Bodrum S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin
Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 25 Haziran 2025 tarihinde 7/29720 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 13 Ekim 2025).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Bodrum S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29720, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29720-bodrum-s-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a2ced185-5550-40bf-9f78-0197ac7f083c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 110 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca Adalet
Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 23.06.2025.
Bodrum S Tipi Kapalı Cezaevinde tutulan ve infaz süresinin sonuna yaklaşan Mehmet Bahattin Öncü hakkında, açık yasal düzenlemelere rağmen denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme hakları sistematik şekilde engellenmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öncü hakkında daha önce defalarca İdare ve Gözlem Kurulu tarafından "iyi halli" olduğu yönünde kararlar verilmiş ve bu gelişim puanları belgelenmiştir (50'den 58'e yükselmiştir). Ancak mahpusun özgürlüğüne yaklaşmasıyla birlikte, aynı kurul tarafından daha önce verilen iyi hal kararları hiçe sayılarak çelişkili biçimde "iyi halli değildir" değerlendirmeleri yapılmıştır.
Mahkeme kararları dahi İdare ve Gözlem Kurulu tarafından fiilen hükümsüz kılınmış, infaz hakimlikleri ise bu çelişkiler karşısında objektif bir değerlendirme yapmak yerine idarenin kararlarını onaylamakla yetinmiştir. Ayrıca, denetimli serbestlik uygulamasına dair mevzuatta yer almayan "örgütten ayrılma beyanı" veya "samimiyetin tasdiki" gibi hukuk dışı ölçütlerin uygulanması, Anayasa'nın ve AİHS'in açık ihlalidir.
Ayrıca 30 yıllık hapis cezasının infaz süresi 13 Haziran 2025'te dolan mahpus Mehmet Bahattin Öncü hakkında, Bodrum S Tipi Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu'nun 04.06.2025 tarihli kararıyla "iyi halli değildir" gerekçesiyle "koşullu salıvermesi" de engellenmiştir. Mahpusun infaz süresi 6 ay uzatılmıştır.
Kurulun ret gerekçeleri arasında; geçmişte başka kurumda infaz edilmiş disiplin cezaları, örgütlü mahpuslarla aynı koğuşta kalması ve "pişmanlık belirtmemesi" gibi subjektif değerlendirmeler yer almaktadır. Özellikle örgütlü mahpuslarla aynı koğuşta kalması, doğrudan
5275 sayılı Kanun'un 24. ve 63. maddeleri uyarınca yapılan kurumsal gruplandırmanın sonucudur. Mahpusun koğuş tercihi suçlama konusu yapılamazken, bu gerekçeyle özgürlüğünün ertelenmesi açıkça hukuka aykırıdır.
Dahası, söz konusu olumsuz "koşullu salıverme kararı", mevzuata aykırı biçimde "diğer iş" olarak Bodrum İnfaz Hâkimliği'ne sunulmuş, Öncü'nün savunması alınmadan ve karar kendisine tebliğ edilmeden hâkimlik tarafından onaylanmıştır. Bu uygulama hem 15 günlük yasal itiraz süresini gasp etmiş, hem de hâkimlik makamının tarafsızlığını zedelemiştir. Aynı hâkimlik daha sonra itirazı incelemekle görevlendirilerek objektiflikten tamamen uzak bir sürece neden olmuştur.
Bu bağlamda;
SORULAR
30 yıllık infaz süresini tamamlayan Mehmet Bahattin Öncü'nün, 5275 sayılı Kanun kapsamında öngörülen denetimli serbestlik hakkından yararlandırılmamasının gerekçesi nedir? Konu hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı olmadan kesinleşme şerhi hazırlandığı doğru mudur?
İdare ve Gözlem Kurulunun daha önce "iyi halli" olduğuna dair dört ayrı karar verdiği bir mahpus hakkında, yalnızca tahliye süreci yaklaşınca aksi yönde karar vermesi Bakanlığınızca nasıl açıklanmaktadır?
Koşullu salıverilme tarihi 13.06.2025 olan Öncü hakkında, İdare ve Gözlem Kurulunun 04.06.2025 tarihli kararı neden hükümlüye tebliğ edilmeden doğrudan infaz hakimliğine gönderilmiştir? Bu uygulama 5275 sayılı Kanun'un 107/11. maddesine aykırı değil midir?
İnfaz Hâkimliği'nin, cezaevi idaresinin kararını olduğu gibi kopyalayarak ve hükümlünün savunmasını almadan karar vermesi, tarafsızlık ve yargı güvencesi açısından nasıl değerlendirilmiştir? Bu konuda Bakanlığınızca bir soruşturma başlatılmış mıdır?
Mahpusun Açık Cezaevine geçişe dair Bodrum 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen karar varken, infaz hakimliğinin bu geçmiş kararı görmezden gelerek tekrar samimiyet tasdiki aramasının hukuki dayanağı nedir?
Denetimli serbestlik uygulaması için "samimiyetin tasdiki" veya "örgütten ayrılma beyanı" gibi kanunda yer almayan şartlar arandığı iddiası doğru mudur? Bu tür uygulamalar Anayasa'nın 13. ve 38. maddelerine aykırı değil midir?
Adalet Bakanlığı, siyasi saiklerle denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme kararlarının engellendiğine dair iddiaları araştırmak için bir iç denetim ya da soruşturma mekanizması işletmiş midir?
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 105/A maddesinde yer almayan ancak alt düzenleyici işlemlerle getirilen kriterler (örneğin Açık Cezaevine Ayrılma Yönetmeliği 6/2-ç maddesi) ile mahpusların temel haklarına müdahale edildiği iddialarına ilişkin Bakanlığınızın görüşü nedir?
İdare ve Gözlem Kurulları hakkında; şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetime açık yapılar oluşturulması yönünde Bakanlığınızca bugüne kadar hangi çalışmalar yapılmıştır?
Cezaevi idarelerinin, kanuni dayanağı olmayan gerekçelerle (örneğin "örgütten ayrılma beyanı", "kaçamak cevap verme") mahpusların özgürlüğünü engellemesi, Bakanlığınız tarafından "belirlilik", "hukuki güvenlik" ve "adalet ilkesi" bağlamında nasıl değerlendirilmektedir?
Bodrum S Tipi Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulunun görevini kötüye kullandığına, mahkeme kararlarını fiilen yok saydığına dair iddialar hakkında Bakanlığınız bir inceleme veya soruşturma başlatmış mıdır?
Cezaevlerinde siyasi mahpuslara yönelik farklı ve ayrımcı infaz uygulamalarına dair Bakanlığınızın genel tutumu nedir? Bu konuda eşitlik ilkesine uygun bir reform planı gündeminizde midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1657828 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29720 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden EL5NİII - 9kd8PIc - ZF pXIYh - BFUS$W- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1135-4141/5797 Konu : Yazılı soru önergesi /$.12 n025
Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29720 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır.
1i- Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, başta 5275 sayılı Kanun olmak üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mevzuat hükümleri, tüm ceza infaz kurumlarında, hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanmaktadır.
1. A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htp://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden BİSRNOZ - Sg8gET2 - 9Sifm2gf - 4XKu7 E3 ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza
İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden BİSRNOZ - Sg8gET2 - 9Ifm2gf - #XKU7E- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
IV- Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 17/07/2025 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen ve Bodrum S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün, iyi halli olmadığına ilişkin Kurum İdare ve Gözlem Kurulunca verilen 04/06/2025 tarihli kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği,
B) Kurumdaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden BİSRNOZ - Sg8gET2 - 91fm28f - 4-XKu7 Eg: ilecrişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan