Diyarbakır ilinde bir gazetecinin fiziki takibe alındığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96*ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

Gazeteci Dilan Kartal, 21 Mart 2024 tarihinde Amed'de düzenlenen Newroz etkinliğinde gözaltına alınmakla tehdit edilmiş, 16 Nisan 2024'te ise sivil giyimli kişilerce fiziki takibe alınmış ve önü kesilmiştir. Kartal, maruz kaldığı bu baskıları İnsan Hakları Derneği'ne (İHD) ve savcılığa taşıyarak suç duyurusunda bulunmuştur. Aynı gün İHD Amed Şubesi'nde Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG) ve Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) ile birlikte yapılan açıklamada, kolluk kuvvetlerinin gazetecilere yönelik artan baskılarına dikkat çekilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

İHD'nin 2024 yılı Kasım ayı raporuna göre, yalnızca yıl içinde en az 87 kişi ajanlaştırma dayatması ve benzeri uygulamalara maruz kalmıştır. Sendikacılar, öğrenciler, gazeteciler ve insan hakları savunucuları sistematik biçimde ifadeye zorlanmakta, takip edilmekte, taciz edilmekte ve kişisel alanları ihlal edilmektedir.

Bu uygulamalar Anayasa'nın 20. ve 22. maddelerinde güvence altına alınan özel hayatın gizliliği, haberleşme özgürlüğü ve kişi güvenliği ile doğrudan çelişmektedir. Ayrıca Avrupa İnsanı Hakları Sözleşmesi'nin 8. ve 10. maddeleri uyarınca da ifade ve basın özgürlüğünün ihlali niteliğindedir.

Dilan Kartal'a yönelik baskı, yalnızca bireysel bir hak ihlali değil, aynı zamanda kadın gazetecilere ve Kürt basınına yönelik sistematik bir sindirme politikasının parçası olarak görülmektedir. Bu tür uygulamaların soruşturulması, demokratik hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Gazeteci Dilan Kartal'ın fiziki takibe alınması ve önünün kesilmesi olayına ilişkin Bakanlığınıza ulaşmış herhangi bir ihbar, soruşturma ya da inceleme başlatılmış mıdır?

2. Kartal'ın beyanları doğrultusunda olaya karıştığı iddia edilen sivil polislerin kimlikleri tespit edilmiş midir? Haklarında herhangi bir idari işlem başlatılmış mıdır?

3. . 2023 ve 2024 yıllarında gazetecilere, özellikle de kadın gazetecilere yönelik ajanlaştırma dayatmaları, fiziki takip, tehdit ve gözdağı uygulamaları kapsamında Bakanlığınızın kayıt altına aldığı olay sayısı kaçtır?

4. , Kolluk kuvvetlerinin görev tanımını aşan, ifade özgürlüğünü engelleyici nitelikteki uygulamaları engellemek için Bakanlığınız tarafından herhangi bir iç denetim veya eğitim programı uygulanmakta mıdır?

5. . Anayasa'nın ve AİHS'in basın ve ifade özgürlüğüne dair hükümlerine rağmen, gazetecilerin "güvenlik" gerekçesiyle hedef alınmasının yasal dayanağı nedir?

6. , Kadın gazetecilerin özellikle hedef alındığına dair iddialar hakkında Bakanlığınızca özel bir inceleme yürütülmüş müdür? Yürütülmediyse, bu yönde bir çalışma başlatılması planlanmakta mıdır?

7. . Dilan Kartal ve benzeri baskılara maruz kalan diğer gazetecilerin can güvenliğini ve çalışma özgürlüklerini güvence altına almak için Bakanlığınız hangi somut adımları atacaktır?