İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/27203 GEÇ CEVAPLANDI · 279 GÜN

Marmara 9 Nolu F Tipi Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin

Kaynak göster

Cengiz Çiçek (DEM Parti), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/27203 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 279 gün sonra, 13 Ocak 2026).

Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul). “Marmara 9 Nolu F Tipi Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27203, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27203-marmara-9-nolu-f-tipi-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9a75572-e268-4c2e-ac23-01961a7324c3

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 279 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili

Marmara 9 No'lu F Tipi'nde tutulan ağır hasta mahpus Soydan Akay'ın sağlık durumu ve maruz kaldığı hak ihlallerine ilişkin kamuoyuna yansıyan bilgiler, hasta mahpuslara yönelik sistematik hak ihlallerinin ve ihmallerin ulaştığı vahim boyutu bir kez daha ortaya koymaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

1993 yılında gözaltına alınarak yargılanan ve Devlet Güvenlik Mahkemesi kararıyla müebbet hapis cezasına çarptırılan Soydan Akay, 30 yılı aşkın süredir hapishanededir. 8 yıl önce sevk edildiği Marmara Hapishanesi'nde, ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü olmamasına ve ciddi . sağlık sorunları bulunmasına rağmen işkence ve tecrit yöntemi olarak tanımlanan ağır izolasyon rejimi kapsamında tek kişilik hücrede tutulmaya devam edilmektedir.

2018 yılında prostat kanseri teşhisi konan Akay, aynı zamanda eklem romatizması, Hepatit B ve kalp spazmı gibi birçok sağlık sorunu yaşamaktadır. Mart ayı içerisinde üçü acil vaka olmak üzere yedi kez cezaevi kampüsündeki hastaneye kaldırılmış; bu başvuruların dördü kardiyolojik ve enfeksiyonel nedenlerle, üçü ise doğrudan kalp krizi ve tansiyon şikayetleri ile olmuştur. 26 Mart ta yaşadığı ciddi bir kriz durumunda, cezaevi hastanesinde kendisine yalnızca yüksek lahsiyon teşhisi konmuş ve tekrar koğuşuna gönderilmiştir. Ancak ailesi tarafından temin edilen sağlık evrakları başka doktorlara gösterildiğinde, Akay'ın bu tarihte kalp krizi geçirdiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, yaşam hakkı ve sağlık hakkı açısından son derece vahimdir.

Hapishanelerde tıbbi müdahalenin yetersizliğinin ve ihmalkârlığın açık bir göstergesidir.

Öte yandan 30 yıllık cezası 11.08.2023 tarihinde dolmasına rağmen Soydan Akay'ın koşullu salıverilmesi, İdare ve Gözlem Kurulu tarafından 10 Şubat 2025 tarihinde dördüncü kez engellenmiştir. İdare ve Gözlem Kurulları bir yargı organı olmamalarına rağmen, mahpusların özgürlüğünü doğrudan etkileyen kararlar vererek yargı yetkisini fiilen kullanmakta ve mahkemelerin görev alanına müdahale etmektedir. Somut delillere dayanmayan, yalnızca kanaat ve soyut değerlendirmelerle verilen bu kararlar, kişi özgürlüğünü keyfi şekilde

Sirlamakta ve infaz hukukunu siyasal bir baskı aracına dönüştürmektedir.

Bu bağlamda;

Kgyga yaydi

Kanda Tay

Kar

İpiele İRİ manga

SORULAR

  1. Soydan Akay kalp krizi geçirmişken, hapishane hastanesinde neden yalnızca yüksek tansiyon tanısı konmuştur? Bu tıbbi çelişki nasıl ve neye dayanarak açıklanmaktadır?

  2. Soydan Akay'ın güncel sağlık durumu nedir? Tedavi süreci etkin biçimde yürütülmekte midir? Hastalıkları nedeniyle ceza infazının ertelenmesi yönünde Bakanlığınızın bir girişimi olacak mıdır?

  3. Soydan Akay niçin tek kişilik hücrede tutulmaktadır? Mahpus özelinde ağırlaşan ayrımcılığın sebebi nedir?

  4. Halihazırda hükümlü olan Soydan Akay hakkında verilen red karârları, İdare ve Gözlem Kurullarının mahkemelere ait yargılama yetkisini gasp ettiği anlamına gelmekte değil midir? Kurulların "örgüte üyelik" ya da "ilişki" gibi değerlendirmelerle hüküm tesis etmeleri hukuki midir?

  5. İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen tahliye erteleme kararlarının yargı yetkisini aşarak fiilen "ikinci bir hüküm" niteliği taşıdığı yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın tutumu nedir? Bu kurulların yapısının değiştirilmesine veya kaldırılmasına dönük bir yasal hazırlığınız var mıdır?

  6. İdare ve Gözlem Kurullarının keyfi, siyasi ve ayrımcı kararlarının önüne geçmek adına bir denetim, reform ya da kaldırma yönünde bir çalışmanız var mıdır? Bu kurulların AİHS ve Anayasa'ya aykırı uygulamalarıyla özgürlüğü ihlal edilen mahpuslar için herhangi bir adım atmayı planlıyor musunuz?

  7. Marmara Hapishanesi başta olmak üzere, hapishanelerdeki sağlık hizmetlerinin bağımsız, tarafsız ve uzmanlar tarafından denetlenmesi yönünde Bakanlığınızın bir çalışması olacak mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·

1621124 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27203 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ZEf40g e - /G1I9YCc - /1d14R3 - ebjreozik erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-700-2699/3820 Konu : Yazılı soru önergesi A2 /61. /2026

Sayın Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27203 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, başta 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun olmak üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mevzuat hükümleri, tüm ceza infaz kurumlarında, hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanmaktadır.

11- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;

A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı,

B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fıkrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği,

Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.

Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.

II A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden Amjj4-Ha - DBJGNEB - bS1YshG - Em6VM8- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü edilmektedir.

B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.

C) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir.

IV- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

B) 5275 sayılı Kanunun;

I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fikrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,

2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Am3j j *Ha - DB 6NEB - bSIYshG - EmövM8- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;

I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,

2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fikrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.

V- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından 12/05/2025 tarihinde koşullu salıverilmeden faydalanmak suretiyle tahliye edildiği,

B) Adı geçenin Kurumda barındırılmaktayken Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde Marmara Ceza İnfaz Kurumları Devlet Hastanesi, Silivri Devlet Hastanesi, Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ilgili polikliniklerine sevkinin sağlanarak muayene, tetkik ve tedavisinin Mevzuat Genel Müdürlüğü yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtıyaaçlığı, Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden AmJ js-Ha —- DBJ6NEB - bSIYshG - EM6VM8- ile erişebilirsin

Yılmaz TUNÇBakan

Metin otomatik okundu. 9 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir