İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna yapılan başvurulara ilişkin

Sayı :Z-43452547-120.07.03-46455T4 4$-.06.2025 Konu : Soru Önergesi

Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili

İlgi O: 23.05.2025 tarihli ve 7/28822 esas numaralı yazılı soru önergeniz.

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna yapılan başvurulara ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.

Bilgilerinizi rica ederim.

£. BOZDAĞ

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili

1. Soru Cevabı (8 sayfa)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

CEVAPLAR:

Cevap 1. ve 2.- 24. Yasama Dönemi (28/06/2011-23/04/2015), 25. Yasama Dönemi 23/06/2015-01/10/2015), 26. Yasama Dönemi (17/11/2015-16/05/2018), 27. Yasama Dönemi (7 Temmuz 2018-1 Haziran 2023) ve 28. Yasama Döneminde (2 Haziran 2023 -önerge tarihi) İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna başvuru sayısı ile milletvekillerinin dönemlere göre bölümlenmiş başvuru sayılarına ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

24. Dönemdeki Başvuru Sayısı 7733 24. Dönemde Milletvekillerinden Gelen Başvuru Sayısı 198 25. Dönemdeki Başvuru Sayısı 441 25. Dönemde Milletvekilinden Gelen Başvuru Sayısı 1 26. Dönemde Başvuru Sayısı 10550 26. Dönemde Milletvekilinden Gelen Başvuru Sayısı 663 27. Dönemde Başvuru Sayısı 13820 27. Dönemde Milletvekilinden Gelen Başvuru Sayısı 4185 28. Dönemde Başvuru Sayısı 7669 28. Dönemde Milletvekilinden Gelen Başvuru Sayısı 1493

Cevap 3.- 24. Yasama Dönemi, 25. Yasama Dönemi, 26. Yasama Dönemi, 27. Yasama Dönemi ve 28. Yasama Döneminde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna yapılan başvurular, 1982 Anayasası, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile Ek Protokoller ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma uyarınca yapılan başvuruların hak ihlallerine göre dağılımı aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İHLAL KONULARI Toplam Ayrımcılık Yasağı 117 Haberleşmenin Gizliliği 5 Din ve Vicdan Özgürlüğü 24 Düşünce ve İfade Özgürlüğü 5 İletişim ve Basın Özgürlüğü 3 Örgütlenme Özgürlüğü 8 Aile Kurma ve Ailenin Korunması 55 Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü 22 Seçme ve Seçilme Hakkı 2 Hak Arama Hürriyeti 85 Yaşama Hakkı 187 Adli Hata Sonucu Tazminat Hakkı 6 Çocuk Hakları 15 Yaşlıların Hakları 3 Engellilerin Hakları 72 Kadın Hakları 5 Mülkiyet Hakkı 225 Eğitim ve Öğrenim Hakkı 88 Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 116 Bilim ve Sanat Özgürlüğü 1 Sosyal Güvenlik Hakkı 280 İşkence Yasağı 78 Sığınma Hakkı 7 24. Dönem İhraç, Sınır dışı veya İade Etme Yasağı 11 Uyrukluk Hakkı 17 Dilekçe Hakkı 14 Bilgi Edinme Hakkı 19

Çevre Hakkı 33 Sağlık ve Hasta Hakkı 235 Tutuklu ve Hükümlülerin Hakları 2949 | Diğer Haklar 293 Kötü Muamele 240 Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı 91 Hak İhlali İçermeyenler 595 Çalışma Hakkı 164 Kölelik ve Zorla Çalıştırma Yasağı 3 Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı 202 Adil Yargılanma Hakkı 1765 Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 16 Konut Dokunulmazlığı 13 Genel Toplam 8069 İHLAL KONULARI Toplam Ayrımcılık Yasağı 5 İletişim ve Basın Özgürlüğü 2 Aile Kurma ve Ailenin Korunması 1 Hak Arama Hürriyeti 2 Yaşama Hakkı 3 Engellilerin Hakları 3 Kadın Hakları 2 Eğitim ve Öğrenim Hakkı 3 Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 1 Sosyal Güvenlik Hakkı 3 İşkence Yasağı 4 25. Dönem Sığınma Hakkı 1 Çevre Hakkı 1 Sağlık ve Hasta Hakkı 2 Tutuklu ve Hükümlülerin Hakları 260 Diğer Haklar 9 Kötü Muamele 14 Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı 1 Hak İhlali İçermeyenler 12 Çalışma Hakkı 9 Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı 18 Adil Yargılanma Hakkı 87 Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 2 Genel Toplam 455 İHLAL KONULARI Toplam Ayrımcılık Yasağı SI Haberleşmenin Gizliliği 5 Din ve Vicdan Özgürlüğü | 127 Düşünce ve İfade Özgürlüğü 3 İletişim ve Basın Özgürlüğü 2 Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hakkı 2 Aile Kurma ve Ailenin Korunması 33 Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü 25 Hak Arama Hürriyeti 3764 Yaşama Hakkı 167

