Algoritma değişikliği nedeniyle görünürlükleri azalan haber sitelerine ilişkin
Kaynak göster
Türkan Elçi (CHP), 18 Mart 2025 tarihinde 7/25819 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 5 Mayıs 2025).
Türkan Elçi (CHP, İstanbul). “Algoritma değişikliği nedeniyle görünürlükleri azalan haber sitelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25819, 18 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25819-algoritma-degisikligi-nedeniyle-gorunurlukleri-azalan-haber-sitelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0d06a614-be12-4ffd-bc82-0195ae82cb41
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 98. maddeleri gereğince ön görülen yasal süre içerisinde yazılı olarak cevaplanması konusunda gereğini saygılarımla arz ederim. i büyük ölçüde çevrimiçi kaynaklar üzerinden sağlanmaktadır. Ancak küresel teknoloji şirketlerinin aldığı
Dijital medya platformlarının öneminin artmasıyla, yurttaşların bilgiye eriş kararlar, haber ekosistemini doğrudan etkilemektedir. Özellikle Google'ın arama motoru algoritmalarında yaptığı değişiklikler, büyük sermaye gruplarına bağlı medya kuruluşlarına avantaj sağlarken, bağımsız ve küçük ölçekli medya organlarının görünürlüğünü ciddi şekilde azaltmaktadır. Son dönemde, Google'ın "Keşfet" ve "Haberler" araçları üzerinden bağımsız medya sitelerine yönlendirilen okur trafiğinin 9698 oranında azalması, bu etkinin en somut örneğidir. Bu durum bağımsız medya kuruluşlarının düşük trafik görmesi ve azalan gelirleriyle sonuçlanırken büyük sermaye gruplarına bağlı medya kuruluşlarının yüksek trafik görmesi ve artan gelirleriyle sonuçlanmakta ve medyada tekelleşme riskini doğurmaktadır. Okuyucu trafiğindeki düşüş, bağımsız medya kuruluşlarının Basın İlan Kurumu'nun reklam verilebilirlik kriterlerini karşılayamamasına yol açmakta ve mali baskıyı derinleştirmektir.
Ekim 2024'te başlayan ve yaklaşık bir ay süren ilk ambargonun ardından, Ocak 2025 sonundan itibaren benzer bir durum yeniden yaşanmış, bağımsız medya kuruluşlarının görünürlüğü neredeyse tamamen ortadan kaldırılmıştır. Google'ın denetime tabi olmayan ve kendi ihtiyaçları doğrultusunda yaptığı trafik akışı değişiklikleri, medya kurumlarının görünürlüğünü etkilemekle kalmayıp, kamuoyunun habere erişimini de zorlaştırmaktadır. Türkiye'de son olarak Gazete Duvar, Google'ın algoritma değişikliklerinden kaynaklanan trafik kaybı ve gelir azalması nedeniyle yayın hayatına son vermek zorunda kaldığını açıklamıştır. Benzer şekilde, birçok bağımsız medya kuruluşu da ekonomik sürdürülebilirlik açısından büyük risklerle karşı karşıyadır. Dijital reklam gelirlerinin büyük çoğunluğu Google ve Meta gibi teknoloji devleri tarafından kontrol edilmekte, algoritmaların şeffaf olmaması sebebiyle küçük ve bağımsız medya kuruluşları rekabet edemez hale gelmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Buna ek olarak, bağımsız medya kuruluşlarının Google Türkiye temsilciliğine yaptığı başvurulara herhangi bir açıklama yapılmaması ve muhatap bulunamaması, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerinin ihlal edildiğini göstermektedir.
Bu bağlamda;
I. Google'ın son algoritma değişiklikleri sonucunda, bağımsız medya kuruluşlarının trafik kaybı ve reklam gelirlerindeki azalma konusunda hükümetiniz tarafından yapılan bir araştırma veya değerlendirme bulunmakta mıdır?
SORULAR
Bağımsız medya kuruluşlarının, Basın İlan Kurumu'nun reklam verilebilirlik kriterlerini karşılayamamasına neden olan trafik kaybı konusunda hükümetinizin herhangi bir düzenleme veya destek mekanizması oluşturma planı var mıdır?
Dijital medya platformlarının haber akışında belirleyici bir güç haline gelmesi göz önüne alındığında, medya çeşitliliğini korumak ve bağımsız haber kaynaklarının sürdürülebilirliğini sağlamak için hükümetinizin Google gibi şirketlerle yürüttüğü bir müzakere süreci var mıdır? Varsa ne aşamadadır?
Google Türkiye temsilciliğinin bağımsız medya kuruluşlarının başvurularına yanıt vermemesi, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Hükümetiniz, Google ve benzeri küresel teknoloji şirketlerinin Türkiye"deki medya ekosistemi üzerindeki etkilerini düzenlemek ve hesap verilebilirlik mekanizmaları oluşturmak adına herhangi bir yasal düzenleme planlamakta mıdır?
Google'ın Türkiye'de faaliyet gösteren bağımsız medya kuruluşlarına yönelik trafik akışını sınırlandırması ve bu kuruluşların muhatap bulamaması konusunda hükümetiniz, şirketin Türkiye temsilciliği ile bir görüşme gerçekleştirmiş midir? Bu konuda nasıl bir adım atılması planlanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Amerika merkezli bir şirket olan Google; içerik/yer sağlayıcı konumunda bir arama motoru olup, 04.05.2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ile bu kanun kapsamındaki mevzuatlara uymakla yükümlüdür.
İnternet yoluyla hizmet vermekte olan arama motoru ve içerik/yer sağlayıcı gibi dijital platformlar; çeşitli zamanlarda ticari amaçları doğrultusunda algoritmalarını değiştirebilmektedir. Örneğin; YouTube platformu, algoritmasında 2024 yılı içerisinde 3 kez değişikliğe gitmiştir. Bu çerçevede, Google arama motorunda da internet adresinde yer alan içeriklerin algoritmalar aracılığıyla değerlendirilmesi suretiyle listelenmesi hususunda değişiklikler gerçekleştirilmiştir.
Google yetkilileri tarafından; algoritma değişikliği nedeniyle herhangi bir internet adresinin hedef alınmadığı, herhangi bir internet adresini kayıracak veya ayrıştıracak yönde bir değişiklik yapılmadığı hususunda bilgi verilmiş olmakla birlikte konuya ilişkin Google yetkilileriyle görüşmeler devam etmektedir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan