İzmir'de OSB'lerde yatırım süresi içinde üretime geçilmeyen parsellere ilişkin

5 Eylül 2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile birlikte, OSB'lerde tahsis edilen arsaların belirli süreler içinde yatırıma dönüştürülmesi zorunlu hale getirilmiş ve bu zorunluluğa uymayan yatırımcılara yönelik bir dizi yaptırım öngörülmüştür. Yönetmelikte yer alan düzenlemelere göre; belirlenen süre içerisinde yatırım yapılmayan arsalar için kira bedeli talep edilmesi, emlak vergisi muafiyetinin kaldırılması ve arsanın tahsisinin iptal edilerek geri alınması mümkündür. Ayrıca yatırım taahhüdünü yerine getirmeyen arsa maliklerinin taşınmazları, kamulaştırma yoluyla geri alınabilecektir.

Yönetmeliğin temel amacı; OSB sınırları içindeki arsaların etkin kullanımını sağlamak ve sanayileşme hedeflerine hızla ulaşmaktır. Ancak düzenlemenin uygulamada doğurabileceği olumsuz sonuçlar, yatırımcılar ve sanayi kuruluşları açısından çeşitli endişelere yol açmaktadır. Bu bağlamda, belirlenen süre içinde yatırım yapma zorunluluğu, finansal ya da teknik hazırlığı bulunmayan işletmelere baskı yaratabileceği gibi, kira yükümlülüğü gibi ek maliyetlere de neden olabilecektir. Ayrıca bu baskı altında kalan yatırımcılar, aceleyle planlanmamış projelere yönelebilir ve mülkiyet hakkı açısından da çeşitli tartışmalar gündeme gelebilir.

Bu çerçevede:

Soru 1- 5 Eylül 2024 tarihli yönetmelik değişikliği sonrasında, İzmir'deki OSB'lerde yatırım süresi içinde üretime geçmeyen kaç parsel için yaptırım uygulanmıştır?

Soru 2-Yatırım yapılmayan parseller için tahsil edilen toplam kira miktarı ne kadardır? Bu kapsamda kaç parsel için emlak vergisi muafiyeti kaldırılmıştır?

Soru 3- Tahsis iptaline ve kamulaştırmaya konu olan parsellerin sayısı ve büyüklüğü nedir? Bu işlemler hangi ilçelerde yoğunlaşmıştır?

Soru 4- Bakanlığınız, belirlenen sürelerde yatırım yapamayan işletmelere yönelik hangi istisna ya da esneklik mekanizmalarını öngörmektedir?

Soru 5- Yatırım taahhüdünü yerine getiremeyen yatırımcılara yönelik uygulamaların, sanayi yatırımlarını ve yerli üretimi olumsuz etkilediğine dair bir analiz yapılmış mıdır?

Soru 6- İzmir'de OSB'lerde uzun vadeli yatırım planlaması yapan firmalar açısından bu düzenleme sonrası yeni yükümlülüklerin bütçelerine etkisi değerlendirilmiş midir?

Soru 7- Uygulamada yaşanabilecek mağduriyetleri önlemek adına, düzenlemenin revize edilmesi ya da uygulama esaslarının yumuşatılması yönünde bir çalışma planlanmakta mıdır?

CEVAPLAR:

Bakanlığımızca, 5 Eylül 2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile; ön tahsis, arsa tahsisi, tahsis süre uzatımları, kiralama ve tahsis durumlarını etkileyen konulara ilişkin usullere yönelik düzenlemeler yapılarak, mevzuatta halihazırda mevcut olan uygulamalara daha açıklayıcı nitelik kazandırılması ve OSB içindeki parsellerin spekülatif amaçlı kullanımının, rant elde etme amaçlı devrinin önüne geçilmesi hedeflenmiştir.

Ayrıca, tahsis iptalinden ziyade sanayicilerimize tek sefere mahsus ilave bir süre uzatımı imkânı verilerek sanayicimizin önünü açmaya yönelik bir uygulama devreye alınmıştır. Sonuç itibariyle, tesisini bitirerek son aşamaya gelmiş sanayicilerimiz herhangi bir bedel ödemeden 6 ay içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını alarak yasal bir şekilde üretime geçebilecektir.

Bu bağlamda; Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 12'nci Maddesi kapsamında İzmir ilimizde yer alan 11 OSB'den 406 katılımcı süre uzatımı talebinde bulunmuştur. Söz konusu katılımcılardan 359'unun başvurusu uygun bulunarak bunlardan 356'sı ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiği için süre uzatım talepleri onaylanmıştır.

Hâlihazırda, Geçici 12'nci Madde kapsamına girip süre uzatımı almayan katılımcılara ilişkin olarak mevzuatta öngörülen süreçler devam etmekte olup, İzmir ilimizden Bakanlığımıza yapılan başvurular incelendiğinde süre uzatım başvurusunda bulunan katılımcıların en çok Çiğli ilçesinde yoğunlaştığı görülmüştür.

Mehmet Fatih KACIRBakan