Muğla Geri Gönderme Merkezinde hayatını kaybeden Özbekistan uyruklu bir kişiye ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 2 Temmuz 2025 tarihinde 7/30411 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 443 gün sonra, 18 Eylül 2026).
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Muğla Geri Gönderme Merkezinde hayatını kaybeden Özbekistan uyruklu bir kişiye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30411, 2 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30411-mugla-geri-gonderme-merkezinde-hayatini-kaybeden-ozbekistan-uyruklu-bir-kisiye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f3f1b74-2f7c-4c6f-9fa4-0197cfb59c86
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 443 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 429 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, İçişleri Bakanı Sayın ALİ YERLİKAYA tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Grup Başkanvekili
Kamuoyuna yansıyan haberlere göre, Özbekistan uyruklu Khasan Umarov, 2022 yılında sınır dışı edilmek üzere Muğla Geri Gönderme Merkezi'ne sevk edilmiş, sonrasında mahkeme kararıyla serbest bırakılması gerektiği halde Göç İdaresi tarafından "güncelleme" adı altında yeni bir sınır dışı kararı tesis edilmiştir. İstanbul 18. İdare Mahkemesi'nin 28 Mayıs 2025 tarihli kararıyla bu uygulama iptal edilmiş; ancak Umarov, 16 Haziran 2025 tarihinde kalp krizi geçirip tedaviye ulaştırılmadan hayatını kaybetmiştir. Bu olay, idari gözetimin süresinin yasal sınırları aşıp "sınırsız gözaltı"ya evrilmesi ve mahkeme kararlarının uygulanmasının keyfiliği gibi ciddi insan hakları sorunlarını gündeme getirmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
İstanbul 18. İdare Mahkemesi'nin 28 Mayıs 2025 tarihli serbest "bırakma kararı, Bakanlığınıza ne zaman intikal etmiştir? Bu karar hangi gerekçeyle uygulanmamıştır?
Umarov'un yaklaşık iki yıllık idari gözetim süreçleri sırasında hangi yasal dayanaklar gösterilmiştir? "Güncelleme" adı altındaki sınır dışı kararının hukuki temeli nedir?
İdari gözetim süresi yasa uyarınca en fazla 6 ay (olağanüstü hallerde 1 yıl) olabilirken bu süre nasıl uzatılmıştır? Olağanüstü hali hangi hukuki düzenlemeye dayandırıyorsunuz?
Kalp hastası olduğu ve ameliyat edildiği kayıtlara geçen Umarov neden Merkez'de tutulmaya devam edilmiştir? Sağlık raporlarına rağmen hangi gerekçeyle serbest bırakılmamıştır?
. Umarov'un gözaltı koşulları nedeniyle vefatı sonrası, ilgili merkez personeli ve idareciler hakkında adli/idari soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatıldıysa, soruşturmaların kapsamı ve sonuçları nelerdir?
. Benzer şekilde, mahkeme kararına rağmen serbest bırakılmayan başka kaç yabancı uyruklu bulunmaktadır? Bu kişilerin uyrukları, gözetim süresi ve tutuldukları merkezler tablo halinde Bakanlığınıza sunulmuş mudur?
. Göç İdaresi Başkanlığı'nın bu tür vakalarda mahkeme kararlarını uygulamama eğilimi kurumsal bir politika mıdır? Bu konuda bir iç yönerge/prosedür var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde yer alan İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU"' ya ait 7/30411 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Soru önergesinde geçen iddiaların aksine 2022 yılında verilen iptal kararından sonra ortaya çıkan yeni ve somut olaylar ile farklı hukuki gerekçelere dayanılarak yeni bir sınır dışı kararı alınmıştır.
Diğer taraftan İstanbul 18. İdare Mahkemesinin 2024/4311, 2025/2657 sayılı kararı bahse konu yabancının ölümünden sonra İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğüne tebliğ edildiğinden idarenin mahkeme kararını uygulamadığına yönelik iddialar da gerçeği yansıtmamaktadır.
Ayrıca Merkezlerde barınan yabancıların acil ve temel sağlık hizmetleri, Sağlık Bakanlığı tarafından merkezlerde görevlendirilen sağlık personelince karşılanmakta; hastaneye sevk edilenlerin tedavisi ise hastanede yapılmaktadır.
Bu kapsamda bahse konu yabancının sağlık durumu ile ilgili olarak yapılan incelemede; yabancının idari gözetim altında bulunduğu süre boyunca geri gönderme merkezlerinde yer alan sağlık birimi ile diğer ilgili sağlık kuruluşları tarafından yakından takip edildiği, hem ameliyat öncesinde hem de ameliyat sonrasında gerekli muayene, tetkik ve tedavi süreçlerinin eksiksiz bir şekilde insan haklarına uygun olarak yürütüldüğü anlaşılmıştır.
Diğer taraftan Merkezlerde yürütülen iş ve işlemler Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi (CPT), Birleşmiş Milletler İşkencenin Önlenmesi Alt Komitesi (SPT) gibi uluslararası ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Göç İdaresi Başkanlığı, il ve ilçe insan hakları komisyonları, Mülkiye Teftiş Kurulu, İl Göç İdaresi Müdürlüğü gibi ulusal denetim yetkisi olan denetim organları tarafından haberli ve habersiz şekilde denetlenmektedir.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan
Bu belge. güvenli elektronik ımza ile imzalanmıştır.
Telefon No: (3123422 05 00 Faks No: (312)397 52 76 Polis Memuru EĞRİAŞIM
Mustafa ÇİFTÇİBakan