PISA kapsamında yapılan sınava katılacak öğrencilerin seçimi ile ilgili iddialara ilişkin
Kaynak göster
Deniz Demir (CHP), 18 Mart 2025 tarihinde 7/26111 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 9 Mayıs 2025).
Deniz Demir (CHP, Ankara). “PISA kapsamında yapılan sınava katılacak öğrencilerin seçimi ile ilgili iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26111, 18 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26111-pisa-kapsaminda-yapilan-sinava-katilacak-ogrencilerin-secimi-ile-ilgili-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/85dcd05b-6e0a-44a5-827f-0195ae7b99ba
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 52 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 51 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Daye gi
Deniz Demir
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Cumhuriyet'ten Figen Atalay'ın haberine göre; normal şartlarda rastgele seçilmesi gereken Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Öğrenci Değerlendirme Programı'na (PISA) 2025'te katılacak öğrencilerin eleme yöntemi ile seçildiği, 15 yaş grubundaki öğrencilerin bilgi ve becerilerini değerlendiren bir test olan ve üç yılda bir yapılan PISA"ya katılacak okullardan bazılarının bahçelerini, "PISA 2025'te Türkiye'yi biz temsil edeceğiz" afişleriyle donattığı, bir okulun afişinde teste katılacak öğrencilerin fotoğraflarına da yer verildiği iddia edilmektedir.
Bu çerçevede;
Sultangazi Anadolu Lisesi internet sitesinde "Okulumuz Türkiye'nin 2025 PISA temsilcilerinden biri olarak seçildi" şeklinde duyuru yaptığı iddiaları doğru mudur? Sınava katılacak okullarda öğrencilerin fotoğraflarının afişlere bastırıldığı iddiaları doğru mudur?
Bu iddialar doğru ise bu belirleme yöntemi ve belirlenen okulları açıklamak etik mi ve PISA kurallarına uygun mudur?
Bu çocuklar rastgele mi yoksa başarılı çocuklar arasından mı seçilmişlerdir?
Seçilen bu çocuklarla PISA'ya yönelik özel bir motivasyon ve hazırlık çalışması yapılmakta mıdır? "
SORULAR
Bu yöntem ile PISA"da sıralama yükseltmeye çalışıldığı iddiaları doğru mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
7/257g9
b) 24/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1602858 sayılı yazınız. ©) 24/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1602995 sayılı yazınız, 7/20112612 GEL,
ç) 26/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1603709 sayılı yazınız. ?/2014- 25116 7 d)27/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1605457 sayılı yazınız. 7?/26113-26119
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/25293, Trabzon Milletvekili Sibel SUİÇMEZ"in 7/25700, İstanbul Milletvekili Zeynel EMRE'nin 7/25787, İstanbul Milletvekili Doğan BEKİN"in 7125790, Aydın Milletvekili Evrim KARAKOZ'un 7/25933, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/26111, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU"nun 7/261 12, 7/26114 ve 7/26119, Mersin Milletvekili Gülcan KIŞ'ın 7/261 15, İstanbul Milletvekili A. Sibel YANIKÖMEROĞLU'nun 7126116 ile Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN"in 7/26118, esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli'Eğitim Bakanı
21061) Ge 13?
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı my YUZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
PISA araştırması, 2000 yılından itibaren OECD tarafından katılımcı ülkelerde uygulanmaktadır. Türkiye bu araştırmaya 2003 yılından itibaren düzenli olarak katılmaktadır. PISA araştırmasının 2025 uygulaması yaklaşık 90 ülkede gerçekleştirilecektir. PISA"'da elde edilen sonuçların uluslararası düzeyde karşılaştırılabilir olmasını ve her ülkede PISA araşlırmasının aynı standartlarda yapılmasını sağlamak için OECD tarafından PISA Teknik Standartlar belirlenmiştir. PISA"ya katılan her ülke, bu standartlardaki gereksinimlerin her birini yerine getirmekle yükümlüdür.
