Tekirdağ ve Çorlu'da faaliyet gösteren bazı tekstil fabrikalarının çevreye ve insan sağlığına olumsuz etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Tekirdağ'da vatandaşlarımızın nefes almasını zorlaştıran, boğaz yakan kimyasal yanık kokusu şeklinde kendini gösteren ve hayat kalitesini düşüren Çorlu ve Ergene'de yaşanan ağır koku sorununun acilen giderilmesi gerekmektedir.

Tekstil tesislerinin "ön terbiye, fiksaj, termofiksaj, boyama ve yıkama işlemleri "sırasında açığa çıkan kimyasal maddelerin gaz ve atık su deşarjı yoluyla çevreye yayılması, meteorolojik koşulların etkisi ile şehre taşınması, nem desteği ve hava sirkülasyonları ile güçlenmesinden kaynaklandığı düşünülen koku sorunu mutlaka çözülmelidir. Sorunun tespitine yardımcı olmak üzere "Hava Kirliliği ve Meteorolojik Veri İstasyonlarının" kurulması elzemdir.

Hem hava kirliliği hem de koku sorununun çözülmesi için endüstriyel denetleme mekanizmalarının kapsamlı ve detaylı hale getirilmesi, cezai ve caydırıcı yaptırımların arttırılması, ceza miktarlarının güncellenmesi ve endüstriyel atık numunelerinin kapsamlı olarak analiz edilmesi için yeni laboratuvarların kurulması sağlanmalıdır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tekirdağ İl Müdürlüğü, AFAD, Jandarma ve Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi TESKİ personelinin yapmış olduğu kapsamlı araştırma sonucunda, kokuya neden olan iki fabrika tespit edilmiştir. Birinin fabrika bacasındaki filtrenin sorunlu olduğu, diğerinin de Velimeşe'deki kimyasal atıklarını Sinandede Deresi'ne bıraktığı saptanmıştır.

Bu bağlamda;

1. Alınan numuneler ve ısrarlı takip sonucu kokuya sebep olan fabrikalar için hangi cezai müeyyideler uygulanmıştır?

2. Bu fabrikaların atıklarını derelere boşaltmaması ve arıtma filtrelerini düzeltmesi konusunda ne gibi işlemler yapacaksınız?

3. Sorunun tespitine yardımcı olmak üzere "Hava Kirliliği ve Meteorolojik Veri İstasyonlarının" kurulması sağlanacak mıdır?

4. Hem hava kirliliği hem de koku sorununun çözülmesi için endüstriyel denetleme mekanizmalarının kapsamlı ve detaylı hale getirilmesi, cezai ve caydırıcı yaptırımların arttırılması, ceza miktarlarının güncellenmesi hususlarında çalışmalar yapacak mısınız? Yasal mevzuatları güncelleyecek misiniz?

5. Endüstriyel atık numunelerinin kapsamlı olarak analiz edilmesi için yeni laboratuvarların kurulması sağlanacak mıdır?

CEVAP

22.02.2025 tarihinde saat 20:00 sularında İlimiz, Çorlu İlçesinde yoğun bir koku olduğuna dair Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüze ihbar gelmesine müteakip koku ihbarının geldiği bölgede inceleme ve araştırmalar yapılmıştır. İl Müdürlüğümüz teknik personeli tarafından yapılan denetimler neticesinde; Çorlu İlçesinde faaliyet gösteren 1 adet işletmede emisyon ölçümü gerçekleştirilmiş olup, Ergene İlçesinde faaliyet gösteren 2 adet işletmeden ise atıksu numuneleri alınmıştır. Yapılan denetime ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır.

İlimiz, Çorlu İlçesinde bulunan ve Çorlu | OSB'de faaliyet gösteren "Sadırlar Alliance Tekstil A.Ş.- Çorlu Şubesi" unvanlı işletmeye ait bacalardan yoğun duman çıktığının görülmesi üzerine İl Müdürlüğümüz gözetiminde akredite laboratuvar tarafından işletmede faaliyette olan RAM Makinasına ait 2 adet bacada Toplam Organik Karbon (TOC) ölçümü gerçekleştirilmiş olup, ölçüm sonucunun "Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği" ve "Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Uygulamaları Genelgesi"nde belirlenen sınır değeri aştığı tespit edilmiştir. Buna müteakip; işletmeye 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20.maddesi (b) bendi ve 23.maddesi gereğince 1.337.354,00

TL idari para cezası uygulanmıştır.

