Vatandaşların kıyı ve sahillerden yararlanmasını engelleyen özel işletmelere ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Anayasa'nın 43. maddesine göre kıyılar, herkesin eşit ve serbestçe yararlanabileceği, kamu yararına tahsis edilmesi gereken alanlardır. Bu anayasal düzenleme doğrultusunda, kıyıların kullanımında kamu yararı; mülkiyetin niteliği ve yapılaşmaya getirilen sınırlamalarla korunmaktadır. Başka bir ifadeyle, kıyılar devlete ait olup özel mülkiyete konu edilemeyen, tapuda tescili yapılamayan alanlardır. Bu nedenle, kıyılarda yapılaşma hakkı oldukça sınırlıdır ve sınırlı kalmalıdır. Dünyaca ünlü turizm bölgelerine sahip olan ülkemizde ne yazık ki halka ait plajlarda işletmelerin işgalleri nedeniyle denize girecek ve adım atacak yer bulamayan, sahile giriş yapabilmek için yasadışı ödemelerin talep edildiği vatandaşlarımız yaz aylarında çok büyük sorunlar yaşamaktadır.

Bu bağlamda;

1. Bakanlığınız ve bağlı birimlerin Türkiye'deki kıyı şeridindeki kaçak yapılaşma, kıyı işgali ve benzeri durumlar için gerçekleştirdiği denetimler ve çalışmalar nelerdir?

2. Vatandaşların sahillere ulaşımını engelleyen özel işletmelere 2020-2025 yılları arasında kesilen cezalar ve ödemesi yapılmış toplam ceza tutarı nedir?

3. Vatandaşlarımızın ücretsiz bir şekilde Türkiye'deki kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmasını engelleyen faktörlerin belirlenmesi için Bakanlığınızın denetim ve çalışmaları nelerdir?

4. Bakanlığınızın kıyı ve sahil şeritlerindeki sorunlarla ilgili yerel yönetimler ve diğer kamu kurumları ile ortak çalışmaları nelerdir?

5. 2020-2025 yılları arasında CİMER'e ya da doğrudan Bakanlığınıza vatandaşlarımızdan "kıyı ve sahillere ücretsiz giriş yapılamadığı" vb. konularla ilgili gelen şikâyet sayısı kaçtır?

6. Kıyı ve sahillere ücretsiz giriş yapamayan ve hatta özel işletmeler tarafından tehdit edilen vatandaşlarımızın başvuracağı resmi kanallar nelerdir? Bu konuda toplumdaki farkındalığı arttırmak için Bakanlığınızın hazırladığı kamu spotu ya da benzeri iletişim çalışmaları nedir?

CEVAPLAR

Bakanlığımız yetki ve sorumluluğu altındaki Tabiat Varlıkları, Doğal Sit Alanları ve Özel Çevre Koruma Bölgeleri içerisinde bulunan kıyı alanlarının daha etkin, verimli ve halkın eşit olarak kullanabilmesi ve işgallerin önlenmesi ile bu alanların kamunun kullanıma sunulması amacıyla 81 İl Valiliği'ne (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) gerekli talimatlar verilmiş olup, denetim ve çalışmalar yapılmaktadır.

Doğal Sit ve/veya Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alan kıyılarda gerek 2863 sayılı Kanun ve gerekse 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca 3194 sayılı İmar Kanunun 32. ve 42. maddeleri ve 775 sayılı Kanun doğrultusunda ilgili idaresince yıkım ve para cezası işlemleri yürütülmektedir. Özel Çevre Koruma Bölgesinde ayrıca 2872 sayılı Çevre Kanunun 20. maddesine aykırılık tespit edilmesi halinde de para cezası uygulanmaktadır. Doğal Sit Alanında kalan kıyı alanlarında mevzuata aykırı yapılar için konu Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunda görüşülmekte ve 2863 sayılı Kanunun 65. Maddesi gereğince suç duyurusunda bulunulmaktadır.

Bakanlığımız yetki ve sorumluluğu altındaki Tabiat Varlıkları, Doğal Sit Alanları ve Özel Çevre Koruma Bölgeleri içerisinde bulunan kıyı alanlarına ilişkin sorunlarla ilgili yerel yönetimler ve diğer kamu kurumları ile ortak çalışmalarımız devam etmektedir.

Bakanlığımızca Doğal Sit Alanı ve Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde kalan kıyılarda, halkın kıyıya ulaşımını engelleyen izinsiz kullanım ve kaçak yapılaşmanın önlenmesini teminen çalışmalar yapılmakta olup, halkın kıyıya ulaşımını ve kullanımını engelleyen işgallerin belirlenmesine yönelik denetim, inceleme ve tespit çalışmaları yapılmakta; mevzuata aykırı uygulamaların tespit edilmesi halinde 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik, 3194 sayılı İmar Kanunu ve Yönetmelikleri, 383 sayılı KHK, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, yürürlükteki imar planı, plan notları ve ilgili diğer tüm mevzuat kapsamında belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde ilgili Belediye Başkanlığı'nca, dışında ise il özel idaresince gerekli işlemlerin yapılması sağlanmaktadır.