PISA araştırmasına katılan okul ve öğrencilere bireysel olarak geri bildirim verilmemektedir. Bu doğrultuda seçkisiz olarak belirlenen okul ve öğrencilerin ülke temsiliyetini sağladıklarının farkında olması ve bu kapsamda toplanan verilerin sağlıklı ve nitelikli olması PISA sonuçlarının Türkiye ve katılımcı diğer ülkelerdeki eğitime yönelik doğru bilgiler verdiğinden emin olmak önemlidir. Bu tür uygulamalar, OECD tarafından belirlenen kurallara aykırı değildir. Katılımcı diğer ülkelerde de benzer bilgilendirme ve tanıtım örneklerine rastlanabilmektedir.
Türkiye, PISA"ya katılım için hangi okulların ve öğrencilerin seçileceği konusunda bir etkiye sahip değildir. Örneklem tasarımı katılımcı tüm ülkeler için aynıdır ve örneklem belirleme işlemi OECD adına uluslararası yüklenici tarafından bağımsız olarak yerine getirilmiştir. Ayrıca örnekleme seçilen okullarla irtibata geçilmesi ve test uygulamasını organize etmek için yeterli zamanın tanınması amacıyla Türkiye'de tıpkı diğer katılımcı ülkeler gibi OECD tarafından önceden haberdar edilmiştir.
PISA araştırması, 2015 döngüsünden itibaren bilgisayar Otabanlı olarak uygulanmaktadır. Bu yönüyle uygulama öncesinde okullarda birtakım teknik hazırlıkları zorunlu kılmaktadır. PISA araştırması, ülkelerin eğitim sistemlerine dair önemli bulgular sunan uluslararası bir değerlendirmedir. Bu nedenle uygulama sürecinin titizlikle yürütülmesi, elde edilen verilerin güvenilirliğini ve niteliğini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç kapsamında esas olarak teknik hazırlık ve farkındalık oluşturma amacıyla birtakım çalışmalar yürütülmektedir. Teknik hazırlıkların amacı, uygulama gününde sınavın belirlenen teknik standartlara uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktır. Farkındalık çalışmalarının amacı ise öğrencilerde PISA hakkında temel bir bilinç oluşturarak testin niteliği, süresi ve kapsamı konusunda bilgi vermektir. OECD tarafından yayımlanan dokümanlara göre PISA uygulamasında öğrenciler bilgisayar üzerinden 3 saatten fazla süreyle test ve anket sorularını yanıtlamaktadır. Test sonunda öğrencilere veya okullara bireysel bir geri bildirim verilmemektedir. Ayrıca öğrenciler farklı metin türleri ve görevlerle karşılaştıkları için sürecin dikkat, odaklanma ve sabır gerektirdiği açıktır. Öğrencilerin bu uzun ve yoğun test sürecine hazır ve istekli katılmaları, ülkelerin genel performanslarını doğrudan etkileyen faktörler arasındadır. Bu durum yalnızca Türkiye'ye özgü olmayıp PISA'ya katılan tüm ülkelerde benzer yaklaşımlar benimsenmektedir. OECD de bu doğrultuda öğrenciler ve okullar için tanıtıcı materyaller hazırlayarak katılımcı ülkelere iletmektedir.
PISA testlerinin yapısı, öğrencilerin yıllar içinde edindiği geniş kapsamlı becerilere odaklanır. Bu nedenle, kısa süreli ya da sınava özel hazırlıkların sonuçlara anlamlı bir etki yapması beklenmemektedir. Ülkemizde de bu tür bir hazırlık yapılmamaktadır. OECD, öğrencilerin testin biçimine ve yapısına aşinalık kazanmasını önermektedir. Ancak OECD'nin MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI ı aaa bu önerisi, öğrencilere sınavı ezberleterek başarıyı yapay biçimde artırmak anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla PISA"da sıralamayı yükseltmek amacıyla yapılan özel hazırlıklar olduğu ve bunun sistemli biçimde yürütüldüğü yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır. Uygulamanın doğası gereği testin güvenilirliği ve uluslararası karşılaştırılabilirliği bu tür müdahalelere karşı tüm katılımcı ülkeler için koruma altındadır.