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

Adli Hata Sonucu Tazminat Hakkı 1 Çocuk Hakları 8 Yaşlıların Hakları I | Engellilerin Hakları 21 Kadın Hakları 5 Mülkiyet Hakkı 51 | Eğitim ve Öğrenim Hakkı 224 Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 3955 Ni Bilim ve Sanat Özgürlüğü 1 26. Dönem Sosyal Güvenlik Hakkı TI İşkence Yasağı 67 | Sığınma Hakkı 7 İhraç, Sınır dışı veya İade Etme Yasağı 6 Uyrukluk Hakkı 6 Dilekçe Hakkı 8 Bilgi Edinme Hakkı 3 Çevre Hakkı 7 Sağlık ve Hasta Hakkı 147 Tutuklu ve Hükümlülerin Hakları 3861 Azınlık Hakları 1 Diğer Haklar 48 Kötü Muamele 204 Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı 153 Hak İhlali İçermeyenler 392 Çalışma Hakkı 184 Kölelik ve Zorla Çalıştırma Yasağı " 2 Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı 464 Adil Yargılanma Hakkı 2116 Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 27 Konut Dokunulmazlığı 2 Genel Toplam 16230 | İHLAL KONULARI Toplam Ayrımcılık Yasağı 140 Haberleşmenin Gizliliği 9 Din ve Vicdan Özgürlüğü 8 Düşünce ve İfade Özgürlüğü 15 İletişim ve Basın Özgürlüğü 27 Örgütlenme Özgürlüğü 1 Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hakkı 8 Aile Kurma ve Ailenin Korunması 315 N Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü 61 27. Dönem Seçme ve Seçilme Hakkı 7 Hak Arama Hürriyeti 45 Yaşama Hakkı 150 Adli Hata Sonucu Tazminat Hakkı 2 Çocuk Hakları 41 Yaşlıların Hakları 3 Engellilerin Hakları 65 Kadın Hakları 5 Mülkiyet Hakkı 106 Eğitim ve Öğrenim Hakkı 141 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 230 Bilim ve Sanat Özgürlüğü 1 Sosyal Güvenlik Hakkı 21 İşkence Yasağı 172 Sığınma Hakkı 10 İhraç, Sınır dışı veya İade Etme Yasağı 16 Uyrukluk Hakkı 6 Dilekçe Hakkı 25 Bilgi Edinme Hakkı 12 Çevre Hakkı 6 Sağlık ve Hasta Hakkı 899 Tutuklu ve Hükümlülerin Hakları 9247 Azınlık Hakları 4 Diğer Haklar 318 Kötü Muamele 581 Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı 32 Hak İhlali İçermeyenler 388 Çalışma Hakkı 84 Kölelik ve Zorla Çalıştırma Yasağı 2 Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı 89 Adil Yargılanma Hakkı 1976 Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 8 Konut Dokunulmazlığı 7 Genel Toplam 15383 İHLAL KONULARI Toplam Ayrımcılık Yasağı 49 Haberleşmenin Gizliliği 4 Din ve Vicdan Özgürlüğü 8 Düşünce ve İfade Özgürlüğü 5 İletişim ve Basın Özgürlüğü 19 Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hakkı 1 Aile Kurma ve Ailenin Korunması 168 Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü 23 Seçme ve Seçilme Hakkı 3 Hak Arama Hürriyeti 23 Yaşama Hakkı 45 Çocuk Hakları 18 Yaşlıların Hakları 2 28. Dönem Engellilerin Hakları 26 Kadın Hakları 4 Mülkiyet Hakkı 38 Eğitim ve Öğrenim Hakkı 41 Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 39 Bilim ve Sanat Özgürlüğü 1 Sosyal Güvenlik Hakkı 15 İşkence Yasağı 42 Sığınma Hakkı 10 İhraç, Sınırdışı veya İade Etme Yasağı 6 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

Uyrukluk Hakkı 6 Dilekçe Hakkı 42 Bilgi Edinme Hakkı 12 Çevre Hakkı 4

| Sağlık ve Hasta Hakkı 719 Tutuklu ve Hükümlülerin Hakları 5585 Azınlık Hakları 1 Diğer Haklar 92 Kötü Muamele , 431 Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı 8 Hak İhlali İçermeyenler 241 Çalışma Hakkı 10 Kölelik ve Zorla Çalıştırma Yasağı l Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı 38 Adil Yargılanma Hakkı 921 Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 7 Konut Dokunulmazlığı 4 Genel Toplam 8712

Komisyonun kendisine gelen başvuruları hak konularına göre ayırması, bu hakların ihlal edildiğinin tespiti anlamına gelmemektedir. Burada yapılan sadece iddiaları ortaya koymak, bir başvurunun hangi hak kapsamında değerlendirilebileceğini belirlemektir.

Bununla birlikte, ilgili istatistiklerde ihlal iddiası sayısının dilekçe sayısını aşmasının nedeni, bazı başvurularda birden fazla hakkın ihlal edildiğinin ileri sürülmesidir. Nitekim Cevap de de görüleceği üzere, Komisyona hak ihlali iddiasıyla yapılan başvuru sayısı 7.669 iken, toplam 8.712 hak ihlali iddiasının bulunmasının sebebi de bu durumdur.

Cevap 4.- 24. Yasama Dönemi, 25. Yasama Dönemi, 26. Yasama Dönemi, 27. Yasama Dönemi ve 28. Yasama Döneminde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna yapılan ve incelenemez bulunan başvuru sayıları ve sebepleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

24. Dönemde Ad-Soyadı/imza/iş-ikametgah adresinin bulunmadığı, belli bir konuyu ihtiva etmediği ve 364 şikayet konusu ortadan kalktığı için işleme alınmayan Başvuru Sayısı

25. Dönemde Ad-Soyadı/imza/iş-ikametgah adresi bulunmadığı ve belli bir konuyu ihtiva etmediği için 17 işleme alınmayan Başvuru Sayısı

26. Dönemde Ad-Soyadı/imza/iş-ikametgah adresi bulunmadığı, belli bir konuyu ihtiva etmediği ve 686 şikayet konusu ortadan kalktığı için işleme alınmayan Başvuru Sayısı

27. Dönemde Ad-Soyadı/imza/iş-ikametgah adresinin bulunmaması, Belli bir konuyu ihtiva etmediği 599 ve şikayet konusu ortadan kalktığı için işleme alınmayan Başvuru Sayısı

28. Dönemde Ad-Soyadı/imza/iş-ikametgah adresinin bulunmaması, Belli bir konuyu ihtiva etmediği 378 ve şikayet konusu ortadan kalktığı için işleme alınmayan Başvuru Sayısı

Cevap 5.- 24. Yasama Dönemi, 25. Yasama Dönemi, 26. Yasama Dönemi ve 27. Yasama Döneminde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna yapılan başvurular için yapılan genel işlem, ihlal iddialarına konu meselenin incelenmesi ve iddialara cevap verilmesi amacıyla ilgili icra mercilerine yazı yazılması ve gelen cevap muvacehesinde başvuru sahibine bilgilendirme yapılmasıdır.

Bu minvalde gönderilen yazıların Yasama Dönemlerine göre sayısal dağılımı aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

24. Dönem 8 25. Dönem Başkanlık Divanı Seçilmedi 126. Dönem 6 27. Dönem 6 28. Dönem 4

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

24. Dönem 2280 25. Dönem 131 26. Dönem 2145 27. Dönem 13225 28. Dönem 5678

Cevap 6.- 24. Yasama Dönemi, 25. Yasama Dönemi, 26. Yasama Dönemi, 27. Yasama Dönemi ve 28. Yasama Döneminde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna yapılan başvuruların kaçında ihlal iddiasının doğrulandığı ve buna ilişkin yapılan işlemler konusunda sayısal bir veri bulunmamaktadır.

