Tekirdağ'ın Marmaraereğlisi ilçesindeki okulların depreme dayanıklılığına ilişkin

Bakanlığımıza İlgi'de kayıtlı yazıyla iletilen Zonguldak Milletvekili Deniz YAVUZYILMAZ"'ın 7/2990 ve Tekirdağ Milletvekili Nurten YONTAR'ın 7/2996, 7/2997, 712998 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur.

Bakanlığımıza bağlı eğitim yapıları, yapıldıkları tarihteki mevzuata uygun olarak inşa edilmiştir. Yıllar içinde, doğal etkiler, afetlerden kaynaklı etkiler, kullanımdan kaynaklı etkiler sonucu bu binalarda yıpranmalar olabilmektedir.

Ayrıca, mevzuat güncellemeleri sonucunda, bazı eski yapılar, deprem etkisi altında, (yapıldığı dönemki performans hedefini sağlıyor olmasına rağmen) güncel mevzuatın gerektirdiği performans hedefini sağlayamayabilmektedir. Bunun yanında, güncel performans hedefini sağlayan eski binalar da olabilmektedir.

Bakanlığımızca, 2000 yılı öncesinde (özellikle 1998 Deprem Yönetmeliği öncesinde) yapılmış ve kullanım ömrünü doldurmamış binaların tahkiklerinin yapılmasına öncelik verilmekle birlikte, riskli olabileceği değerlendirilen binaların deprem tahkikleri yaptırılmaktadır. Yapılan tahkikler sonucu, güncel mevzuata göre, deprem etkisi altında sağlaması gereken performans hedefini sağlayamayacağı teknik olarak tespit edilen binalardan, güçlendirilmesi teknik ve ekonomik açıdan uygun olanlar boşaltılarak güçlendirilmekte, güçlendirilmesi teknik ve ekonomik olarak mümkün olmayanlar boşaltılarak yıkılmakta ve yenisi yapılmaktadır.

Gerek tahkikler, gerek güçlendirme çalışmaları, gerekse de yeniden yapım işlemleri "süreklilik" arz etmektedir.

Bölgede ihtiyacın olduğu tespit edilmişse, deprem performans hedefini sağlamadığı için yıkılan okul binalarının yerine yenisinin yapılmasına, Yatırım Programları kapsamında öncelik verilmektedir.

Yeni eğitim yapıları, yürürlükteki Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği doğrultusunda projelendirilerek inşa edilmekte, riskli olduğu değerlendirilen mevcut eğitim yapıları ise yapılan deprem tahkikleri sonrası yine ilgili mevzuat doğrultusunda güçlendirilmekte ya da yıkılarak yeniden inşa edilmektedir. Bu sayede, olası bir depremde tüm eğitim yapılarının yeterli dayanım kriterlerini sağlamasına ve binaların kullanımına devam edilebilmesine yönelik tedbirler alınmaktadır.

Yürütülen deprem tahkiki, güçlendirme ve yeniden yapım çalışmalarının büyük bir kısmı yerelde Valiliklerce planlanarak gerçekleştirilmekte, yapılan deprem tahkikleri sonrasında, güçlendirilme veya yıkılarak yeniden yapılma ihtiyacı tespit edilmiş olan binaların eğitim-öğretim faaliyetlerinde kullanılmamasına yönelik tedbirler ilgili Valiliklerce alınmaktadır.

Bakanlığımıza bağlı olarak faaliyet gösteren 81 ildeki tüm özel öğretim kurumlarının açılışına yönelik iş ve işlemler Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir. Söz konusu Yönetmeliğin "Kurum açma" başlıklı 5'inci maddesinin ikinci fıkrasının (k) bendinde: "Kurum açılacak binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin; çevre ve şehircilik il müdürlükleri, yapının proje müellifleri ya da yetkili serbest proje büroları veya üniversitelerin ilgili bölümlerince düzenlenen teknik rapor ve ekleri ile teknik raporu düzenleyen inşaat mühendisinin geçerliliği devam eden SİM ve İTB belgeleri istenir. Ancak; 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı denetim firmalarının denetiminde özel öğretim kurumu olarak yapılmış ve yapı inşaat ruhsatı bulunan binalardan MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin belge istenmez." hükmü ile 6'ncı maddesinin birinci fıkrasında: "Yapılan müracaatın; 5 inci maddenin ikinci fikrasında, sosyal etkinlik merkezlerinde ise 5'inci maddenin beşinci fikrasında belirtilen şartlara, kurum açılacak binanın ve bölümlerinin kurumun türüne göre Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlara, 3/4/2004 tarihli ve 25422 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Umuma Açık Yerler ve İçkili Yerler ile Resmi veya Özel Öğretim Kurumları Arasındaki Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek üzere il milli eğitim müdürlüğünce beş iş günü içinde, maarif müfettişi/il veya ilçe milli eğitim şube müdürü/eğitim uzmanı/araştırmacılardan en az iki kişi görevlendirilir." hükümleri yer almaktadır. Bu kapsamda Bakanlığımıza bağlı olarak faaliyette bulunmak isteyen özel öğretim kurumlarının binalarının sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin belgelerin temin edilmesi gerekmekte olup kurum açılışlarına yönelik incelemeler okullar için Bakanlığımız tarafından diğer özel öğretim kurumları için ilgili Valiliklerce bu belgeler doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte 81 il valiliğine gönderilen 01.08.2023 tarihli yazımızda Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak inşa edilmeyen binalarda faaliyet gösteren kurum binalarına ilişkin inceleme yaptırılması talimatı verilmiş olup süreç devam etmektedir.

Tekirdağ Valiliğince konuya ilişkin olarak:

Marmaraereğlisi ilçesinde yapım yılı 2007 ve öncesi olan okullara yönelik başlatılan deprem tahkik çalışmalarının devam etmekte olduğu, Yeniçiftlik Nizamettin Demirdöven İlkokulu, Marmaraereğlisi İlkokulu (A ve B Blok), 75. Yıl Cumhuriyet İlkokulu/Ortaokulu ve Halk Eğitimi Merkezi binaları için yıkım kararının verildiği, yıkılan binaların yerine yapılmakta olan Nizamettin Demirdöven İlkokulu binasının inşaatının devam etmekte olduğu, I okul binasının yatırım programına alındığı ve ihale çalışmalarının devam etmekte olduğu, Halk Eğitimi Merkezi binasının ise yatırım programına alınması için çalışmaların yürütüldüğü belirtilmiştir.