2023-2024 yıllarında KDV tevkifat uygulaması kapsamında yapılan iadelere ilişkin
Kaynak göster
Aşkın Genç (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26539 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 16 Haziran 2025).
Aşkın Genç (CHP, Kayseri). “2023-2024 yıllarında KDV tevkifat uygulaması kapsamında yapılan iadelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26539, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26539-2023-2024-yillarinda-kdv-tevkifat-uygulamasi-kapsaminda-yapilan-iadelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8b7b5c45-b65a-42dc-89c7-01961e8d5a8f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 68 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak y nıtlanmasını arz ederim.
/- GENÇ ii Kayseri Milletvekili
Vergi politikaları, kamu gelirlerinin adil ve sürdürülebilir şekilde toplanması açısından merkezi öneme sahiptir. Özellikle Katma Değer Vergisi (KDV) sisteminde uygulanan tevkifat ve iade süreçleri, işletmeler için ciddi bir mali avantaj sağlarken kamu gelirlerinde dengesizlik yaratabilmektedir. Son yıllarda bu uygulamalar aracılığıyla yapılan iadelerin toplam bütçe açığı üzerindeki etkisi, kamuoyunda tartışma konusu olmuştur. Ayrıca bu iadelerden hangi sektörlerin ve firmaların ne düzeyde yararlandığı, vergi sisteminin adalet ilkesi açısından incelenmelidir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2023 ve 2024 yıllarında KDV tevkifat uygulaması kapsamında toplam kaç milyâr TL iade gerçekleştirilmiştir?
Bu iadelerin sektörel dağılımı nedir? En fazla iade alan ilk 10 sektör hangileridir?
KDV iadesi alan firmaların büyüklük ölçeklerine göre dağılımı nasıldır? Mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler bu sistemden ne oranda yararlanmaktadır?
Tevkifat uygulamasının bütçe açığı üzerindeki net etkisi nedir? Bu kaybın telafisi için hangi ek gelir önlemleri alınmaktadır?
İade süreçlerinde yaşanan usulsüzlükleri önlemek amacıyla hangi denetim mekanizmaları aktif olarak uygulanmaktadır?
Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Kayseri Milletvekili Sayın Aşkın GENÇ'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Maraz.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7126539 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Aşkın GENÇ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'na göre, mükelleflerin alışları nedeniyle ödedikleri katma değer vergisi (KDV) ilgili dönemde satışları dolayısıyla tahsil ettikleri KDV'den mahsup edilmekte ve aradaki fark tutar Hazineye intikal ettirilmektedir. Mezkur Kanuna göre, alışlar nedeniyle ödenen KDV'nin satışlar nedeniyle hesaplanan KDV'den yüksek olması durumunda aradaki fark tutar iade edilmemekte ve izleyen vergilendirme dönemlerinde telafi edilmek üzere sonraki dönemlere devredilmektedir. Ancak istisna tutulan ya da bir takım sosyal gerekçelerle vergi oranı indirilen ya da tevkifat uygulanan mal ve hizmetler dolayısıyla mükelleflerin yüklendikleri KDV'nin bulunması durumunda bu tutarlar 3065 sayılı Kanunda ve ilgili ikincil mevzuatta yer alan düzenlemeler çerçevesinde iade edilebilmektedir.
Bununla birlikte, iade hakkı doğuran işlemlerde, mükelleflerin iade-mahsup taleplerine ilişkin işlemler elektronik ortamda Katma Değer Vergisi İadesi Risk Analiz Sistemi (KDVİRA) aracılığıyla gerçekleştirilmekte olup, iade işlemlerinin bütün aşamaları takip, kontrol ve analiz edilmektedir. KDVİRA tarafından 2024 yılında toplam 1.433.090 kontrol raporu üretilmiş olup, yapılan analizler çerçevesinde rapora konu olan iade tutarlarında toplam 24 milyar TL tenzilat yapılmıştır. Ayrıca, KDVİRA aracılığıyla iade talep eden mükelleflerin alt mükellefleri hakkında da KDV beyanı açısından olumsuzluklar araştırılmakta ve yapılan tespitler doğrultusunda gerekli müeyyideler uygulanmaktadır.
Bakanlığımızca vergi güvenliğini sağlamak adına 3065 sayılı Kanunun verdiği yetki kullanılırken tevkifat oranları olası vergi kaybını engelleyecek hesaplamalara göre belirlenmekte olup, ortaya çıkan yeni durumlara göre tevkifat oranlarında düzenleme yapılabilmektedir. Bu bağlamda, gerek kayıt dışılığın olduğu sektörlere yönelik yapılan analizler gerekse de bazı sektörlerden gelen talepler üzerine uygulanan KDV tevkifatı, mükelleflerin uyum seviyeleri, sektör büyüklükleri ve özellikleri gibi kriterler baz alınarak kapsam ve oranlar açısından gözden geçirilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan