Osmangazi Köprüsü için belirlenen geçiş garantisine ilişkin

Aşağıdaki soruların Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96"ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN İzmir Milletvekili

Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle inşa edilen projeler, uzun süredir kamu kaynaklarının özel sermaye lehine seferber edildiği ve kamu bütçesine büyük yükler getirdiği gerekçesiyle yoğun eleştirilere konu olmaktadır. Bu projelerden biri olan Osmangazi Köprüsü, 1,5 milyar dolar yapım maliyetiyle hayata geçirilmiş olmasına rağmen, verilen araç geçiş garantileri ve dövize endeksli sözleşme koşulları nedeniyle 21 yıllık işletme süresi boyunca şirkete 15,5 milyar dolar civarında bir ödeme yapılacağı ifade edilmektedir.

Söz konusu garantiler, kamu kaynaklarının verimsiz kullanımına, mali disiplinin zedelenmesine ve vatandaşlardan fedakârlık talep edilirken şirketlerin enflasyondan korunmasına olanak tanımaktadır. Bu durum, kamu yararı ilkesine aykırı bir şekilde devletin riskleri üstlenip kazancı özel şirkete aktardığı bir yapıyı işaret etmektedir ve bu durum da yine kamuoyunda çeşitli tepkilere yol açmıştır ve açmaya devam etmektedir.

Bu bilgiler doğrultusunda:

SORULAR

1. Osmangazi Köprüsü'nün açıldığı tarihten bugüne kadar yıllara göre geçen araç sayısı nedir? Garantili geçiş sayısının altında kalan yıllarda ortaya çıkan fark nedir?

2. Açıldığı tarihten bugüne kadar, Hazine tarafından şirkete yapılan garanti ödemelerinin toplamı ne kadardır? Bu ödemelerin yıllara göre dağılımı nedir?

3. 2025 yılı itibarıyla geçiş garantisi araç başına 55 dolar olarak belirlenmiştir. Bu tutarın, projeye başlandığı tarihteki kur ve sözleşme koşullarıyla karşılaştırıldığında ne kadarlık bir artış söz konusudur?

4. Köprünün işletme süresinin, başlangıçtaki sözleşmenin ötesinde 21 yıla kadar uzatılmasının gerekçesi nedir? Bu uzatma hangi hukuki ve idari süreçlerle gerçekleştirilmiştir?

5. Vatandaştan "enflasyonla mücadele" adı altında ekonomik fedakârlık beklenirken, Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş.'den döviz bazlı garanti ödemelerinde bir indirime gitmesi ya da enflasyon farkını üstlenmesi talep edilmiş midir? Edilmemişse neden edilmemiştir? Edilmiş ise sonucu ne olmuştur?

6. Kamu bütçesi üzerindeki baskıyı azaltmak adına, şirketle yapılmış sözleşmelerin yeniden müzakere edilmesi ve Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi için olumlulaştırma adına çeşitli adımlar gündeme getirilmiş midir? Bu konuda bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?