Cevap 7.- 24. Yasama Dönemi, 25. Yasama Dönemi, 26. Yasama Dönemi, 27. Yasama Dönemi ve 28. Yasama Döneminde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu tarafından re'sen yapılan suç duyurularına ilişkin sayısal veriler aşağıda sunulmuştur:

24. Dönem 7 25. Dönem Başkanlık Divanı Seçilmedi 26. Dönem 20 27. Dönem 0 28. Dönem 0

Cevap 8.- 24. Yasama Döneminde Komisyona 79 yerinde inceleme talebinde bulunulmuş, kurulmuş olan alt komisyonlar ve oluşturulan inceleme heyetleri marifetiyle Komisyon tarafından toplamda 69 adet yerinde inceleme yapılmıştır. 25. Yasama Döneminde Komisyona 7 yerinde inceleme talebinde bulunulmuş, hükümet teşekkül etmediği için bu dönemde herhangi bir yasama faaliyeti gerçekleşmemiştir. 26. Yasama Döneminde Komisyona 170 yerinde inceleme talebinde bulunulmuş, kurulmuş olan alt komisyonlar ve oluşturulan inceleme heyetleri marifetiyle Komisyon tarafından toplamda 37 adet yerinde inceleme yapılmıştır. 27. Yasama Döneminde Komisyona 526 yerinde inceleme talebinde bulunulmuş, kurulmuş olan alt komisyonlar ve oluşturulan inceleme heyetleri marifetiyle Komisyon tarafından toplamda 52 adet yerinde inceleme yapılmıştır. 28. Yasama Döneminde Komisyona şu ana kadar 485 adet yerinde inceleme talebi iletilmiş olup, kurulu alt komisyonlar ve oluşturulan inceleme heyetleri marifetiyle toplam 46 adet yerinde inceleme ziyareti gerçekleştirilmiştir.

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun yaptığı yerinde incelemeler sonucunda hak ihlalinin saptanması halinde, saptanan ihlalin ne olduğuna Komisyon raporlarında yer verilmekte, ilgili raporlarda hak ihlalinde bulunan kurum ve kuruluşlara uyarı ve önerilerde bulunulmaktadır.

Cevap 9.- 24. Yasama Dönemi, 25. Yasama Dönemi, 26. Yasama Dönemi, 27. Yasama Dönemi ve 28. Yasama Döneminde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde kurulan alt komisyonlara ilişkin sayısal veriler aşağıda sunulmuştur:

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunu bünyesinde kurulu alt komisyonlara yöneltilen yerinde inceleme taleplerine dair sayısal bir veri bulunmamaktadır.

Cevap 10 ve 14.- 24. Yasama Dönemi'nde "Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevlerinde İncelemelerde Bulunmak Üzere Kurulan Alt Komisyon", 26. Yasama Dönemi ve sonrasında ise "Hükümlü ve Tutuklu Hakları Alt Komisyonu" adıyla kurulan Alt Komisyonun kurumlara gerçekleştirdiği ziyaretlerin Yasama Dönemlerine göre dağılımına ilişkin sayısal veriler aşağıda sunulmuştur:

24. Dönem 46 25. Dönem Başkanlık Divanı Seçilmedi 26. Dönem 16 27. Dönem 60 28. Dönem 31

Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu ziyaret etmiş olduğu ceza infaz kurumlarında cinsiyet, yaş, suç grubu ayırt etmeksizin incelemelerini objektif kriterler kapsamında değerlendirmekte, hükümlü ve tutuklu haklarına yönelik insan hakkı ihlalleri iddialarını dinlemekte ve çözüm önerileri sunmaktadır.

Hükümlü ve Tutuklu Hakları Alt Komisyonunun gerçekleştirdiği ziyaretler kapsamında; birebir görüşme yapılan hükümlü ve tutuklular tarafından sağlık hizmetlerine erişim, nakil sorunları, telefon ve görüntülü görüşme süreleri, kapasite üzerinde hükümlü ve tutuklu barındırma, keyfi idari işlemler hususlarında hak ihlalleri yapıldığı iddia edilmiştir. Komisyon bu iddialar üzerine ilgili Kurum idarelerinden bilgi almış, yazmış olduğu Alt Komisyon Raporlarında bu iddialar ve çözümlerine ilişkin değerlendirmeler ve önerilerini ulusal ve uluslararası mevzuat bağlanımda detaylı olarak ele alıp paylaşmıştır.

Cevap 11.- Komisyonun etkinliğini ölçmeye dönük bir araştırma hiçbir yasama döneminde yapılmamıştır.

Komisyon, Türkiye'nin insan hakları uygulamalarının taraf olduğu uluslararası antlaşmalara, Anayasa ve kanunlara uygunluğunu incelemek amacıyla yaptığı araştırmaları ve uygulamalara dair iyileştirme ve çözüm önerme görevini yazdığı raporlarla ortaya koymakta olup, Komisyon raporları ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilmekte, ayrıca bu raporları kamuoyuna açıklamaktadır.

Cevap 12.- Komisyonun kanun teklifi önerme yetkisi bulunmayıp, Komisyon raporlarında yer alan önerilerin yasalaşma oranı ve yasalaşma süreçlerine dair sayısal bir veri bulunmamaktadır.

Cevap 13.- Komisyonun etkinliğini ölçmeye dönük bir araştırma hiçbir yasama döneminde yapılmamıştır. |

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, kurulduğu günden bu yana her dönemde gerek yurt içinde gerek yurt dışında uluslararası örgütlerle, diğer ülkelerin dış temsilcilikleriyle ve çeşitli uluslararası insan hakları aktörleriyle yoğun ve kapsamlı görüşmeler gerçekleştirmiştir. Bu süreçte, farklı kültür ve coğrafyalardan gelen temsilcilerle düzenli olarak bir araya gelinmiş, karşılıklı bilgi alışverişinde bulunulmuş ve iş birliği alanları oluşturulmuştur. Ayrıca bu görüşmeler kapsamında, insan hakları ihlalleri konusunda farkındalık yaratmak, ortak çözüm önerileri geliştirmek ve uluslararası normların hayata geçirilmesine katkıda bulunmak amacıyla TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI birçok önemli toplantı, konferans ve seminer düzenlenmiş veya bu tür etkinliklere aktif katılım sağlanmıştır.

Komisyon, bu etkinlikler aracılığıyla, insan hakları standartlarının yükseltilmesine ve yaygınlaştırılmasına yönelik somut adımlar atmış, küresel düzeyde insan hakları politikalarının şekillendirilmesine katkıda bulunmuştur.

Cevap 15., 16., 17. ve 18.- İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, 5/12/1990 tarih ve 3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanunu ile TBMM İçtüzüğü'nde yer alan kurallar çerçevesinde çalışmalarını yürütmektedir. 3686 sayılı Kanun'un "Komisyonun Görevleri" başlıklı 4'üncü maddesi şu şekildedir:

"İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun görevleri şunlardır:

a) Uluslararası alanda genel kabul gören insan hakları konusundaki gelişmeleri izlemek,

b) Türkiye'nin insan hakları alanında taraf olduğu uluslararası andlaşmalarla T.C. Anayasası ve diğer milli mevzuat ve uygulamalar arasında uyum sağlamak amacıyla yapılması gereken değişiklikleri tespit etmek ve bu amaçla yasal düzenlemeler önermek,

c) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca havale edilen kanun teklifleri ile olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini görüşmek, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarının gündemindeki konular hakkında, istem üzerine görüş ve öneri bildirmek,

d) Türkiye'nin insan hakları uygulamalarının, taraf olduğu uluslararası andlaşmalara, Anayasa ve Kanunlara uygunluğunu incelemek ve bu amaçla, araştırmalar yapmak, bu konularda iyileştirmeler, çözümler önermek,

e) İnsan haklarının ihlale uğradığına dair iddialar ile ilgili başvuruları incelemek veya gerekli gördüğü hallerde ilgili mercilere iletmek,

f) Gerektiğinde dış ülkelerdeki insan hakları ihlallerini incelemek ve bu ihlalleri o ülke parlamenterlerinin dikkatlerine doğrudan veya mevcut parlamenter forumlar aracılığıyla sunmak,

&) Her yıl yapılan çalışmaları, elde edilen sonuçları, yurtiçi ve dışında İnsan Haklarına saygı ve uygulamaları kapsayan bir rapor hazırlamak."

Düzenlemede de görüldüğü üzere, Komisyon insan haklarının ihlale uğradığına dair iddiaları inceleme yetkisini haizdir. Bununla birlikte, Komisyonun bu yetkisi tarafına gelen başvurularla sınırlı olmayıp, ilgili maddede gösterilen durumlarda resen inceleme yapma yetkisi de bulunmaktadır. Bu minvalde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, TBMM İçtüzüğü'nün 27'nci maddesinde yer alan "Komisyonlar, başkanlarının yönetiminde çalışır." hükmü uyarınca alt komisyonları vasıtasıyla veya Komisyon olarak insan hakları ihlali iddialarına dair, Komisyona bu hususta başvuru yapılması aranmaksızın, hem Türkiye'de hem de yurt dışında çalışmalar yapmakta, yaptığı çalışmalarda tespit ettiği hak ihlallerini raporlaştırarak gerekli mercilere iletmekte ve kamuoyuyla paylaşmaktadır.