Kocaeli'nin Karamürsel ilçesinde deniz yüzeyi renginde yaşanan değişikliğe ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Basında yer alan bilgide; "Kocaeli Karamürsel'de denizin yüzeyi turuncuya büründü. Karamürsel ilçesinde denizin kıyı kesimi turuncuya dönüştü. Dereköy Mahallesi Kavak mevkiinde, denizin bazı kesimlerinde yer yer renk değişimleri oluşmasıyla deniz kıyısında turuncu renk görüldü. Sabah saatlerinden itibaren oluşan renk değişiminin fitoplankton (alg) çoğalmasından kaynaklandığı değerlendiriliyor." ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Basında yer alan iddialar doğru mudur?

2. Karamürsel'de denizin yüzeyinin turuncuya bürünmesinin sebebi nedir?

3. Bakânlık olarak Marmara Denizi'ni müsilaj tehlikesinden kurtarmak için son | yılda yapmış olduğunuz çalışmalar nelerdir?

CEVAPLAR

Bakanlığımız koordinasyonunda üniversiteler ve ilgili kurum ve kuruluşların iş birliğiyle hazırlanan ve müsilajın kontrol altına alınması ve giderilmesine yönelik olarak noktasal, yayılı kirleticiler ile deniz içi faaliyetlere yönelik tedbirleri içeren 22 Maddeden oluşan Marmara Denizi Eylem Planında (MDEP) yer alan gelişmeler Bakanlığımızca titizlikle takip edilmektedir. Buna göre;

Eylem planında 4 nolu eylem olarak yer alan, acil müdahale kapsamında; Balıkesir, Bursa, Çanakkale, İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ ve Yalova illerinde sahadaki müdahaleler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri tarafından koordine edilmiştir. Bu çerçevede, müsilajın toplanması, taşınması, bertarafı ve yönetimine yönelik tüm çalışmalar sistemli ve etkin bir şekilde yürütülmüş; müdahalelerde asgari personel, makine, ekipman ve benzeri kaynaklarla hazırlıklı olunması sağlanmıştır. Ayrıca, Ocak 2025 tarihinden itibaren Bursa, İstanbul, Balıkesir ve Yalova illerinde teknik ekiplerimizce saha incelemeleri gerçekleştirilmiştir.

Eylem planında 5 nolu eylem olarak yer alan, mevcut atıksu arıtma tesislerinin ileri biyolojik arıtmaya dönüştürülmesi ile ilgili olarak; süreç içerisinde atık su arıtma tesislerinin yapılıp işletilmesindeki finansman, yer tahsisi, imar planı ve çevresel etki değerlendirmesi süreçleri ile ilgili yaşanan sorunların giderilmesine yönelik il değerlendirme toplantıları gerçekleştirilmekte olup son | yıl içerisinde gerçekleştirilen toplantılara ilişkin bilgiler aşağıda verilmektedir. a. 14 Ağustos 2024 tarihinde İstanbul, 23 Aralık 2024 tarihinde ise Bursa, Kocaeli, Balıkesir, Tekirdağ, Yalova ve Çanakkale illerindeki atıksu arıtma tesislerinin ileri biyolojik arıtmaya dönüştürülmesi, kapasite artırımları ve gerekli revizyonlarına yönelik çalışmalar detaylı olarak ele alınmış bu kapsamda yer tahsisi, imar planları ve nansman sorunları gibi konular il bazında değerlendirilerek çözüm önerileri sunulmak amacıyla Ankara'da Bakanlığımız ilgili birimlerinin, Belediye Başkanlıkları, Su ve Kanalizasyon İdareleri, Atıksu Arıtma ve İşletme Birlikleri ve İl Müdürlüklerinin katılımıyla toplantılar gerçekleştirilmiştir. b. 12-13 Şubat 2025 tarihlerinde İstanbul'daki ileri arıtmaya dönüştürülmesi gereken tüm ön arıtma tesislerinin yer seçimleri, teknoloji alternatifleri ve finansman ihtiyaçlarına dair mevcut sorunların ele alınarak, çözüm yollarının belirlenmesi ve uygulamaya yönelik somut önerilerin geliştirilmesi amacıyla Bakanlığımız, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İİ Müdürlüğü ve akademisyenlerin (katılımıyla | İstanbul'da toplantılar gerçekleştirilmiştir.

2872 sayılı Çevre Kanunu Ek Madde 16 kapsamında mevcut atıksu arıtma tesislerinin ileri biyolojik arıtmaya dönüştürülmesi için tanınan 3 yıllık süre 15.06.2025 tarihinde dolmuştur. Atıksu arıtma tesislerinin mevzuata uygun olarak işletilebilmesi amacıyla Bakanlığımızca denetim faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Eylem planında 9 nolu eylem olarak yer alan, atıksu arıtma tesislerinin yapımı ve işletilmesini çok daha kolay hale getirmek için kamu-özel sektör işbirliği modellerinin hayata geçirilmesine olanak sağlamak amacıyla yönetmelik taslağı hazırlanmış ve kurum-kuruluşların nihai görüşlerine sunulmuştur.

Eylem planında 15 nolu eylem olarak yer alan dere yataklarına yapay sulak alanlar ve tampon bölgelerin oluşturulması ile ilgili olarak;

2021 yılında Marmara Belediyeler Birliği bünyesinde kurulan MDEP Bilim ve Teknik Kurulu, bilimsel veriler ışığında Marmara Denizi'nin mevcut durumu, yürütülen ve yürütülecek bilimsel çalışmalara yönelik olarak kararlar almakta ve bu kararlar kamuoyu ile paylaşılmaktadır. MDEP Bilim ve Teknik Kurulu toplantısı 25 Aralık 2024 tarihinde Ankara'da Bakan Yardımcımız Sayın Fatma VARANK başkanlığında Bakanlığımız ilgili birim temsilcileri, Bilim ve Teknik Kurulu üyeleri ve Marmara Belediyeler Birliği temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilmiş ve güncel gelişmeler görüşülmüştür.

Söz konusu toplantıda alınan karar doğrultusunda Marmara Denizi'ne ulaşan yayılı kaynaklı kirliliğin kontrol altına alınmasına yönelik yenilikçi ve ekolojik bir çözüm olan fitoremediasyon tekniklerine ait bilimsel sonuçların uygulamaya dönüştürülmesi amacıyla Susurluk Havzasında yer alan Çapraz Çayı üzerinde yerleştirilmeye başlanan 1000 adet bitki adası ile Marmara Denizine ulaşan azot ve fosfor kirliliğinin önemli ölçüde azaltılması planlanmaktadır. Yüzer bitki adalarının Çapraz çayı yüzeyine yerleştirilme çalışmaları devam etmektedir.