlanması açısından önemli bir yasal çerçeve ortaya koymaktadır.
Anayasa; 67, 68 ve 70 inci maddelerinde yerel ve milletvekili seçimlerinde "seçme ve seçilme", "siyasi parti kurma", "usulüne göre partilere girme ve partilerden ayrılma", "halkoylamasına katılma", "kamu hizmetlerine girme" haklarını; 25, 26, 28, 29, 33 ve 34 üncü maddelerinde "düşünce ve kanaat hürriyeti", "düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti", "basın hürriyeti", "toplantı hak ve hürriyetleri"ni tüm vatandaşlara tanımıştır.
68 inci maddesinde yer alan, siyasal partilerin kadın kolu kuramayacaklarına ilişkin yasak, 23.7.1995 tarihli ve 4121 sayılı yasa ile kaldırılmış; böylece siyasal partilere, kadınlar için ek bir katılma alanı açma fırsatı verilmiştir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 83 üncü maddesinde "siyasal partilerin, herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu prensibine aykırı amaç güdemeyeceği" bildirilerek, cinsiyet ayrımcılığına yönelik parti çalışmaları engellenmiştir.
Öte yandan 12. Kalkınma Planı'nda, ailede merkezi role sahip kadınların hak ettiği üstün kıymeti görmelerini sağlamak ve kalkınmamıza ivme kazandırılması için kadınların başta eğitim ve istihdam olmak üzere hayatın tüm alanlarındaki fırsat ve imkânlardan eşit biçimde yararlanmalarını ve her tür şiddet ve ayrımcılıktan uzak şekilde yaşamalarını sağlamak, her alanda ve düzeyde temsil ve katılımını artırmak temel amaç olarak belirlenmiştir.
Bu kapsamda Plan dönemine ilişkin "Politika ve Tedbirler" başlığında kadın erkek fırsat eşitliğinin sağlanması ve kadınların güçlenmesi önceliğinin tüm plan, program, politika geliştirme ve uygulama süreçlerinde yer almasının teşvik edileceği, kurumlarca toplanan verilerin cinsiyet, yaş, göçmenlik statüsü, engellilik, coğrafi konum gibi nitelikler bazında üretilmesinin sağlanacağı ve buna dayalı analizlerin gerçekleştirileceği, kadın erkek firsat eşitliğine duyarlı bütçeleme çalışmalarının yaygınlaştırılarak bütçeleme süreçlerine entegre edileceği, spor alanında kadınların temsilinin artırılmasına yönelik politikalara dayanak teşkil edecek göstergelerin üretilmesinin sağlanacağı, kadınların eğitim, istihdam ve karar alma mekanizmalarına katılımı ile temsillerinin artırılması için kota ve ilave destekler gibi "geçici özel önlemler"in tanımlanarak uygulanacağı ifade edilmiştir.
Türkiye Cumhuriyetinde, kadınlar, dünyadaki pek çok ülkeden önce, 1930 yılında yerel seçimlerde, 1934 yılında da milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını elde etmişlerdir.
2002 Genel Seçimlerinde Parlamentodaki kadın milletvekili sayısı 24, kadın temsil oranı 4,4 iken; 2007'de bu sayı 50'ye, temsil oranı ise 9,1?e yükselmiştir. 12 Haziran 2011 Genel Seçimlerinde Parlamentodaki kadın milletvekili sayısı 79'a yükselmiştir. Bu sayı oransal olarak 9014,4'e tekabül etmektedir.
7 Haziran 2015 Genel Seçimlerinde ise kadın milletvekili sayısı 98, temsil oranı "517,82 olarak gerçekleşmiştir. 1 Kasım 2015 Genel Seçimlerinde ise kadın milletvekili sayısı 81, Parlamento"daki kadın temsil oranı "614,73"tür. 24 Haziran 2018 Genel Seçimlerinde parlamentodaki kadın milletvekili sayısı 104, temsil oranı 417,45 olarak gerçekleşmiştir.
Son olarak; 14 Mayıs 2023 Genel Seçimlerinde parlamentodaki kadın milletvekili sayısı 119, temsil oranı "019,83 olarak gerçekleşmiştir. Kabinede 1 kadın Bakan (905,88) görev yapmaktadır. Ayrıca Bakanlıklarda görev yapan 68 Bakan Yardımcısından 4'ü (905,88) kadındır.
31 Mart 2019 yerel seçim sonuçlarına göre 30 büyükşehir belediye başkanından 3'ü, toplam 1.389 belediye başkanından 42'si kadındır.
Toplam 20.745 belediye meclis üyesinden 2.283'ü (011,1), 1.272 il genel meclisi üyesinden 48'i (903,77) kadındır (YSK. 2019). Ayrıca31 Mart 2019 yerel seçim sonuçlarına göre Türkiye genelinde 1.086 kadın muhtar seçilmiştir.
Uzmanlık gerektiren mesleklerde kadın oranları oldukça yüksek düzeydedir. Üniversitelerde kadın öğretim görevlileri oranı 965 1,36'dir.
Bu kapsamda, profesörler içerisinde kadın oranı 9034,12, doçentler içerisinde kadın oranı 641,06, Dr. öğretim üyeleri içerisinde kadın oranı 9046,7, araştırma görevlileri içerisinde kadın oranı 9653,24"dür (YÖK, Temmuz 2023).
Ayrıca 208 üniversitenin 19*unda (969,31) kadın rektör görev yapmakta olup kadın rektör yardımcısı oranı 017,19, kadın dekan oranı 921,6, kadın dekan yardımcısı oranı ise 34,9 "dur (YÖK, Temmuz 2023).
Türkiye genelinde, mühendis ve mimarların 9623,9'u kadındır (Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, Temmuz 2023). Barolara kayıtlı 179.396 avukatın 85.339'u (447,57), 83 baro başkanının 13'ü (9015,66) (Türkiye Barolar Birliği, Temmuz 2023), 188.850 banka çalışanının 95.776'sı (950,7) kadındır (Türkiye Bankalar Birliği, Temmuz, 2023).
Emniyet müdürlerinin 06,72'si (234), emniyet amirlerinin 9010,02'si (2.052), polis memurlarının *49,25'i (24.957), çarşı ve mahalle bekçilerinin 960,211 (67) (Emniyet Genel Müdürlüğü, Temmuz 2023), Jandarmaların 205,96'sı (Jandarma Genel Komutanlığı, Temmuz 2023), kuvvet komutanlıklarında (kara, deniz, hava) görev yapan subayların *03,3'ü, astsubayların 900,11, Milli Savunma Bakanlığı"nda görev yapan üst ve orta düzey (genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, müdür, müdür yardımcısı) yöneticilerin "032,3'ü kadındır (MSB, Temmuz 2023).
Diyanet İşleri Başkanlığı'nda görev yapan personelin 9620,06's1 (27.685) (Diyanet İşleri Başkanlığı, Temmuz 2023) kadındır.
Sağlık Bakanlığı'nın Temmuz 2023 verilerine göre hekimlerin 9045,6'sı, başhekimlerin "415,9u, toplam sağlık çalışanlarının ise "064,8'i kadındır. Öte yandan Gençlik ve Spor Bakanlığı'na kayıtlı toplam 14.422.127 lisanslı sporcunun 5.982.437"si kadındır (4441.48) (Gençlik ve Spor Bakanlığı, Temmuz 2023).
Bürokrasinin önemli alanlarından biri olan diplomatik görevlerde Türk Dışişlerinde görev yapan 298 Büyükelçiden 80'i, (9627) 71 Başkonsolostan 14'ü, (9620) merkezde görev yapan 32 Genel Müdürden 14'ü, (9044) 59 Genel Müdür Yardımcısından 17?si (9529) kadındır (DİB, Temmuz 2023). İçişleri Bakanlığında görev yapan 1994 mülki idare amirinden 1359i (966,77) kadındır. 135 kadın mülki amir içerisinde; 3 kadın vali (Afyonkarahisar, Bartın, Yalova), I merkez valisi, 17 vali yardımcısı, 6 Hukuk Müşaviri, 26 Kaymakam ve 76 Kaymakam adayı, 1 Genel Müdür Yardımcısı, | Daire Başkanı, 2 Mülkiye Müfettişi, 2 Mülkiye Başmüfettişi bulunmaktadır (İçişleri Bakanlığı, Temmuz 2023).
HSK Temmuz 2023 verilerine göre; adli ve idari yargıda görev yapan toplam 13.403 hakimden 7.137"'si (9646,34) ve 7.402 savcıdan 1.226's1 (9016,56) kadındır. Kadınların yüksek yargı organlarındaki durumlarına bakıldığında Yargıtay"da görev yapan 1.009 hakim ve savcıdan 583'ü (9057,77), Bölge Adliye Mahkemeleri?nde görev yapan 2.558 hakim ve savcıdan 842'si (032,91), Danıştay'da görev yapan 477 hakim ve savcıdan 239'u (4650,10), Bölge İdare Mahkemeleri'nde görev yapan 443 hakimden 14091 (931,60), HSKda görev yapan 263 tetkik hakimi ve kurul müfettişinden 22'si (968,36) kadındır. Bununla birlikte Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında görevli 331 hakim ve savcıdan ise 66'sı (019,93) kadındır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan