Çocuklarda ve gençlerde yetersiz beslenme sorununa karşı alınan önlemlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Sağlık Bakanı Kemal MEMİŞOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Türkiye'de derinleşen ekonomik krizle birlikte, temel gıdaya erişimde yaşanan eşitsizlikler özellikle çocukların ve üniversite öğrencilerinin sağlığını tehdit eder boyuta ulaşmıştır. Ankara Tabip Odası'nın kamuoyuna sunduğu değerlendirmede; yüksek enflasyon, düşük gelir ve sosyal adaletsizlik ortamında birçok öğrencinin öğün atladığı veya günü aç geçirdiği vurgulanmıştır. Bu durum sadece bireysel yaşamları değil, toplum sağlığını tehdit eden ciddi bir halk sağlığı sorunu niteliğindedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

TÜİK'in 2024 "Çocuk Sağlığı ve Yoksunluğu" raporuna göre, her 10 çocuktan 4'ü yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altındadır. Yaklaşık her 10 aileden biri çocuğuna düzenli taze meyve-sebze yedirememekte; yine her 10 aileden biri yeni giysi alamamaktadır.

Ankara Tabip Odası'nın 2025 yılı Mayıs ayında kamuoyuna sunduğu rapora göre, Türkiye'de her 5 çocuktan 1'i okula aç gitmektedir. Ayrıca, 15 yaşındaki öğrencilerin 20'si haftada en az bir gün yemek yiyememektedir. Bu veriler, çocukların sağlıklı gelişimi ve eğitim süreci açısından ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir.

Gıda yetersizliği, gelişim çağındaki çocuklarda ve gençlerde başta demir eksikliği anemisi, büyüme geriliği, bağışıklık sistemi zayıflığı ve kronik yorgunluk olmak üzere birçok sağlık sorununun doğrudan nedenidir. Ayrıca, akademik başarıyı ve ruh sağlığını da olumsuz etkilemektedir. Bu durumun yaygınlaşması, kamu sağlığı açısından önleyici müdahale gerektiren bir aciliyet taşımaktadır.

SORULAR

1. 8'197

   Bu bağlamda:

2. Sağlık Bakanlığı'nın çocuklarda ve gençlerde yetersiz beslenmeye bağlı sağlık sorunlarını izlemek ve önlemek üzere yürüttüğü düzenli epidemiyolojik bir çalışma veya veri toplama sistemi var mıdır? Varsa bu sistemin kapsamı, periyodu ve son yayınlanan veriler nelerdir?

3. 2020—2025 yılları arasında, çocuklar ve gençler arasında tespit edilen demir eksikliği anemisi, büyüme geriliği, D vitamini eksikliği gibi yetersiz beslenmeye bağlık sağlık sorunlarının oranları nedir? Bu veriler yaş, bölge, sosyoekonomik düzey gibi parametrelerle analiz edilmiş midir?

4. Sağlık Bakanlığı'nın Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) ve okul sağlığı birimleri üzerinden uyguladığı çocuk ve genç sağlığına yönelik önleyici hizmetler kapsamında, düzenli beslenme takibi veya açlık/öğün atlama taramaları yapılmakta mıdır?

5. Okullarda veya üniversitelerde yeterli ve dengeli beslenmeye erişimi olmayan çocuk ve gençler için Sağlık Bakanlığı'nın doğrudan ya da işbirliğiyle yürüttüğü herhangi bir ücretsiz öğün, beslenme desteği veya gıda takviyesi programı mevcut mudur? Varsa bu programdan kaç öğrenci faydalanmaktadır?

6. TÜİK'in 2024 "Çocuk Sağlığı ve Yoksunluğu" raporunda yer alan yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altındaki çocuklara dair bulgular, Bakanlığınızın çocuk sağlığı politikalarını şekillendirmede nasıl bir rol oynamaktadır? Bu risk grubuna yönelik özel bir sağlık izlem stratejiniz var mıdır?

7. Üniversite öğrencileri özelinde, beslenme bozuklukları, öğün atlama ya da açlık nedeniyle başvurulan sağlık birimlerinde kaydedilen vakaların sayısı ve dağılımı nedir? Bu sağlık sorunlarına yönelik psikososyal destek ve beslenme rehberliği hizmetleri sunulmakta mıdır?

8. Bakanlık, yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altındaki çocuk ve gençlerin beslenme alışkanlıklarını iyileştirmek amacıyla beslenme eğitimi, farkındalık kampanyası ya da aileye yönelik bilgilendirme çalışmaları yürütmekte midir? Evet ise, bu çalışmaların kapsamı ve etki değerlendirmesi yapılmakta mıdır?