Muş'un Konukbeyler köyünde faaliyet gösteren fabrikaların çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 18 Haziran 2025 tarihinde 7/29634 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 7 Ekim 2025).
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Muş'un Konukbeyler köyünde faaliyet gösteren fabrikaların çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29634, 18 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29634-mus-un-konukbeyler-koyunde-faaliyet-gosteren-fabrikalarin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5cbf565f-14bb-444b-a22c-019787171a9a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 111 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Muş'un Konukbekler köyünde son beş yıldır faaliyet gösteren peynir fabrikaları ve mandıraların, üretim sürecinde ortaya çıkan peynir altı suyunu herhangi bir arıtım işlemine tabi tutmadan doğrudan dere yataklarına boşalttığı tespit edilmiştir. Bu durum, köyün içme suyu kaynaklarını, tarım alanlarını ve hayvancılık faaliyetlerini ağır biçimde kirletmekte; bölge halkının sağlığını, geçim kaynaklarını ve ekolojik dengeyi doğrudan tehdit etmektedir. Yurttaşlar evlerinde oturamaz, tarlalarında üretim yapamaz hale gelmiştir.
Tüm bu tablo, çevre koruma ve kamu sağlığını güvence altına almakla yükümlü olan kamu kurumlarının etkin bir denetim ve müdahale süreci yürütmediği görülmektedir. Bu ihmaller zinciri, yalnızca çevre suçunun değil, aynı zamanda kamusal sorumlulukların da göz ardı edildiğini göstermektedir.
Bu bağlamda:
I. Konukbekler köyünde faaliyet gösteren peynir fabrikalarının ve mandıraların çevreye atık boşalttığı yönündeki iddialar Bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır? Herhangi bir denetim gerçekleştirilmiş midir? Sonuçları nelerdir?
SORULAR
Söz konusu işletmelerin çevresel etki değerlendirme (ÇED) raporları var mıdır? Varsa bu raporlarda belirtilen yükümlülükler yerine getirilmekte midir?
Bölgede içme suyu kaynaklarının ve tarım alanlarının kirlendiğine dair Bakanlığınıza yapılmış resmi şikâyetler var mıdır? Varsa bu başvurulara yönelik ne tür işlemler yapılmıştır?
Konukbekler köyünde yaşanan bu çevresel yıkım ve halk sağlığı tehdidine karşı Bakanlığınız kısa ve uzun vadede nasıl bir müdahale planlamaktadır?
Arıtma tesisi kurmayan, atık yönetimi yapmayan bu işletmelere herhangi işlem, uyarı, teşvik veya destek önerileri yapılmış mıdır?
Bu çevre sorununun çözümü için Muş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlükleri tarafından ortak bir arıtma tesisi kurulmasına yönelik bir girişim başlatılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
Muş'un Konukbekler köyünde son beş yıldır faaliyet gösteren peynir fabrikaları ve mandıraların, üretim sürecinde ortaya çıkan peynir altı suyunu herhangi bir arıtım işlemine tabi tutmadan doğrudan dere yataklarına boşalttığı tespit edilmiştir. Bu durum, köyün içme suyu kaynaklarını, tarım alanlarını ve hayvancılık faaliyetlerini ağır biçimde kirletmekte; bölge halkının sağlığını, geçim kaynaklarını ve ekolojik dengeyi doğrudan tehdit etmektedir. Yurttaşlar evlerinde oturamaz, tarlalarında üretim yapamaz hale gelmiştir.
Tüm bu tablo, çevre koruma ve kamu sağlığını güvence altına almakla yükümlü olan kamu kurumlarının etkin bir denetim ve müdahale süreci yürütmediği görülmektedir. Bu ihmaller zinciri, yalnızca çevre suçunun değil, aynı zamanda kamusal sorumlulukların da göz ardı edildiğini göstermektedir.
Bu bağlamda:
1. Konukbekler köyünde faaliyet gösteren peynir fabrikalarının ve mandıraların çevreye atık boşalttığı yönündeki iddialar Bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır? Herhangi bir denetim gerçekleştirilmiş midir? Sonuçları nelerdir?
2. Söz konusu işletmelerin çevresel etki değerlendirme (ÇED) raporları var mıdır? Varsa bu raporlarda belirtilen yükümlülükler yerine getirilmekte midir?
3. Bölgede içme suyu kaynaklarının ve tarım alanlarının kirlendiğine dair Bakanlığınıza yapılmış resmi şikâyetler var mıdır? Varsa bu başvurulara yönelik ne tür işlemler yapılmıştır?
4. Konukbekler köyünde yaşanan bu çevresel yıkım ve halk sağlığı tehdidine karşı Bakanlığınız kısa ve uzun vadede nasıl bir müdahale planlamaktadır?
5. Arıtma tesisi kurmayan, atık yönetimi yapmayan bu işletmelere herhangi işlem, uyarı, teşvik veya destek önerileri yapılmış mıdır?
6. Bu çevre sorununun çözümü için Muş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlükleri tarafından ortak bir arıtma tesisi kurulmasına yönelik bir girişim başlatılmış mıdır?
CEVAPLAR
,1,3) 10.07.2025 tarihinde Tektaş Petrol Mobilya Gıda Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine 2872 sayılı Çevre Kanunu 20. Madde (j) bendi kapsamında 1.337.445 TL İdari para cezası uygulanmıştır. 02.09.2022 tarihinde M.E.G. isimli vatandaşa 2872 sayılı Çevre Kanunu 20. Madde (/) bendi. kapsamında 131.516,00 TL İdari para cezası uygulanmıştır.
2) Tektaş Petrol Mobilya Gıda Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine 21.10.2014 Tarih ve 78778103220-02 E-201471 karar nolu Ç ED Gerekli Değildir kararı verilmiştir.
Gürstar Süt Tarım Hay. Gıda Petrol İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti. (Mehmet Emre Gür) 18.06.2021 tarih ve E-78778103-220.03-1145482 sayılı yazımız ile ÇED muafiyeti verilmiştir.
4) Söz konusu İşletmelerde paket atık su arıtma tesisi kurulmuş olup sağlıklı çalıştırılması için gerekli uyarılar ve talimatlar verilmiştir.
5) İşletmelerin atıksu arıtma tesisleri bulunmaktadır. Mevzuatımız kapsamında gerekli cezai müeyyideler uygulanmış olup işletme yetkililerine gerekli bilgi, uyarı ve ikazlar yapılmıştır.
6) Muş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz mevzuat gereğince üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmektedir. Organize Sanayi Bölgesinde oluşan atık suları toplamak ayırmak, vb. her türlü iş ve işlemler Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğünün sorumluluğundadır.