Kaçak olarak çalışan veya iş yeri işleten yabancılara yönelik denetimlere ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 10 Nisan 2025 tarihinde 7/26633 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 515 gün sonra, 7 Eylül 2026).
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Kaçak olarak çalışan veya iş yeri işleten yabancılara yönelik denetimlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26633, 10 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26633-kacak-olarak-calisan-veya-is-yeri-isleten-yabancilara-yonelik-denetimlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a0de36b2-80a4-4ebb-84bd-019624b7e167
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 515 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Yâın ÖZTÜRK.
Kaçak Çalışan ve İş Yeri İşleten Yabancı Kişiler: Bir Sosyoekonomik Sorun
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye"nin çalışma hayatında önemli bir sorun olarak karşımıza çıkan kaçak çalışan ve iş yeri işleten yabancı kişiler gerek ekonomik gerekse toplumsal açıdan ciddi tartışmalara yol açmaktadır. Özellikle büyükşehirlerde yoğunlaşan bu durum, kayıt dışı ekonomiyi büyütmekte ve vergi kaybına neden olmaktadır.
Kaçak Çalışma ve İşletme: Kayıt Dışı Ekonominin Büyümesi
Kayıt dışı olarak çalışan yabancı işçiler, iş gücü piyasasında haksız rekabete neden olmakta ve yerli işçilerin istihdam olanaklarını daraltmaktadır. Yasal düzenlemeler açıkça belirlemiş olsa da denetimlerin yetersizliği ve bazı işverenlerin maliyetleri düşürme arzusu, bu sorunun giderek büyümesine yol açmaktadır. Üstelik kayıt dışı çalışan yabancıların iş güvencesi bulunmadığından, iş kazalarında mağduriyetler artmakta ve sosyal güvenlik sistemine yük binmektedir. Kaçak İş Yeri İşleten Yabancılar: Vergi Kayıpları ve Haksız Rekabet
Kaçak olarak iş yeri işleten yabancı kişiler, yerli esnafın karşısında haksız .bir rekabet avantajı sağlamaktadır. Vergi mükellefi olmamaları nedeniyle devlete katkı sağlamazken, aynı zamanda sosyal güvenlik yükümlülüklerinden de kaçmaktadırlar. Bu durum hem yerli esnafin iş hacmini daraltmakta hem de vergi tabanını küçültmektedir.
• | 70653
Toplumsal Tepki ve Sosyal Dokuya Etkiler
Sosyal uyum politikalarına zarar veren bu durum, kendi Milletimiz ile yabancı topluluklar arasında gerilimi artırmakta ve toplumsal huzursuzluğa yol açmaktadır. Yabancıların yasal olmayan şekilde iş yapması ve çalışması, toplumun adalet duygusunu zedelemekte, özellikle ekonomik kriz dönemlerinde yerli halkın tepkisini çekmektedir.
Bu önemli soruna çözüm bulmak adına, yetkililerden aşağıdaki sorulara açıklık getirmelerini talep ediyoruz:
SORULAR
2025 yılı itibariyle Türkiye genelinde kaç yabancının kaçak olarak çalıştığı tespit edilmiştir? Bu kişilerin sektörel dağılımı nedir?
Kaçak olarak iş yeri işlettiği tespit edilen yabancı sayısı kaçtır? Bu işletmelerin yoğunlaştığı bölgeler ve sektörler nelerdir?
Kaçak çalışan ve iş yeri işleten yabancılara yönelik son 3 yılda kaç denetim yapılmış ve kaç ceza kesilmiştir?
Kaçak çalışma ve iş yeri işletme kaynaklı vergi kaybı tahmini ne kadardır?
Bu sorunun çözümü için hangi yeni denetim ve yasal düzenlemeler planlanmaktadır?
Bu sorulara verilecek yanıtlar, toplumsal şeffaflık ve kamuoyu bilgilendirme açısından büyük önem arz etmektedir. Türkiye'nin ekonomik yapısını korumak ve toplumsal adaleti sağlamak adına yetkililerin konuya dair daha etkin politikalar geliştirmeleri elzemdir.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 17.04.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1613406 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK tarafından yöneltilen 7/26633 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde çalışmak isteyen yabancılara ilişkin çalışma izin başvuruları 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve diğer ilgili mevzuat kapsamında Bakanlığımızca değerlendirilmekte ve istemi uygun bulunanlara çalışma izni verilmektedir. Anılan Kanunun; "Çalışma izninde yetki ve yükümlülük' başlıklı 6 ncı maddesinde, yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmalarının yasak olduğu, "Denetleme yetkisi' başlıklı 23 üncü maddesinin birinci fikrasında, bu Kanun kapsamındaki yabancıların ve işverenlerin bu Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerinin Bakanlığımız iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından denetleneceği, bu Kanun gereğince yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmaların, uygulamakla yükümlü olunan mevzuatın teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılacağı ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımların uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
6733 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin ikinci fikrasında, kamu idarelerinin denetim elemanları ile kolluk kuvvetlerinin, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların bu Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediklerini tespit etmeleri hâlinde, durumun Bakanlığa bildirileceği, üçüncü fikrasında, birinci fikraya göre yapılan denetimler ve ikinci fikraya göre yapılan bildirimler üzerine, gönderilen tutanaklara ve denetim raporlarına göre, bu Kanunda yer alan idari yaptırımların Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürünce uygulanacağı, sekizinci fıkrasında ise, çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancıların sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığı'na bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Çalışma hayatına ilişkin Başkanlığımızca yürütülen teftişler; geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Başkanlığımızın kaynakları dikkate alınmak suretiyle programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Bakanlığımızca yürütülen tüm teftişlerde işyerlerinde kayıt dışı istihdam olup olmadığı ile 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamındaki yabancıların yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri incelenmekte, mevzuata ayrılıkların tespit edilmesi halinde gerekli idari işlemlerin yerine getirilmesi istenilmektedir.
Bununla birlikte, sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortasından yararlanabilmek için kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirilmesi esastır. Bu kapsamda işverenler, çalıştırdıkları sigortalıları; bağımsız çalışanlar ise kendilerini, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda belirtilen süreler içinde SGK 'ye bildirmekle yükümlüdür. Bu kapsamda, kayıt dışı istihdamla mücadelede yıllık denetim programları doğrultusunda; Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programlarına uygun olarak risk analizi temelli ve sektörel bazlı yaygın tarama denetimleri yürütülmektedir. Bu denetimlerde, yabancı uyruklu işyeri sahipleri ve çalışanlar da öncelikli hedef gruplar arasında yer almaktadır.
Diğer taraftan, kayıt dışı istihdam iddialarına yönelik olarak SGK 'ye yapılan ihbar ve şikâyetler, vatandaşlık statüsüne bakılmaksızın değerlendirmeye tabi tutulmakta ve gerekli kesintisiz sürdürülmektedir. "
Çankaya / ANKARA TeL(312) 296 — 71 68