Yatağan kömür madeni sahasında yapılan kapalı ocak madenciliği faaliyetlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Nisan ayında Muğla 3'üncü İdare Mahkemesi, Yatağan ilçesinin Turgut Mahallesi'nde bulunan, Yatağan Termik Enerji Üretim şirketine ait kömür sahasında kapalı ocak madenciliğinin "geri dönüşü olamayacak şekilde tahribat" riski barındırması nedeniyle, tünel açılarak yer altı madenciliği yapılmasına ilişkin yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Mahkeme, proje alanının çevresinin büyük ölçüde tarım arazileri ve zeytinliklerden oluşması ve tünellerin tarım arazilerine zarar verebileceği nedeniyle, tünel açılarak yer altı madenciliği yapılmasına izin verilmesinin "hukuka ve mevzuata" aykırı olduğuna hükmetmiştir. Ancak alınan mahkeme kararı göz ardı edilerek şirket tarafından kanuna aykırı bir şekilde kapalı ocak madenciliği faaliyetlerine devam edildiği kamuoyuna yansımıştır. İlgili kurumlar, yargı kararlarının uygulanmasını sağlamak ve çevre koruma ilkelerine uygunluğu denetlemekle yükümlüdür. Kanuna aykırı faaliyetlerin sürdürülmesi, hukukun zedelenmesine ve kamu güveninin sarsılmasına yol açacaktır. Bu nedenle, yetkililerin ivedilikle harekete geçmesi önemlidir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Yatağan kömür madeni sahasında yapılan kapalı ocak madenciliği faaliyetlerini sürdürmesine, Muğla 3'üncü İdare Mahkemesi'nin 20 Nisan 2023 tarihli kararına rağmen hangi gerekçe ile izin verilmektedir?

2. Yatağan kömür madeni sahasında devam etmekte olan kapalı ocak madenciliği faaliyetleri ile ilgili olarak, Bakanlığınız tarafından yukarıda anılan mahkeme kararını takiben herhangi bir denetim ve inceleme yapılmış mıdır? Yapılmışsa incelemeler sonucunda şirkete herhangi bir yaptırım veya cezai işlem uygulanmış mıdır? Uygulanmışsa, bu yaptırım veya cezai işlemler nelerdir?

3. Muğla 3'üncü İdare Mahkemesi'nin kararına rağmen Yatağan kömür madeni sahasında kapalı ocak madenciliği faaliyetlerine devam edilmesiyle ilgili olarak, bu konuda kusuru veya ihmali bulunan ilgili idare yetkilileri hakkında herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

4. Yatağan Termik Enerji Üretim işletmesinin ömrü kaç yıldır? Santralin ne zaman kapanması öngörülmektedir? Kömür rezervi bittiğinde taşıma sistemiyle başka alanlarda da madencilik faaliyeti yürütülecek midir? Buna ilişkin saha çalışmaları var mıdır? Varsa bu sahalar nerelerdir?

5. Yapılan kapalı ocak madenciliği faaliyetlerinin ekonomik ve sosyal etkileri değerlendirilmekte midir? Söz konusu faaliyetlerin çevre ve tarım alanlarına olan etkilerini gidermek için alınacak tedbirler nelerdir? Yine söz konusu faaliyetlerin bölge halkı ve tarım ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileriyle ilgili herhangi bir telafi mekanizması düşünülmekte midir? İşletme bugüne kadar tahrip ettiği alanlarla ilgili rehabilitasyon yükümlülüğünü yerine getirmiş midir?

6. Kapalı ocak madenciliğinin tehlikeli boyutları göz önünde bulundurulduğunda çalışanların iş sağlığı ve güvenliği için hangi önlemler alınmıştır? Yukarıda anılan mahkeme kararının uygulanmasının engellenmesi sonrası bir maden faciası ile karşı karşıya kalındığı taktirde Bakanlığınız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı'nın sorumluluğu bağlamında olası bir müessif duruma dair ilgili bakanlıklardaki sorumlu kişiler ağır yaptırımlara maruz kalacaklarının bilincinde midir?

7. Şirket, Mahkeme Kararı'nda yer alan Bilirkişi Heyeti Raporu'nda yeraltı madencilik projesine yönelik tespit edilmiş olumsuz hususları dikkate alarak Bakanlığınıza revize bir proje mi sunmuştur? Eğer böyle bir proje varsa yeni ÇED Raporu alınmış mıdır? Bakanlığınız rapora ilişkin ne tür bir görüş bildirmiştir? Bu rapor niçin kamu ile de paylaşılmamıştır?