Irak'a yapılan ihracat oranlarında yaşanan düşüşe ilişkin
Kaynak göster
Seda Kâya Ösen (CHP), 25 Haziran 2025 tarihinde 7/29837 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 8 Ağustos 2025).
Seda Kâya Ösen (CHP, İzmir). “Irak'a yapılan ihracat oranlarında yaşanan düşüşe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29837, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29837-irak-a-yapilan-ihracat-oranlarinda-yasanan-dususe-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d6cf1f75-c953-4980-b498-0197ab6e0431
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. illetvekili
Türkiye?de 19 tane serbest sanayi bölgesi bulunmaktadır. Çalışan sayısı ise yüz bine yakındır, yıllık ticaret hacmi geçtiğimiz yıl 27 milyar 691 milyon 433 bindir. Bu bölgelerdeki şirket sayısı da yaklaşık 2 bindir ve yüzde 25'i yabancı ortaklıdır.
Türkiye uzun yıllar boyu en yoğun ihracatı Irak'a gerçekleştirmiştir. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre Irak'a ithalat yapan ülkeler sıralamasında Türkiye'nin Irak'a yaptığı ihracat 2023 yılında yaklaşık 13 milyar dolar ile 3. sıraya gerilemiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Birleşik Arap Emirlikleri'nde 3 tane serbest ticaret bölgesi bulunmaktadır. Bunlardan biri de ticaret hacmi 190 milyar dolardan fazla olan Jebel Ali Serbest Ticaret Bölgesidir. Bu gelişen ve büyüyen serbest ticaret bölgesi ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırım akışının yaklaşık yüzde 32'sini kapsamaktır. Birleşik Arap Emirlikleri 2023 yılında, Irak'a yaklaşık 23 milyar dolar değerinde ürün ihraç etmiş ve ihracatta |. sıraya yükselmiştir.
Bu bağlamda;
I- 19 serbest bölgemiz bulunurken 3 serbest bölgesi bulunan Birleşik Arap Emirlikleri'nin Irak ihracatında önümüze geçmesinin sebebi nedir?
SORULAR
Irak'a yapılan ihracatı yeniden artırmak için ticari görüşmeler planlanmakta mıdır?
Serbest bölgeleri geliştirme ve yatırım yapılmasını sağlama amacı doğrultusunda bir adım atılmakta mıdır?
Türk ihracatçısını desteklemek için herhangi bir hazırlık yapılmış mıdır? 5- Hazırlık yapıldı ise toplam destek miktarı için ayrılan ödenek ne kadardır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (| : 07.07.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1657828 sayılı yazısı.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Seda KÂYA ÖSEN tarafından verilen 7/29837 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan
TİCARET BAKANLIĞI
İzmir Milletvekili Sayın Seda KÂYA ÖSEN'e Ait 7/29837 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 3) Toplam 26 bin dönüm arazi üzerinde kurulu 19 serbest bölgemizde, 510'u yabancı sermayeli olmak üzere 2.004 firma faaliyet göstermekte ve bu bölgelerde 92 bin 978 kişiye istihdam sağlanmaktadır. Serbest bölgelerden yapılan ihracat, 2024 yılında 12 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiş ve Türkiye'nin ihracatından aldığı pay 964,5 olmuştur. Ülkemizdeki serbest bölgeler üretim odaklı faaliyet göstermektedir.
TÜİK verilerine göre Irak, 2023 yılında 12,8 milyar dolar ile ülkemizin en çok ihracat yaptığı üçüncü, 2024 yılında 13 milyar dolar ile dördüncü ülke olmuştur. 2023 yılında serbest bölgelerimizden Irak'a ihracatımız 325,3 milyon dolar iken, 2024 yılında 333 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Yatırımcılara sunulan altyapısı hazır araziler ile son yıllarda büyük rağbet gören serbest bölgelerde, yatırımcı firmalardan gelen yeni yatırım yeri taleplerinin karşılanabilmesi için yeni serbest bölgelerin kurulması ve mevcut bölgelerin genişletilmesi noktasında gerekli çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, 2024 yılında Batı Anadolu Serbest Bölgesi'nin resmi açılışı gerçekleştirilmiş, 2022 ve 2023 yıllarında Kocaeli ve Ege serbest bölgeleri genişletilmiştir.
Ticaret Bakanlığı olarak, ihracatın ülkemizin sürdürülebilir kalkınmasına sağladığı katkının bilinciyle, ihracatçılarımızın dış pazarlara açılımını desteklemek ve uluslararası rekabet güçlerini artırmak amacıyla çok boyutlu politikalar geliştirilmekte ve uygulamaya alınmaktadır.
Bu kapsamda, mal ve hizmet ihracatının artırılmasına yönelik destek programlarımız ile, ihracatçılarımızın; kurumsal kapasitenin oluşturulması ve güçlendirilmesi, yurt dışı pazarlara erişim, pazarda tutunma ve pazar payını artırmaya yönelik faaliyetleri desteklenmektedir. Bu destekler, firmalarımızın dış pazarlarda daha rekabetçi hale gelmelerine katkı sağlamakta ve ihracat kapasitesinin güçlendirilmesinde önemli rol oynamaktadır.
Bakanlığımızca yürütülen bu destekler arasında; uluslararası markalaşma, tasarım, tanıtım, pazara giriş stratejileri, fuar katılımları ve kümelenme anlayışı çerçevesinde işbirliği temelli faaliyetleri kapsayan çok çeşitli programlar yer almaktadır.
Bu kapsamda, ihracat yapma potansiyeli bulunan tüm firmalarımızın yararlanabildiği desteklerimize ilişkin detaylı bilgiye Bakanlığımızın resmi internet sayfasından (Www.ticaret.gov.tr) erişilebilmektedir.
2025 yılında 25,5 milyar TL?*si mal, 7,3 milyar TL'si hizmet ihracatına yönelik olmak üzere yaklaşık 33 milyar TI"lik bir bütçeyle firmalarımız etkin bir şekilde desteklenecek, ihracatçılarımızın rekabet gücü üst seviyelere taşınacaktır.
Öte yandan, ihracatçı firmalarımızın küresel finansmana erişim imkânlarını genişletmek, desteklemek ve kolaylaştırmak da firmalarımızın dış pazarlarda rekabetçi konumlarını sürdürebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda Bakanlık olarak ihracatçımızın daha düşük maliyetli finansman imkânlarına kavuşması için Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE A.Ş.) ile işbirliği içinde çalışmalarımız sürdürülmektedir.
Trak ile ticari ilişkilerimizin daha ileri bir seviyeye taşınması amacıyla, Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi JETCO) ile Karma Ekonomik Komisyon (KEK) mekanizmaları aktif biçimde kullanılmaktadır. Söz konusu platformlarda, ikili ticareti etkileyen tüm hususlar detaylı biçimde ele alınmakta, ihracat potansiyelimizin artırılmasına yönelik somut adımlar değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, ilgili kamu kurumlarımızın yanı sıra iş dünyası temsilcilerinin de katılımıyla düzenli toplantılar gerçekleştirilmektedir.