Yap-işlet-devret modeliyle inşa edilen köprüler için yapılan ödemelere ilişkin

Ancak ne yazık ki, bu projelerin arkasında yatan ekonomik gerçekler, söz konusu "özgürlüğün" bedelini Milletin uzun yıllar boyunca ödeyeceğini gösteriyor.

Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle hayata geçirilen bu projelerde, Devlet şirketlere belirli miktarda araç veya yolcu geçiş garantisi verdi. Geçmeyen her araç ya da yolcunun parasını ise hazine, yani Millet ödüyor. Bu garantiler, döviz cinsinden belirlendiği için kur artışları da Devletin yükünü katlıyor. Üstelik söz konusu projeler için şirketlere verilen vergi muafiyetleri, arazi tahsisleri ve düşük faizli krediler de hesaba katıldığında, Devletin kasasından çıkan para korkutucu boyutlara ulaşıyor.

Rakamlarla konuşalım: Sadece 2023 yılında Avrasya Tüneli ve Osmangazi Köprüsü gibi projelere verilen geçiş garantileri karşılanamadığı için milyarlarca lira hazine tarafından şirketlere ödendi. Bu, eğitimden sağlığa, sosyal yardımlardan istihdama kadar birçok alanda harcanabilecek kamu kaynaklarının özel şirketlere aktarılması anlamına geliyor. Millet geçmediği köprünün, kullanmadığı tünelin parasını ödüyor.

Üstelik bu projeler, ulaşım ihtiyacını eşit şekilde karşılamıyor. Örneğin İstanbul'un doğu-batı aksında yapılan projeler, kuzey-güney ulaşım sorunlarına çözüm olmuyor. Anadolunun pek çok yoksul bölgesi bu yatırımlardan hiç nasibini almazken, kamu kaynakları yine büyük şehirlerdeki rant projelerine akıtılıyor.

Bu bağlamda;