İlimiz, Ergene İlçesinde Velimeşe Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde faaliyet gösteren "İpek Tül ve Konfeksiyon San. A.Ş." unvanlı işletmenin faaliyeti sonucu oluşan atıksuların arıtma işlemine tabi tutulmadan doğrudan dereye verildiği tespit edilmiş olup, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında dereye deşarj noktasından Müdürlüğümüz gözetiminde akredite laboratuvar tarafından denetim amaçlı atıksu numunesi alınmış olup, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine göre işletmenin tabi olduğu sektör tablosunda belirtilen sınır değerleri sağlamaması üzerine atıksuların arıtma işlemine tabi tutulmadan mevzuata aykırı şekilde alıcı ortama verilmesinden dolayı işletmeye 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20.maddesi (f) bendi gereğince 1.671.844,00 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Ayrıca Çorlu Mühendislik Fakültesi önünden geçen derede rastlanılan kimyasal kokuya İlimiz, Ergene İlçesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren "Denizgrup Kimya Plastik ve Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti." unvanlı işletmenin önünden geçen derede rastlanılması üzerine işletmede denetim gerçekleştirilmiştir. Yapılan denetimde; işletmeye ait atıksu arıtma tesisinin denetim anında faaliyette olmadığı, atıksu arıtma tesisinin çıkışında deşarj olmadığı ancak deşarj noktasının altında bulunan kuyuda atıksu birikintisinin olduğu ayrıca atıksuyun derede rastlanılan kokuyla benzer nitelikte olduğu ve söz konusu hattın deşarj noktasından bağımsız bypass hattı olduğu tespit edilmiş olup, bypass hattında bulunan ve dereye verilen atıksudan Müdürlüğümüz gözetiminde akredite laboratuvar tarafından Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında atıksu numunesi alınmıştır.

Öncelikle söz konusu işletmenin faaliyetinden kaynaklanan atıksuların arıtma tesisine verilmeden ayrı bir bypass hattı ile alıcı ortama (dereye) verilmesinden dolayı 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 15.maddesi gereğince 26.02.2025 tarihinde işletmenin faaliyeti geçici olarak durdurulmuştur. İşletmeden alınan atıksu numunesine ait analiz sonucunun Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde belirlenen sınır değerleri aştığı tespit edildiğinden dolayı 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20.maddesi (f) bendi gereğince işletmeye 1.671.844,00 TL idari para cezası uygulanmıştır. Ayrıca işletmeye çevreyi kirletmek suçundan Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur.

Sadırlar Alliance Tekstil A.Ş.-Çorlu Şubesi unvanlı işletmeye emisyon değerlerinin sınır değerlerini sağlaması ve gerekli teknik düzenlemelerin yapılması için Çevre Denetim Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 2.fıkrası (a) bendi gereğince 30 (Otuz) gün süre verilmiştir.

Denizgrup Kimya Plastik ve Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işletmenin ise gerekli tedbirleri alıncaya kadar faaliyetine son verilmiştir.

İpek Tül ve Konfeksiyon San. A.Ş. unvanlı işletmeye uygulanan idari yaptırım kararı kapsamında bypass hattının kaldırılması idari tedbir olarak talep edilmiş olup, işletme tarafından söz konusu bypass hattı kaldırılmıştır.

Bakanlığımızca; Ülkemizde Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı çalışmaları 2004 yılında 35 adet hava kalitesi izleme istasyonu ile başlamış olup, şu an itibariyle 382 adet hava kalitesi izleme istasyonu ile tüm illerimizde anlık olarak ölçülüp saatlik ortalamalar şeklinde 7/24 esasıyla www.havaizleme,gov.tr web adresi ile Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Mobil Uygulaması üzerinden vatandaşlarımızın bilgisine sunulmaktadır.

Tekirdağ ilinde dış ortam hava kalitesini kontrol etmek amacıyla ise, 5 (beş) adet Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu bulunmaktadır. Bunlardan 2 tanesi Süleymanpaşa İlçesinde, 2 tanesi Çorlu İlçesinde, 1 tanesi de Kapaklı ilçesinde bulunmaktadır. Çorlu İlçesinde bulunan istasyonlardan birisi endüstriyel hava kirliliğini, diğeri kentsel hava kirliliğini ölçmek için kurulmuştur. Ayrıca son yıllarda özellikle yaz aylarında Çorlu İlçesinde muhtelif noktalarda mobil hava kalitesi ölçüm istasyonu kurulmaktadır.